จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images
  • images

จารึกวัดพระญาร่วง

จารึก

จารึกวัดพระญาร่วง

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดพระญาร่วง

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

พย. ๙ จารึกวัดพระญาร่วง พ.ศ. ๒๐๔๑

อักษรที่มีในจารึก

ฝักขาม

ศักราช

พุทธศักราช ๒๐๔๑

ภาษา

ไทย, บาลี

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๒ ด้าน มี ๑๙ บรรทัด ด้านที่ ๑ มี ๑๒ บรรทัด ด้านที่ ๒ มี ๗ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินทรายสีเทา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา ชำรุด

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๓๑ ซม. สูง ๖๓ ซม. หนา ๔.๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “พย. ๙”
๒) ในหนังสือ จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ กำหนดเป็น “พย. ๙ จารึกวัดพระญาร่วง พ.ศ. ๒๐๔๑”
๓) ในหนังสือ ประชุมจารึกเมืองพะเยา กำหนดเป็น “พย. ๙ จารึกวัดพญาร่วง”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๑๓

สถานที่พบ

วัดป่าแดงบุญนาค บ้านป่าแดง ตำบลท่าวังทอง (ข้อมูลเดิมว่า วัดบุนนาค ตำบลดงเจน) อำเภอเมือง จังหวัดพระเยา

ผู้พบ

นายบุญรัตน์ ทิพย์มณี

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดศรีโคมคำ ตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา

พิมพ์เผยแพร่

๑) จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ (กรุงเทพฯ : มูลนิธิเจมส์ เอช ดับเบิ้ลยู ทอมป์สัน, ๒๕๓๔), ๑๒๒-๑๒๓.
๒) ประชุมจารึกเมืองพะเยา (กรุงเทพฯ : ศิลปวัฒนธรรม, ๒๕๓๘), ๒๒๘-๒๓๓.

ประวัติ

ศิลาจารึกหลักนี้ นายบุญรัตน์ ทิพย์มณี พบที่วัดบุนนาค จังหวัดพะเยา เหตุที่ได้ชื่อว่าวัดบุนนาค สันนิษฐานว่า มีต้นบุนนาคขึ้นอยู่ก่อน แต่ตำนานซึ่งเขียนในสมัยพระครูศรีวิลาสวชิรปัญญา ว่าชื่อวัดพญาร่วง ต่อมานายบุญรัตน์ ทิพย์มณี ได้นำมามอบแก่พระโสภณธรรมมุนี (ปัจจุบัน คือ พระธรรมวิมลโมลี รองเจ้าคณะภาค ๖) รองเจ้าคณะจังหวัดเชียงราย เจ้าอาวาสวัดศรีโคมคำ เจ้าหน้าที่งานบริการหนังสือภาษาโบราณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร สำรวจเมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. ๒๕๑๓

เนื้อหาโดยสังเขป

พ.ศ. ๒๐๔๑ มหาเถรติกขะประหญาอารามาธิบดี วัดพระญาร่วง ได้ชักชวนให้ร่วมกันบูชาพระพุทธรูปด้วยทองคำ น้ำ ที่ดิน และสิ่งของอื่นๆ

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑ ระบุ พ.ศ. ๒๐๔๒ ซึ่งเป็นการนับแบบลังกา ถ้านับแบบรัตนโกสินทร์ต้องเป็น พ.ศ. ๒๐๔๑ เพราะถ้านับแบบลังกาจะมากกว่าแบบรัตนโกสินทร์ ๑ ปี อันเป็นสมัยที่พระเมืองแก้วหรือพระเจ้าพิลกปนัดดาธิราชปกครองเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๐๓๘-๒๐๖๘) (ข้อความส่วนที่ระบุอายุจารึกที่ปรากฏในด้านที่ ๑ บรรทัดที่ ๑ นี้ ใน ประชุมจารึกเมืองพะเยา กำหนดเป็นด้านที่ ๒ บรรทัดที่ ๑ ซึ่งสลับกับที่พิมพ์เผยแพร่ใน จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) โครงการวิจัยการปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “พย. ๙ จารึกวัดพระญาร่วง พ.ศ. ๒๐๔๑,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๑ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงราย น่าน พะเยา แพร่ (กรุงเทพฯ : มูลนิธิเจมส์ เอช ดับเบิ้ลยู ทอมป์สัน, ๒๕๓๔), ๑๒๒-๑๒๓.
๒) เทิม มีเต็ม, “พย. ๙ จารึกวัดพญาร่วง,” ใน ประชุมจารึกเมืองพะเยา (กรุงเทพฯ : ศิลปวัฒนธรรม, ๒๕๓๘), ๒๒๘-๒๓๓.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170