เอกสารโบราณในประเทศไทย

RBR003-318พุทธตำนาน

หน้าต้น ระบุ “หน้าทับเค้า พุทธตำนาน” ท้ายลาน ระบุ “กล่าวห้องยังคำสอนแห่งพระยาอินทร์เจ้าฟ้าบอกไว้แก่คนทั้งหลายก็[บัง]คมเร็จเสด็จบรมวลควรกาลเท่านี้ก่อนแล วันพุธ เขียนตัวบ่ดีสักน้อย ขอกุศลนาบุญ”

RBR003-115พุทธตำนาน

ลานแรก ด้านซ้ายมือ “หนังสือพุทธตำนาน” ท้ายลาน ระบุ “กล่าวห้องยังคำสอนแห่งพระยาอินทาบอกไว้แก่คนทั้งหลายก็บังคมสมเร็จเสด็จแล้วเท่านี้ก่อนแลแล // สเดสดแล้วแลนายเหย จบแล้วแล นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ // รัสสภิกขุยอดเขียนแล ยังมีพี่อินหาได้ยังใบลานมาหื้อ ผู้ข้าเขียนตัวบ่ดีสักหน้อยเหมือน ๑ ไก่เขี่ยหัวมองแลนายเหย ข้ายังบ่เคยเขียนสักคำเทื่อแล พระพี่ ทุพี่ ผู้ใดได้เล่าได้เรียน ขีดตกทัดใด นิมนต์ส้ายหื้อจิ่มเนอ เพราะว่ากำลังหัดเขียนแล นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ // แล แล แล แล แล แล แล แล แล”

RBR003-114พุทธตำนาน

ลานแรกด้านซ้ายมือ “หน้าต้นหนังสือพุทธตำนานแลนายเหย ๚” ท้ายลานระบุ “พุทธตำนาน นิฏฺฐิตํ กิริยาอันกล่าวยังพุทธตำนาน ปพฺพปริเจทน คำสอนอันเป็นเขตคำสอนก็แล้วเท่านี้ก่อนแล // ข้าเขียนจบเมื่อ(นา)ฬิกาตี ๒ โมงคำ เลยยังบ่เคิ่ง อยู่อีก ๑๐ ภินิง แลนายเหย // เมื่อเดือน ๑๒ แรม ๕ ค่ำ วันศุกร์แล // นายเหย ธุวํ ธุวํ ข้าแด่เทอะ // รัสสภิกขุอินทจันโท อยู่บ้านใหม่แลนายเหย //” หน้าทับปลายเป็นรู

RBR003-113พุทธตำนาน

หน้าทับเค้าระบุ “ฯı เขียนยามเมื่ออุปสมบทอยู่วัดดอนแจง ฯ ฯı หน้าทับเค้าพุทธตำนานแลท่านเหย ฯ๛๛ฯ ฯı ตัวบ่ดีสักน้อยเหมือนปูน้อยยาดหัวคันนา ฯ”, “เป็นที่ระลึก” และ “๛ฯ[กลับด้านซ้ายขวา] ครั้นว่าตายไปตกที่ร้ายขอหื้อ ฯı๛ ๛ฯ[กลับด้านซ้ายขวา] ยกย้ายขึ้นสู่ที่สูงแด่เทอะฯ๛” ท้ายลานระบุ “จบราทธนาเทศน์เท่านี้ก่อนแลท่านทั้งหลายเหย ฯı๛” หน้าทับปลายระบุ “หน้าปลายพุทธตำนานแลท่านเหยนายเหย ฯı๛ พระเวียนเขียนยามเมื่ออยู่วัดดอนแจงนี้แล ฯı๛”, “เป็นเป็นที่พระระลึก” และ “เสด็จแล้ววันจันทร์ เดือนยี่ ขึ้น ๗ ค่ำ ๓ โมงเช้า ฯı ปีวอก พระพุทธศักราชได้ ๒๔๖๗ ฯı๛”

