จารึกเรื่องฏีกาพาหุง ห้องที่ ๙ (บทที่ ๗ นันโทปนันทภุชคัง วิพุธัง มหิทธิง)

จารึก

จารึกเรื่องฏีกาพาหุง ห้องที่ ๙ (บทที่ ๗ นันโทปนันทภุชคัง วิพุธัง มหิทธิง)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 12 ก.ย. 2556 15:46:37 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกเรื่องฏีกาพาหุง ห้องที่ ๙ (บทที่ ๗ นันโทปนันทภุชคัง วิพุธัง มหิทธิง)

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

ไม่ปรากฏศักราช

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวน ๑ ด้าน (ไม่ทราบจำนวนบรรทัด)

วัตถุจารึก

หิน

ลักษณะวัตถุ

-

ขนาดวัตถุ

-

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

-

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ผนังพระวิหารทิศใต้ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามฯ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๔๔), ๑๒๘.
๒) ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๕๔), ๑๓๐.

ประวัติ

จารึกเรื่องฏีกาพาหุง ๘ บท ติดอยู่ที่ผนังพระวิหารทิศใต้ จำนวน ๑๐ ห้อง เดิมมีภาพเขียนติดไว้เคียงกันกับแผ่นศิลาจารึก แต่ปัจจุบันภาพเขียนเหล่านั้นไม่มีแล้ว มีเพียงศิลาจารึกที่ยังหลงเหลืออยู่บ้าง 

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึง พาหุง บทที่ ๗ “นันโทปนันทภุชคัง วิพุธัง มหิทธิง” ใจความว่า ครั้งเมื่อพระพุทธเจ้าพำนักอยู่ ณ พระเชตวัน ช่วงใกล้รุ่ง ก่อนที่พระพุทธเจ้าจะเสด็จไปฉันที่เรือนของอนาถบิณฑิกะมหาเศรษฐีตามที่รับนิมนต์ไว้ พระพุทธองค์ได้พิจารณาดูโลก มีญาณเห็นว่าพญานันโทปนันทนาคจะได้ตั้งอยู่ในพระไตรสรณคมน์ พอรุ่งขึ้นพระพุทธองค์ก็พาพระอรหันต์ ๕๐๐ รูป เหาะไปสู่เทวโลก พญานาคเห็นก็โกรธว่าพระสมณะเหาะข้ามศีรษะตน จึงบันดาลขนดกายให้ใหญ่โตแล้วพันเขาพระสุเมรุไว้ พร้อมแผ่พังพานบังฟ้าบังดิน พระพุทธองค์ก็ส่งพระโมคคัลลานะไปทรมานพญานาค พระโมคคัลลานะก็นิมิตกายเป็นนาค มัดพญานาคไว้อีกที ต่างสำแดงเดชสู้กันไปมา ภายหลังพญานาคก็พ่ายแพ้ แล้วตั้งอยู่ในพระไตรสรณคมน์ จากนั้นพระพุทธเจ้าก็พาพระสงฆ์ทั้ง ๕๐๐ รูปมาฉันที่เรือนของอนาถบิณฑิกะมหาเศรษฐี

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓)

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากประวัติการสร้างจารึกในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) ซึ่งปรากฏในจดหมายเหตุเรื่อง “การปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน : ถอดจากโคลงดั้นพระนิพนธ์กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส”

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๖, จาก :
๑) “การปฏิสังขรณ์วัดพระเชตุพน : ถอดจากโคลงดั้นพระนิพนธ์กรมสมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส,” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๕๔), ๗๗-๗๘.
๒) “เรื่องฏีกาพาหุง ๘ (จารึกติดไว้ตามผนัง),” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๔๔), ๑๒๘.
๓) “เรื่องฏีกาพาหุง ๘ (จารึกติดไว้ตามผนัง),” ใน ประชุมจารึกวัดพระเชตุพน (กรุงเทพฯ : คณะสงฆ์วัดพระเชตุพน, ๒๕๕๔), ๑๓๐.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170