จารึกพระปิฎก

จารึก

จารึกพระปิฎก

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกพระปิฎก

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

หลักที่ ๒๙๖ จารึกพระปิฎก, พร. ๔ จารึกรัตนดิลก พุทธศตวรรษที่ ๒๑-๒๓

อักษรที่มีในจารึก

ไทยสุโขทัย

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๙ ตอนปลาย

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวน ๑ ด้าน มี ๗ บรรทัด (ในหนังสือ จารึกล้านนา ว่า มี ๘ บรรทัด)

วัตถุจารึก

หินชนวน สีเทา

ลักษณะวัตถุ

เป็นแผ่นซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของศิลาจารึกที่ชำรุดแตกหัก

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔ ซม. สูง ๓๖ ซม. หนา ๖.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “พร. ๔”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ กำหนดเป็น “หลักที่ ๒๙๖ จารึกพระปิฎก”
๓) ในหนังสือ จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ กำหนดเป็น “พร. ๔ จารึกรัตนดิลก พุทธศตวรรษที่ ๒๑-๒๓”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

จังหวัดแพร่

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

หอพระสมุดวชิรญาณ หอสมุดแห่งชาติ ท่าวาสุกรี กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ (กรุงเทพฯ : มูลนิธิเจมส์ เอช ดับเบิ้ลยู ทอมป์สัน, ๒๕๓๔), ๒๕๐.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ (กรุงเทพฯ : สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๗๗-๗๙.

ประวัติ

จารึกหลักที่ ๒๙๖ (จารึกพระปิฏก) และจารึกหลักที่ ๒๙๕ (จารึกอุทิศสิ่งของ) นั้นใช้ตัวอักษรที่คล้ายคลึงกันมากกับตัวอักษรในศิลาจารึกจากแพร่อีกหลักหนึ่งคือ หลักที่ ๑๐๗ (จารึกวัดบางสนุก) ย่อมเป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่าหลักที่ ๑๐๗ (จารึกวัดบางสนุก) ใช้ตัวอักษรใกล้เคียงกับจารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราชมาก ยิ่งกว่าจารึกสุโขทัยหลักอื่นๆ เมื่อได้พิจารณาแล้ว เห็นได้ว่า จารึกพระปิฎก และจารึกอุทิศสิ่งของ เป็นจารึกสมัยเดียวกับ จารึกวัดบางสนุก อายุราว ๑๘๘๒ และเป็นหลักฐานประกอบว่า จารึกพ่อขุนรามคำแหงมหาราช ใช้ตัวอักษรรูปเดิมซึ่งวิวัฒนาการกลายมาเป็นรูปอักษรสมัยพระเจ้าลิไทย ตัวอักษรรูปเดิมนี้หลายตัวยังปรากฏอยู่ในจารึกจากจังหวัดแพร่

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความที่เหลืออยู่ ๗ บรรทัด ไม่ต่อเนื่องกัน

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ศิลาจารึกนี้ หากพิจารณาวัตถุแล้ว คือ ชนิดของศิลา และอักษรตลอดจนอักขรวิธีที่ใช้ มีลักษณะแบบเดียวกันกับ หลักที่ ๒๙๕ (จารึกอุทิศสิ่งของ) น่าสันนิษฐานได้ว่า ศิลาจารึก หลักที่ ๒๙๖ (จารึกพระปิฎก) และ หลักที่ ๒๙๕ (จารึกอุทิศสิ่งของ) เป็นชิ้นส่วนของจารึกแผ่นเดียวกัน ระยะอายุกาลจารึก ปลายพุทธศตวรรษที่ ๑๙

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : วชรพร อังกูรชัชชัย และดอกรัก พยัคศรี, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย ศมส., ๒๕๔๖, จาก:
๑) โครงการวิจัยการปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “พร. ๔ จารึกรัตนดิลก พุทธศตวรรษที่ ๒๑-๒๓,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงราย น่าน พะเยา แพร่ (กรุงเทพฯ : มูลนิธิเจมส์ เอช ดับเบิ้ลยู ทอมป์สัน, ๒๕๓๔), ๒๕๐.
๒) เทิม มีเต็ม, “หลักที่ ๒๙๖ จารึกพระปิฎก,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๗ : ประมวลจารึกที่พบในประเทศไทยและต่างประเทศ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยและจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔), ๗๗-๗๙.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170