CMRU-CM-06-A-099พุทธนิพพาน

CMRU-CM-06-A-033-3พุทธปเวณี

ครูบาไชยเสนาเขียน ฯ

RBR003-271พุทธวงศ์ ผูก 10

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “๚ หน้าต้น พุทธวงศา ผูกถ้วนสิบ มีอยู่สิบ ๕ ผูกเดียวกันแล ฯะ” / หน้ารอง เขียนอักษรไทยด้วยปากกาลูกลื่น “หนังสือนี้เอามาจากเมืองเหนือ” ท้ายลาน ระบุ “กริยาเทศนาแก้ไขยังพุทธวงศา ผูกถ้วนสิบ ก็แล้ว เท่านี้ก่อนและ ฯ นิพฺพาน ปจฺจยฺโย โหนฺตุ ฯ” หน้าปลาย ระบุ “๏ หน้าปลาย พุทธวงศา ผูกถ้วนสิบแล”

RBR003-272พุทธวงศ์ ผูก 11

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้าต้น พุทธวงศา ผูกถ้วน ๑๑ แล เจ้าเหย ตัวบ่ละเอียดเต็มทีอย่าแล้ว คล่องแล้ว” ท้ายลาน ระบุ “อิติกสฺสปพุทฺธวงฺสวณฺณนา นิฏฺฐิตา กริยากล่าววรรณนายังวงศาแห่งพระพุทธเจ้าตนชื่อ กัสสป ก็แล้วเท่านี้ก่อนและ ฯ นิพฺพาน ปจฺจยฺโย โหนฺตุ เม นิจฺจํ ดั่งนี้แด่เทอะ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่ม เจ้าข้า อหํ นาม ชื่อว่า สุวรรณปัญญา ตัวข้าแท้ ชื่อว่าผู้ใหญ่คำ บ้านนาโป่ง ต้นม่วง เป็นผู้เขียนหื้อแก่ลุงปู่ใจบ้านดงสระแก้วแล้ว แต่ก่อนอยู่เมืองราทธี เขียนยามปี พ.ศ. ๒๔๖๔ ปีวอก เดือนอ้าย แรม ๓ ค่ำ ว่าได้วันเสาร์ ยามนั้นและ ฯะ๛” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศา ผูกถ้วนสิบ ๑ แล คล่องแล้ว”

RBR003-273พุทธวงศ์ ผูก 12

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้าทับเค้า พุทธวงศ์ ผูกถ้วนสิบ ๒ บริบูรณ์แล คล่องแล้ว” ท้ายลาน ระบุ “กริยาเทศนาพุทธวงศ์ ผูกถ้วนสิบ ๒ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนและ บริบูรณ์แล้ว ยามค่ำแลเจ้าที่ไหว้เหย ฯะ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วนสิบ ๒ มีอยู่สิบ ๕ กันเท่านี้แล ฯฯ”

RBR003-274พุทธวงศ์ ผูก 13

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้ารับต้น พุทธวงศ์ ผูกถ้วนสิบ ๓ บริบูรณ์แล คล่องแล้ว” ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าววรรณนาพุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๑๓ ก็แล้ว เท่านี้ก่อนและ บริบูรณ์แล้ว ยามบ่าย ๑ โมง ปีระกา เดือน ๕ ขึ้น ๒ ค่ำ ยามนั้นแล นิพฺพาน ปจฺจยฺโย โหนฺตุ เม นิจฺจํ ฯ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้ารับปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วนสิบ ๓ มีอยู่สิบ ๕ ผูกแล ฯ”

RBR003-275พุทธวงศ์ ผูก 14

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “๏ หน้าต้น พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๑๔ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่มพอดีแล คล่องแล้ว” ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวยัง พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๑๔ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนและ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่ม เดือน ๕ วันอังคาร ขึ้น ๕ ค่ำ ปีระกา ต่อกันกับจอ ยามนั้นแล ๚ พ.ศ. ๒๔๖๔” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย ผูกถ้วน ๑๔ มีอยู่สิบ ๕ ผูกเท่านี้แล คล่องแล้ว”

