พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี


ที่อยู่:
บริษัท พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี จำกัด เลขที่ 32 ถนนวัดจองคำ ตำบลพระบาท อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง 52000
โทรศัพท์:
061-273-3344
โทรสาร:
-
วันและเวลาทำการ:
อังคาร-อาทิตย์ 09.00 – 17.00 น. หยุดวันจันทร์
ค่าเข้าชม:
นักเรียนนักศึกษา บัตร 30 บาท ได้คูปองเป็นส่วนลด20 จากยอดซื้อสินค้า 200 บาท, คนไทย บัตร 60 บาท ได้คูปองส่วนลด 50 บาทจากยอดซื้อสินค้า 500 บาท, ต่างชาติ บัตร 100 บาท ได้คูปองเป็นส่วนลด 100 บาทจากยอดซื้อสินค้า1,000 บาท, นักบวชทุกศาสนา / เด็กอายุไม่เกิน 12 ปี
เว็บไซต์ / FB:
http://www.dhanabadee.com/th/, https://www.facebook.com/Dhanabadee/
อีเมล:
pr-dcm@dhanabadee.com
ปีที่ก่อตั้ง:
2556
ของเด่น:
ประวัติชามไก่, ศิลปะเซรามิค, เตามังกร (โบราณสถาน)
จัดการโดย:
องค์กรธุรกิจ
เนื้อหา:
เครื่องปั้นดินเผา
สถานะ:
เปิดดำเนินการ

โดย: -

วันที่: 21 สิงหาคม 2557

โดย: -

วันที่: 21 สิงหาคม 2557

โดย: -

วันที่: 11 ธันวาคม 2558

โดย: -

วันที่: 11 ธันวาคม 2558

ผังจัดแสดงของพิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี...

โดย: -

วันที่: 17 พฤศจิกายน 2559

ไม่มีข้อมูล

พิพิธภัณฑ์เซรามิกแห่งแรกในลำปาง เรียนรู้การเผาด้วย...

ชื่อผู้แต่ง: วิทยา ยะเปียง | ปีที่พิมพ์: 4 ม.ค. 2557;04-01-2014

ที่มา: หนังสือพิมพ์บ้านเมือง

แหล่งค้นคว้า: ศมส.

โดย: ศมส.

วันที่: 06 มกราคม 2557


ไม่มีข้อมูล

พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี


“เปิดมาแล้วประมาณ 5 ปี มีผู้ชมเป็นกลุ่มมากกว่าตอนที่ยังไม่มีมิวเซียม
ก่อนหน้านั้นมีเฉพาะนักเรียนสายเซรามิค และมีส่วนโรงงานที่เปิดให้ผู้สนใจการผลิต
แต่พอมาเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ ลำปางเป็นเมืองเซรามิค ชามไก่มีชื่อเสียง
เลยทำให้เป็นพิพิธภัณฑ์เพื่อให้ข้อมูลเบ็ดเสร็จในที่เดียว”


“คุณพลอย” หรือวลัยทัศน์ สวัสดี ทำหน้าที่ในการนำชม แม้พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดีจะเปิดมาได้ไม่นาน แต่มีผู้คนให้ความสนใจไม่น้อย คุณพลอยกล่าวไว้ในตอนหนึ่งถึงที่มาของความตั้งใจในการเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ คุณพนาสิน ธนบดีสกุล เห็นถึงโอกาสในการพัฒนาในสถานที่ที่เป็นต้นกำเนิดของโรงงานธนบดีสกุล ซึ่งเป็นโรงงานผลิตเครื่องกระเบื้องดินเผาในอันดับแรกๆ ของลำปางได้ถ่ายทอดเรื่องราวของผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียงในระดับประเทศ เช่น ชามไก่ ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดแม้ลดความนิยมไปช่วงหนึ่ง

เดิมทีสถานที่ตั้งแห่งนี้เป็นสถานที่ผลิตเครื่องเคลือบดินเผาของธนบดีสกุล แต่ในระยะต่อมา โรงงานได้ขยายการผลิตและออกไปจัดตั้งนอกเมืองลำปาง คงเหลือแต่เพียงการผลิตสินค้าขนาดเล็ก เช่น ถ้วยตะไลที่ใช้ใส่ขนม อย่างไรก็ดี โรงงานที่เป็นต้นกำเนิดนี้ได้รับความสนใจจากบุคคลภายนอกที่เป็นนักศึกษาในด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์เท่านั้น แต่เมื่อมีความสนใจของสาธารณชนมากขึ้น จึงเป็นโอกาสที่โรงงานได้พัฒนาให้บริเวณนี้เป็นพิพิธภัณฑ์ โดยมีการจัดตั้งเป็น บริษัท พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี จำกัด

