จารึกเยธมฺมาฯ บนพระสถูปพิมพ์ดินดิบเมืองยะรัง (แบบมีรูปสถูปองค์เดียว) แบบที่ ๒

จารึก

จารึกเยธมฺมาฯ บนพระสถูปพิมพ์ดินดิบเมืองยะรัง (แบบมีรูปสถูปองค์เดียว) แบบที่ ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 9 เม.ย. 2551 10:14:05 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเยธมฺมาฯ บนพระสถูปพิมพ์ดินดิบเมืองยะรัง (แบบมีรูปสถูปองค์เดียว) แบบที่ ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

จารึกเมืองยะรัง (พระสถูปพิมพ์ดินดิบแบบมีรูปสถูปองค์เดียว แบบที่ ๒), จารึก เย ธมฺมาฯ (พระสถูปพิมพ์ดินดิบแบบมีรูปสถูปองค์เดียว แบบที่ ๒)

อักษรที่มีในจารึก

ปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๒

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๖ บรรทัด

วัตถุจารึก

ดิน

ลักษณะวัตถุ

พระสถูปพิมพ์ดินดิบ

ขนาดวัตถุ

สูง ๔.๑ ซม. กว้าง ๒.๙ ซม. หนา ๑ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓) เรียกว่า “จารึกเมืองยะรัง (พระสถูปพิมพ์ดินดิบแบบมีรูปสถูปองค์เดียว แบบที่ ๒)”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๓๖ ฉบับที่ ๕ (กันยายน-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๖) เรียกว่า “จารึก เย ธมฺมาฯ (พระสถูปพิมพ์ดินดิบแบบมีรูปสถูปองค์เดียว แบบที่ ๒)”

ปีที่พบจารึก

๑๔ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๓๒

สถานที่พบ

โบราณสถานเมืองยะรัง อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี

ผู้พบ

หน่วยศิลปากรที่ ๙

ปัจจุบันอยู่ที่

ไม่ปรากฏหลักฐาน

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓) : ๓๕-๕๐.
๒) วารสารศิลปากร ปีที่ ๓๖ ฉบับที่ ๕ (กันยายน-ตุลาคม ๒๕๓๖) : ๖๕-๘๗.

ประวัติ

พระพิมพ์องค์นี้เป็นโบราณวัตถุหนึ่งในหลายๆ ชิ้นที่ได้จากการขุดแต่งโบราณสถานเมืองยะรัง อำเภอยะรัง จังหวัดปัตตานี เมื่อราว พ.ศ. ๒๕๓๒ ก่องแก้ว วีระประจักษ์ ได้ทำการศึกษาโบราณวัตถุที่มีจารึกปรากฏอยู่ ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน ๙ ชิ้น เป็นพระพิมพ์ดินดิบ ๓ ชิ้น เป็นพระสถูปพิมพ์ดินดิบ ๕ ชิ้น และ เป็นพระสถูปดินเผา ๑ ชิ้น โดยตีพิมพ์ในวารสารศิลปากร ปีที่ ๓๓ ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๓๓) ต่อมา ชะเอม แก้วคล้าย ได้เขียนบทความเรื่อง “จารึก เย ธมฺมาฯ” และได้กล่าวถึงจารึกกลุ่มที่พบที่เมืองยะรังนี้ด้วยเช่นกัน พระพิมพ์นี้ ทำด้วยดินดิบ ลักษณะเป็นรูปพระสถูปพิมพ์ที่พิมพ์จากแม่แบบ มีรูปสถูปองค์เดียวอยู่บนฐานตรงกลาง มีอักษรจารึกอยู่ตอนล่างจำนวน ๖ บรรทัด ระพิมพ์ดินดิบนั้น นิยมสร้างขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิธาตุของพระสงฆ์เถระผู้เป็นครูอาจารย์เมื่อมรณภาพ และเผาศพแล้วก็นำอัฐิธาตุมาโขลกเคล้ากับดินพิมพ์พระพุทธรูปหรือรูปสถูปไว้ การสร้างพระพิมพ์ดินดิบเช่นนี้ มีความประสงค์เพียงเพื่อปฏิบัติประโยชน์อันเป็นหนทางบุญให้แก่ผู้มรณภาพเท่านั้น มิได้สร้างขึ้นเพื่อการสืบอายุพระพุทธศาสนา

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นคาถาว่าด้วยเหตุเกิดและทางดับทุกข์ทั้งหลาย

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

พุทธศตวรรษที่ ๑๒ โดยกำหนดอายุจากรูปแบบของอักษรปัลลวะ

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : ตรงใจ หุตางกูร และนวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “วิเคราะห์จารึกเมืองยะรัง,” ศิลปากร ๓๓, ๖ (มกราคม-กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓) : ๓๕-๕๐.
๒) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึก เย ธมฺมาฯ,” ศิลปากร ๓๖, ๕ (กันยายน-ตุลาคม ๒๕๓๖) : ๖๕-๘๗.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170