RBR003-276พุทธวงศ์ ผูก 15

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก หน้าต้น ระบุ “หน้าปลาย มหาพุทธวงศ์ ผูก ๑๕ และ เจ้าเหย คล่องแล้ว” หน้ารอง เขียนอักษรธรรมด้วยดินสอ “นิมนต์ท่านดูผูกต้นกับปลาย จำไว้ดี” ท้ายนลาน ระบุ “พุทฺธานุสฺสติกถาสมตฺตา กริยาอันกล่าวจาพุทธานุสสติกรรมฐานอันมีในมหาพุทธวงศปกรณ ก็สมเร็จเสด็จแล้วด้วยประการดั่งกล่าวมานี้แล ฯะ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๑ ทุ่ม ปีระกา เดือน ๔ แรม ๖ ค่ำ พร่ำว่าได้วันเสาร์ เจ้าเหย อหํ นาม ชื่อว่า หนานคำ บ้านนาโป่ง หมู่ที่ ๕ ริจนาหื้อปู่ใจ ดงสระแก้ว ยามนั้นแล ะ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย มหาพุทธวงศ์ ผูก ๑๕ บริบูรณ์ ยาม ๑ ทุ่มแล คล่องแล้ว”

RBR003-262พุทธวงศ์ ผูก 1

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “๚ หน้าต้น พุทธวงศ์ ผูกต้น มี ๑๕ ผูกกับกันแล คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวพุทธวงศ์ ผูกต้นก็แล้ว เท่านี้ก่อนและ ฯ นิพฺพานํ สุขํ แท้แล” หน้าปลาย ระบุ “๏ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูก ๑ แล บริบูรณ์แล้ววัน ๔ ยามบ่าย ๒ โมง เดือน ๔ แรม ๑ ค่ำ แล”

RBR003-263พุทธวงศ์ ผูก 2

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้ารับเค้า พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๒ แล บริบูรณ์แล้วเท่านี้แล คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “พุทธวงส์” ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวพุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๒ ก็แล้ว เท่านี้ก่อนแล ๚ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่มเศษแล” หน้าปลาย ระบุ “๚ หน้ารับปลายพุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๒ เจ้าเหย ฯ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-264พุทธวงศ์ ผูก 3

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “ฯฯ หน้ารับเค้า พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๓ แล บริบูรณ์ยาม ๒ ทุ่ม ๒ และ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวพุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๓ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนแล ๚ ปริปุณณาแล้ว ยาม ๒ ทุ่ม เดือน ๙ แรม ๘ ค่ำ พร่ำว่าได้วันศุกร์ ยามนั้นแล” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๓ มีอยู่สิบ ๕ กับกันแลเจ้าเหย คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่่ลงหมึก)

RBR003-265พุทธวงศ์ ผูก 4

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “๚ หน้าต้น พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๔ มีอยู่สิบ ๕ ผูกกับกันและเจ้าเหย คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) หน้าปลาย ระบุ “๏ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๔ แล เจ้าที่ไหว้เหย ๚ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-266พุทธวงศ์ ผูก 5

RBR_003_262-276 รวมอยู่ใน “เลขที่ 104 พุทธวงศ์ อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ 15 ผูก” หน้าต้น ระบุ “๚ หน้าต้น พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๕ มีอยู่สิบ ๕ ผูกกับกันแล คล่องแล้ว หน้าต้นพุทธวงศ์ผูก ๕” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยากล่าววรรณนาพุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๕ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนแล ๚ นิพฺพานํ โหตุ เม นิจฺจํ ฯฯ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๕ แล เจ้าที่ไหว้เหย คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-267พุทธวงศ์ ผูก 6

หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้าต้น พุทธวงศา ผูกถ้วน ๓ แล เจ้าเหย คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยากล่าวพุทธวงศา ผูกถ้วน ๓ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนและ ฯ นิพฺพาน ปจฺจยฺโย โหตุ เม นิจฺจํ ดั่งนี้แด่เทอะ ฯ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่มเศษแล เท่านี้เป็นห้องก่อนและ ฯ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศา ผูกถ้วน ๓ มีอยู่สิบ ๕ ผูกแล คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-268พุทธวงศ์ ผูก 7

หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้าต้น พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๗ บริบูรณ์แล้ว คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวพุทธวงศา ผูกถ้วน ๗ ก็สมเร็จเสด็จแล้ว เท่านี้ก่อนแล ๚ ปริปุณณาแล้ว ยาม ๒ ทุ่มแล เจ้าเหย อายุ สุขํ ปวฒนฺตุโน ฯฯ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้าปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๗ แล้ว เท่านี้แล คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-269พุทธวงศ์ ผูก 8

