จารึกฐานรูปหล่อสัมฤทธิ์พระโพธิสัตว์ 500 ชาติ

อักษรที่มีในจารึก

ขอมอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช 2001

ภาษา

เขมร

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน 1 ด้าน มี 1 บรรทัด

วัตถุจารึก

สัมฤทธิ์

ลักษณะวัตถุ

ฐานประติมากรรมรูปพระโพธิสัตว์

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

ในหนังสือ ประวัติศาสตร์อยุธยาจากจารึก : จารึกสมัยอยุธยา กำหนดเป็น “จารึกฐานรูปหล่อสัมฤทธิ์พระโพธิสัตว์ 500 ชาติ (พ.ศ. 2001)”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดพระศรีสรรเพชญ์ เขตอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ไม่ปรากฏหลักฐาน

พิมพ์เผยแพร่

ประวัติศาสตร์อยุธยาจากจารึก : จารึกสมัยอยุธยา (กรุงเทพฯ : สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์ฯ, 2561), 260-261.

ประวัติ

จารึกฐานรูปหล่อสัมฤทธิ์พระโพธิสัตว์ 500 ชาติ พบที่วัดพระศรีสรรเพชญ์ ในพระราชวังหลวง กรุงศรีอยุธยา เป็นจารึกบนฐานของประติมากรรมสัมฤทธิ์ ซึ่งพบภายในวัดพระศรีสรรเพชญ์ พระราชวังหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา สอดคล้องกับที่ปรากฏในพระราชพงศาวดารกรุงเก่า ฉบับหลวงประเสริฐว่า “...ศักราช 820 ขาลศก (พ.ศ. 2001) ครั้งนั้นให้บูรณะพระศาสนาบริบูรณ์ แลหล่อรูปพระโพธิสัตว์ห้าร้อยชาติ...”
รูปหล่อสัมฤทธิ์พระโพธิสัตว์ 500 ชาติ ซึ่งสร้างขึ้นในรัชกาลสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถเหล่านี้ สันนิษฐานว่าเดิมน่าจะสร้างไว้จนครบ 547 รูป ตามจำนวนพระชาติของพระโพธิสัตว์ในคัมภีร์อรรถกถาชาดก หรือ ชาตกฏฺฐกถา แต่ปัจจุบันเหลือเพียงไม่กี่ชิ้น ได้แก่ เศียรสุนัข เศียรวานร เศียรพราหมณ์ และพรหมฤาษี

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความในจารึกระบุชื่อของฐานประติมากรรม พรหมฤาษี ซึ่งเป็นชาติหนึ่งของพระโพธิสัตว์ 

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., 2569, จาก :
ศานติ ภักดีคำ และ นวรัตน์ ภักดีคำ, “จารึกฐานรูปหล่อสัมฤทธิ์พระโพธิสัตว์ 500 ชาติ (พ.ศ. 2001),” ใน ประวัติศาสตร์อยุธยาจากจารึก : จารึกสมัยอยุธยา (กรุงเทพฯ : สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์ฯ, 2561), 260-261.

ภาพประกอบ

ภาพถ่ายประติมากรรมจาก : ประวัติศาสตร์อยุธยาจากจารึก : จารึกสมัยอยุธยา (กรุงเทพฯ : สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์ฯ, 2561)