จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๑

จารึก

จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๑

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 15 ก.ย. 2563 15:45:59 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๑

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๒๗

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน (เป็นโคลงสี่สุภาพจำนวน ๑๓ บท)

วัตถุจารึก

หินอ่อน

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๑๙ ซม. สูง ๙๐ ซม. หนา ๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น "นบ. ๔"
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ กำหนดเป็น "หลักที่ ๒๒๖ จารึกบนหินอ่อน"

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดปรมัยยิกาวาส ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ผนังด้านหน้าของพระอุโบสถวัดปรมัยยิกาวาส ตำบลเกาะเกร็ด อำเภอเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๙๔ - ๙๕.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน มีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ ใน พ.ศ. ๒๕๒๑ โดยเรียกว่า "หลักที่ ๒๒๖ จารึกบนหินอ่อน" จารึกที่วัดปรมัยยิกาวาสมีด้วยกัน ๔ หลัก ได้แก่ จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๑ - ๒ (โคลงสี่สุภาพ) จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๓ (ร้อยแก้ว) ทั้ง ๓ หลักใช้อักษรและภาษาไทย ส่วนอีกหลักหนึ่งจารึกด้วยอักษรและภาษามอญ ทั้งหมดมีเนื้อหาตรงกันคือ กล่าวถึงการปฏิสังขรณ์วัดปรมัยยิกาวาส ในสมัยรัชกาลที่ ๕

เนื้อหาโดยสังเขป

เนื้อหาของจารึกหลักนี้ต่อเนื่องกับ จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๒ กล่าวถึงการปฏิสังขรณ์วัดปากอ่าว เมืองนนทบุรี และการเปลี่ยนชื่อเป็น "วัดปรมัยยิกาวาส" ในสมัยรัชกาลที่ ๕ โดยหลักนี้กล่าวตั้งแต่เหตุการณ์ใน พ.ศ. ๒๔๑๗ ซึ่งพระองค์เสด็จมาทอดกฐิน จนถึงตอนที่พระองค์และพระเจ้าบรมมหัยยิกาเธอฯ เสด็จมาถวายเครื่องไทยทานในคราวแรก กล่าวคือ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานพระกฐิน ณ วัดปากอ่าว เมืองนนทบุรี ทรงเห็นว่าวัดแห่งนี้ทรุดโทรมมากจึงโปรดให้ปฏิสังขรณ์ เพื่อสนองพระคุณของพระเจ้าบรมมหัยยิกาเธอ กรมสมเด็จพระสุดารัตนราชประยูร มีการกล่าวถึงรายละเอียดของสิ่งก่อสร้างที่ทำการปฏิสังขรณ์ เช่น โบสถ์ วิหาร ศาลาการเปรียญ และหอไตร เป็นต้น การปฏิสังขรณ์ใช้เวลาราว ๗ เดือน จากนั้นทั้ง ๒ พระองค์ได้เสด็จมาถวายเสนาสนะแก่พระสงฆ์ (เหตุการณ์ต่อไปปรากฏในจารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๓)

ผู้สร้าง

ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๑๑ - ๒๔๕๓)

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชท้ายสุดที่ปรากฏใน จารึกวัดปรมัยยิกาวาส ๓ ซึ่งมีเนื้อหาต่อเนื่องจากจารึกหลักนี้คือ พ.ศ. ๒๔๒๗ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๑๑ - ๒๔๕๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, "หลักที่ ๒๒๖ จารึกบนหินอ่อน," ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๒ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๒๑), ๙๔ - ๙๕.
๒) สายไหม จบกลศึก, "พระเจ้าบรมมหัยยิกาเธอ สมเด็จกรมพระยาสุดารัตนราชประยูร," ใน เฉลิมพระเกียรติพระราชวงศ์ฝ่ายใน เล่ม ๓ (กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี, ๒๕๓๔).
๓) สุภัทรดิศ ดิศกุล, ประวัติศาสตร์ศิลปะประเทศใกล้เคียง : อินเดีย, ลังกา, ชวา, จัมปา, ขอม, พม่า, ลาว (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๓๘).
๔) ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น, ๒๕๔๖).
๕) หวน พินธุพันธ์, ประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี (กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, ๒๕๔๗).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170