หน้าต้น ระบุ “๚ หน้ารับเค้า พุทธวงศา ผูกถ้วน ๘ แล เจ้าเหย ฯ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าววรรณนายังวงศาแห่งพระพุทธเจ้าวิปัสสิตนถ้วน ๑๙ ก็แล้ว เท่านี้ก่อนและ ฯ จบบริบูรณ์และ ะ๛” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้ารับปลาย พุทธวงศา ผูกถ้วน ๘ มีอยู่ ๑๕ ผูกด้วยกันแล ฯฯ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

RBR003-270พุทธวงศ์ ผูก 9

หน้าต้น ระบุ “ฯ หน้ารับเค้า พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๙ มีอยู่ ๑๕ ผูกด้วยกันและ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก) ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันกล่าวยังพุทธวงศา ผูกถ้วน ๙ ก็แล้ว เท่านี้ก่อนแล ฯ บริบูรณ์แล้ว ยาม ๒ ทุ่มเจ้าเหย จลอนว่าผิดเพี้ยนเปลี่ยนอักษรกลอนคำธรรมพระพุทธสินนสีเจ้า (ชินสีห์เจ้า) สาธุใส่แปลงแต่ใส่หื้อข้าเจ้า จิ่มพร่องเทอะ เจ้าที่ไหว้เป็นไม้ไต้ส่องหนทางนิพพานแด่เทอะ” หน้าปลาย ระบุ “ฯ หน้ารับปลาย พุทธวงศ์ ผูกถ้วน ๙ บริบูรณ์ ยาม ๒ ทุ่มและ คล่องแล้ว” (ตัวเอียงไม่ลงหมึก)

CMRU-CM-06-A-022พุทธวงส์

(1) (หน้าทับ) จุฬสกราชได้ 1202 ตัว ปลีจุดสนำกัมโพชชพิไสร กฎเข้ามาในวัสสานอุตตุภัทรมาส กิสนปักษ์ สัตตสุกขวาฬไถงไทยภาสาว่าปลีกฎไจ้ เดือน 12 แรม 7 ฅ่ำ เมงวัน ๒ ไทยกฎสี ยามตาวันเที่ยง สระเด็จแล้ว เกสรภิกขุ วัดหรอภะ เชียงใหม่เขียนแล ฯ ปถมมุลสัทธาสมเด็จพระมหาราชเจ้าหลวงเปนเคล้า แลอัคคราชเทวีชื่อแม่เจ้าดวงเปนเคล้ากว่าอัคคเทวีทังหลาย แลปุตตาปุตตีลูกหลานชาวเรือนหลวงชู่ผู้ชู่ฅน ได้ส้างเขียนธัมมเทสนาพระพุทธเจ้าชื่อว่าพุทธวงสากับนี้ ด้วยหิรัญญวัตถุไว้โชฏกะสาสนาพระโคตมะเจ้า ตราบต่อเท้า ๕ พันพระวัสสาตามอายุลาน ขอจุ่งหื้อเปนอุปปนิไสประจัยค้ำชูยังผู้ข้าทังหลายหื้อพลันได้หว้ายรอดจุจอดเนรัพพานแท้ดีหลี ฯ นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ โน นิจฺจํ ฯ ลายมือเราบ่สู้เสมอไหนแล ฯ (2) พุทธวงส์ผูกนี้ วัดปราสาทเขียน ฯ นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ โน นิจฺจํ ธุวํ แด่เทอะ ฯ พุทธวงสาหนังสือเจ้าหลวงเมืองเชียงใหม่ ส้างไว้ค้ำสนาพระโคตมะเจ้า ตราบอายุลาน บ่สู้งามไหนเท่าใดเนอ มี 109 ใบ ฯ (3) พุทธวงสา ผูกถ้วน ๓ แล ฯ ปถมมุลสัทธาหมายมีสมเด็จมหาราชหลวงเปนเคล้ากับทังอัคคราชเทวีผู้ชื่อว่าแม่เจ้าดวง ได้ริรังส้างจ้างท่านเขียนยังรัสสธัมมเทสนาแห่งพระพุทธเจ้าดวงชื่อว่าพุทธวงสา ผูกถ้วน 3 นี้ไว้คำชูสาสนาตราบต่อเท้า ๕๐๐๐ พระวัสสา ตามอายุลานเทอะ ฯ จุฬสักราชได้ 1202 ตัว ปลีกฏไจ้ เดือน 12 แรม 7 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วัน 6 ไทยกฏสี สระเด็จแล้วยามตูดฅ่ำแล ฯ ธุปัญญาเขียนปลางเมื่ออยู่วัดเชียงใหม่วันนั้นแล ฯ พุทธวงสาผูกถ้วน ๓ แล ฯ ธุปัญญาริสสนาปลางเมื่ออยู่วัดปราบ่องกลางเวียงเชียงใหม่วันนั้นแล ฯ นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ โน นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ แด่เทอะ ฯ พุทธวงสา ผูกถ้วน 3 แล ฯ (5) สักกพทะได้ 1202 ตัว ปลีกัศไจ้ เดือน 12 ฅังแรม สระเด็จแล้ว ปถมมหามูลสัทธาเจ้าหลวงเมืองเขียงใหม่เปนเคล้า พร้อมกับด้วยอัคคราชเทวีแม่เมืองเจ้าแม่ดวง เปนประธาน ได้ส้างเขียนธัมม์พุทธวังสะนี้ไว้ค้ำชูสาสนา 5000 พระวัสสา ตราบอายุลาน ฯ นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ โน นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ ธุวํ แด่ ฯ พุทธวงส์ ผูกถ้วน 5 ฯ พุทธวังสะ ผูกถ้วน ๕ ฯ (15) (หน้าทับ) พุทธวงส์ผูก ๕ แล สัทธาเจ้าหลวงเชียงใหม่ ส้างไว้ค้ำชูสาสนา ๕ พันวัสสา ฯ สระเด็จแล้วยามจักดาแตร จักดาใกล้เที่ยงข้าแล ฯ สระเด็จแล้ววัน 5 เดือน 12 แรม 13 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วัน 5 ไทรวายไส้ ข้าท้าวมหายส ได้เปนผู้เขียนแล ฯ