แต่กว่าจะถึงสถานะของพิพิธภัณฑ์ในวันนี้ ผู้ก่อตั้งหรือคนรุ่นพ่ “อาปาอี้” ผู้ก่อตั้งโรงงานธนบดีสกุลต้องใช้ความอุตสาหะ อาปีอี้อพยพจากเมืองจีนและย้ายจากกรุงธนบุรี เพื่อเดินทางมายังเชียงใหม่ในการร่วมผลิตเซรามิค เพราะเป็นผู้ที่มีทักษะการปั้นเครื่องปั้นดินเผาจากจีน โดยเริ่มต้นที่อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้น ร่วมหุ้นกับเพื่อนในการเปิดโรงงานร่วมสามัคคี จังหวัดลำปาง เพราะวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตมีความเหมาะสม เพื่อการผลิตชามไก่ ที่เรียกว่าเป็นจุดเด่นเพราะผลิตภัณฑ์เป็นเซรามิคที่มีเนื้อแกร่งด้วยการเผาสองครั้ง

“ร่วมสามัคคี” ดำเนินการเป็นเวลาห้าปี จากนั้นต่างแยกย้ายไปก่อตั้งโรงงานของตัวเอง ปัจจุบันคือบริษัทธนบดีอาร์ตเซรามิค จำกัด, โรงงานกฏชาญเจริญ, โรงงานเจริญเมือง และโรงงานเอเชีย เซรามิค ส่วนโรงงานร่วมสามัคคีเดิมขายให้กับนักลงทุนจากกรุงเทพฯ อาปาอี้สร้างโรงงานตัวเอง คือ โรงงานธบดีสกุล โดยเลิกการผลิตชามไก่ แต่ยังคงผลิตเครื่องถ้วยด้วยเทคนิคดั้งเดิมและการใช้เตามังกรที่เป็นเตาเผาด้วยฟืนในการผลิต อาปาอี้ตายเมื่อวัย 83 ปี

จากนั้น รุ่นลูกได้รับกิจการและในปัจจุบันพัฒนาต่อมาเป็นบริษัทมี 4 แห่ง ดังนี้ โรงงานธนบดีสกุล เป็นบริษัทก่อตั้งครั้งแรก, บริษัทธนบดีอาร์ตเซรามิคเป็นผู้ส่งออก, บริษัทธนบดีเดคอร์เซรามิค จำกัด เป็นผู้ผลิตสินค้าเพื่อจำหน่ายให้กับบริษัทธนบดีอาร์ตเซรามิค จำกัด และบริษัทพิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี จำกัด เป็นธุรกิจบริการ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมเตามังกรโบราณ ชามไก่โบราณ ผลิตภัณฑ์เซรามิคต่างๆ  

พื้นที่ในพิพิธภัณฑ์ประกอบอาณาบริเวณสำคัญๆ ได้แก่ส่วนต้อนรับลูกค้า ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับอนุสรณ์อาปีอี้ผู้ก่อตั้งโรงงานธนบดีสกุล ในส่วนที่สองบอกเล่าประวัติธนบดีสกุลไล่เรียงตั้งแต่การเดินทางมาของอาปาอี้ การก่อตั้งบริษัทร่วมสามัคคี การพัฒนาเป็นโรงงานธนบดีสกุล ส่วนการจัดแสดงที่บอกเล่าถึงชีวิตความเป็นอยู่ของอาปาอี้โดยใช้ใต้ถุนเรือนเดิมแสดงให้เห็นลักษณะของครัวไฟและความเป็นอยู่ที่สมถะ ซึ่งสะท้อนให้เห็นความตั้งใจในการดูแลกิจการของครอบครัว

จากนั้นเป็นการบอกเล่าถึงประวัติความเป็นมาของชามไก่ที่เป็นสัญลักษณ์ของเมืองลำปาง คุณพลอยกล่าวถึงลวดลายของชามไก่ที่เป็นเอกลักษณ์เพราะลวดลายที่ปรากฏนั้นเป็นไปตามจินตนาการของผู้เขียน ช่างวาดจะวาดไก่ที่มีเค้าโครงคล้ายคลึงกันแต่มีความแตกต่างกันบ้างในลายละเอียด แต่จุดเด่นที่สุดคือความแกร่งของเนื้อเซรามิค ประวัติความเป็นมายังเท้าความกลับไปถึงประเทศต้นกำเนิดคือประเทศจีน ชามไก่เป็นทั้งสินค้าส่งออกและช่างที่อพยพไปตั้งรกรากในประเทศอื่นๆ ก็ “ส่งออก” ด้วยเช่นกัน