CMRU-CT-02-B-043-1พุทธวงส์

ผู้ข้าลิกขิตตะ หลอนว่าได้เสตกไพแต่ไม้แต่ตัวก็ดี ได้ใส่เหลือไพแต่ไม้แต่ตัวก็ดี ข้าค็ขอสมมาคารวะสีลธัมม์คำแสงแห่งสัพพัญญูพระพุทธเจ้า ใหยๆ หนำๆ ข้าแด่ ขออย่าหื้อได้เปนปาปธัมม์แลนิวรณธัมม์กัมม์อันจักห้ามเสยังมัคคะพายหน้า อันจักขึ้นสู่ชั้นฟ้าแลนิพพานนั้นแท้ดีหลี ข้าแด่บุญเหิย ฯ (ผูก 5-ลิกขิตตะปลี 1292 ตัว เดือน 3 ออก 5 ฅ่ำ แต้ม ขอหื้อได้เปนผละอานิสงส์ชั่วนี้แลชาติหน้า ข้าแด่บุญเหิย)

CMRU-CT-11-B-011-1พุทธสัมภระ

แล้วยามงาย สัทธายี่หูนเปนเคล้า ลูกหลานทังมวล ผู้ริกขิตตะ รัตนนามัสสะ ชื่อว่าอุแก้วแล ฯ ปีปึกสัน 1330 ตัว เดือน 11 ออก 8 ฃ่ำ ธัมม์พุทธสัมภระกับนี้ สัทธาข้าอุไส่เปนเคล้า ภริยาชื่อนางขันแล บ่เท่าแต่่นั้น อุตงเปนเคล้า ภริยาชขื่อว่านางกาง บ้าน ทานไว้กับวัดเชียงงาม

CMRU-CM-06-A-013-2พุทธสาสนารอม

สระเด็จแล้วยามบ่ายโมง ๑ จุฬสักกะได้ 1301 ปลีกัดเหม้า เดือน 11 แรม ๕ ฅ่ำ พร่ำเมงจันท์ไทยกาบสี รืกส์ 1 ตัว ฯ เชยยเสนาภิกขุลิกขิตตะปางเมื่ออยู่วัดน้ำชำ ปางเมื่อส้างหอธัมม์ อายุ 69 ภัณสา 48 เปนตรา ปริปุณณะแล้วแล ฯ

CMRU-CM-06-A-085-5พุทธสาสนารอม

น้อยอุ่น นางดี โพธิมอย ฯ หนานตา สุยราชเขียน ฯ

CMRU-CM-06-A-051พุทธเสนกะ

(1) นะเด็จแล้วยามตูดเช้าก่อนงาย 7 โมงนาฬิกาแล ฯ จุฬสักกราชได้ 1309 ตัว ปลีเมืองไคล้ เดือน 3 แรม ๘ ฅ่ำ พร่ำเมงวันอาทิตย์ ไทยเปิกไจ้ อหํ นาม เชยฺยเสนาภิกฺขุ อธิการวัดน้ำชำ ลิกขิตเขียนปางเมื่อได้ 76 ปี ภัณสาได้ 56 เขียนปางเมื่อได้ส้างประการกำแพงด้านใต้ถึงหน้าโรงเรียน รอบโรงเรียน ยังไม่ได้โทสะทายเทื่อ ได้ส้างธัมม์พุทธเสนกะผูกต้น โชฏกะค้ำชูสาสนาพระพุทธเจ้าโคตมะเจ้าไว้สืบสืบสาสนาพระเปนเจ้าตราบต่อเท้า 5000 พระวัสสา บ่หื้อหล่นสูญหายเปนนิยายต่ออนาคตะพายหน้า ตัวข้าก็ได้ชื่อว่าสืบสาสนาแล ฯ (2) สามเณรอภิชัย (3) สระเด็จแล้วยามเที่ยงวันข้าแล ฯ จุฬสักกราชตัวปีเมืองไคล้ ทลงกับเดือน ๓ แรม ๔ ฅ่ำ วัน ๕ ข้าภละก้อนแก้ว กิตฺติภทฺโธ ลิกฺขิตฺต อตฺตโน ด้วยตนเองเดียว ปางเมื่ออยู่บฏิบัติครูบาเจ้าแก้วไชยยเสนา วัดน้ำชำที่นี้แล ฯ สุทินฺนํ วตฺต เม ทานํ นิพฺพานํ ปจฺจโย โหนฺตุ โน นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ แด่เทอะ ฯ (ลายเซน-ก้อนแก้ว) (4) สระเด็จแล้วยามกลางฅืน ตามึนดักใคร่บ่ขึ้น ขอผู้ธี่เธสนาจะไพว่าเนอ ตัวสมัยก็มี เจ็บมือล้ำ กลำเหลกจาร ขอพี่หนานจะไพว่าเนอ เขียนเมื่อเดือน 4 ออก แล้วเมื่อเดือน 4 แรม 3 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วันอังคาร ตัวปลีเมืองไคล้ พุทธสักกราชได้ 2491 เดือนมกลาฅม วันธี่ 27 แล ตัวข้าเขียนชื่อว่าสามเณรอ้ายเกิ่ง ๑ แล ฯ “121 27 / 2 / 91” (ตัวเลขอารบิค)

CMRU-CM-06-A-049-4พุทธาภิเสก

จุลสักราชได้ 1281 ตัว ปีกัดเม็ด เดือน 2 ลง 10 ฅ่ำ วันจันท์ ลุงหนานไชยลังกา

CMRU-CM-06-A-044พุทธาภิเสก

จุลสักราชได้ 1297 ตัว ปีก่าเร้า ฯ อหํ อันว่าข้า ทุเจ้าปัญญารังสี เขียนปางเมื่ออยู่บนดอยซิว

CMRU-CM-06-A-085-6พุทธาภิเสก

พี่หนานพรหม

RBR002-1041เพลงมอญและฉันทลักษณ์เพลงมอญ

CMRU-AP-B-0001-01แพะคำ

ธัมม์แพะฅำ สุดหนี้แล้ว กับ ๑ มี ๔ ผูก ข้าแล ฯ (ขอเป็นพะละอะนีสงชาติไปหน้าครับ-อักษรไทย) สาธุ สาธุ สาธุ