ประวัติของชามไก่ คือมาจากภาคใต้ของจีน ผู้ผลิตหรือผู้ริเริ่มจะเป็นกลุ่มชาวนา ซึ่งเมื่อว่างจากการเก็บเกี่ยวข้าว จะนำเข้าไปเก็บไว้บนภูเขา ซึ่งจะมีดินขาวมาก และจะทำการขุดดินขาวเพื่อทำเป็นเตาและปั้นชามไก่เข้าไปเผาข้างใน โดยจะใช้ฟางข้าวที่มีอยู่ห่อหุ้มชามไก่ สำหรับลวดลายบนชามไก่จะมาจากวิถีชีวิตประจำวัน ทานข้าวด้วยชาม และการวาดจะมาจากสภาพแวดล้อมนำมาตกแต่ง เช่น ต้นกล้วย หญ้า ใบไม้ ดอกเบญจมาศ และไก่ ซึ่งเลี้ยงไว้ โดยลักษณะเด่นของชามไก่ คือ จะมีความหนาและขาสูงเพื่อป้องกันความร้อน รูปทรงด้านข้างจะเป็นรอยบุ๋ม 

ในส่วนต่อมาคือส่วนของการสาธิตการผลิต ที่แสดงให้เห็นการขึ้นรูปที่ใช้จานหมุนและการใช้โมล การสร้างลวดลายด้วยการเขียนสีและการใช้สติ๊กเกอร์ซึ่งเป็นเทคนิคในระยะหลัง การเผาเตาซึ่งในปัจจุบันไม่ได้ใช้เตามังกรอีกต่อไป เตามังกรมีขนาดใหญ่และจะต้องใช้ฟืนไม้ไผ่จำนวนมาก ในระหว่างทำการเผาจะต้องให้ความร้อนตลอดเวลา จึงทำให้เกิดควันจำนวนมาก โรงงานหยุดใช้เตามังกรเป็นเวลาไม่ถึงสิบปี และหันมาใช้เตาไฟฟ้าและเตาแก๊ส ขึ้นอยู่กับประเภทของผลิตภัณฑ์

นิทรรศการ 2 เป็นการนำเสนอผลงานเซรามิคที่เป็นงานศิลป์ แสดงให้เห็นการสร้างสรรค์ผลงานที่ไม่ใช่ภาชนะที่ใช้ในชีวิตประจำวัน แต่เป็นผลงานศิลปะเพื่อการจัดแสดง โดยเป็นผลงานที่ผลิตจากศิลปินหลายคนในวาระต่างๆ ผลงานศิลปะดังกล่าวแสดงให้เห็นความสร้างสรรค์ในการปั้นแต่งรูปทรง สี และการสร้างผิวพื้นของวัสดุที่แตกต่าง ในช่วงท้ายของนิทรรศการนี้ยังแสดงให้เห็นกิจกรรมเพื่อสังคมที่บริษัทจัดให้กับพนักงาน และเพื่อการบำเพ็ญประโยชน์สู่สาธารณะ.        

ชีวสิทธิ์ บุณยเกียรติ / เขียน
สำรวจข้อมูลภาคสนาม วันที่ 30 มกราคม 2559

ชื่อผู้แต่ง:
-

พิพิธภัณฑ์เซรามิกแห่งแรกในลำปาง เรียนรู้การเผาด้วยเตามังกรและปั้นถ้วย ตราไก่โบราณที่ขึ้นชื่อของเมืองนครลำปาง

คำว่าเซรามิกเมืองลำปาง ใครๆ ก็รู้จัก ต้องมีที่เดียวก็คือจังหวัดลำปาง แต่บางท่านยังไม่รู้กรรมวิธีการผลิต เริ่มต้นวัตถุดิบใช้อะไรบ้าง แล้วนำมาปั้นเป็นถ้วยตราไก่หรือชุดถ้วยชามหรือจำพวกเครื่องใช้ที่เป็นเซรามิกรูปแบบที่นำออกมาจำหน่ายต้องมีขั้นตอนอะไรบ้าง รวมถึงผู้ที่ก่อตั้งทำเซรามิกในสมัยก่อนเริ่มต้นมาจากใคร ดังนั้น บริษัทพิพิธภัณฑ์เซรามิกธนบดี ลำปาง ได้จัดทำพิพิธภัณฑ์เซรามิกขึ้นมาให้ประชาชนที่สนใจการเรียนรู้การทำเซรามิก วัตถุประสงค์การจัดสร้างพิพิธภัณฑ์เซรามิกเพื่อรักษาเกียรติประวัติของ อาปาอี้ (ซิมหยู แซ่ฉิน) ผู้ก่อตั้งโรงงานเซรามิกแห่งแรก
ชื่อผู้แต่ง:
-

ชื่อผู้แต่ง:
-