เอกสารโบราณในประเทศไทย

NPT001-019พระอัยการทาส

เป็นบทบัญญัติเกี่ยวกับลักษณะทาส ๗ ประการ ได้แก่ ทาสที่เกิดในเรือนเบี้ย ทาสได้มาข้างบิดามารดา ทาสมีผู้ให้ ทาสที่ได้ช่วยเมื่อต้องโทษทัณฑ์ ทาสที่เลี้ยงดูมาในยามข้าวยากหมากแพง ทาสเชลย และทาสสินไถ่ การตกเป็นทาสประเภทต่างๆ การตั้งค่าตัว การไถ่ถอน การปฏิบัติตน สิทธิหน้าที่ของทาสประเภทต่างๆ ระหว่างทาสกับนายเงิน และผู้ที่เกี่ยวข้อง และอื่นๆ รวมทั้งกำหนดว่า ทาสคือ คนของพระมหากษัตริย์ ที่นายเงินจะลงโทษถึงตายไม่ได้

NPT006-028พระอาการวัตตาสูตร ผูก 1

ในสมัยหนึ่งสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จประทับอยู่ ณ เขาคิชฌกูฎบรรพตคีรี ใกล้ราชธานีราชคฤห์มหานคร ทรงแสดงอาการวัตตาสูตร กำหนดด้วยวรรค ๕ วรรค มีนวราทิคุณวรรค เป็นต้น จนถึงปารมีทัตตะวรรค เป็นคำรบ ๕ คาถาอาการวัตตาสูตรนี้ มีอานุภาพยิ่งกว่าสูตรอื่นๆ ในการที่ป้องกันภัยอันตรายแก่ผู้มาตามระลึกอยู่เนืองนิตย์ บาปกรรมทั้งปวงจะไม่ได้ช่องหยั่งลงสู่สันดานได้ด้วยอำนาจอาการวัตตาสูตรนี้ ปกลานจารเป็นอักษรขอมและอักษรไทยว่า “พระพุทธศักราชล่วงแล้วได้ 2458 พรรษา ข้าฯ แม่อิ่ม มีใจศรัทธาสร้างหนังสือนี้ ไว้ในพระพุทธศาสนา ขอให้สำเร็จแก่พระนิพพาน ในอนาคตกาลโน้นเทอญ”

NPT006-027พระอุณหิสสวิชัย

ในสมัยหนึ่งพระบรมศาสดาเสด็จประทับอยู่เหนือพระแท่นศิลาอาสน์ภาย ใต้ต้นปาริกชาติ ณ ดาวดึงสพิภพ ตรัสพระสัทธรรม เทศนา อภิธรรม 7 คัมภีร์ โปรดพุทธมารดา ท้าวอมรินทร์ได้พาสุปติฏฐิตาเทพบุตรที่เศร้าโศกเนื่องจากต้องจุติจากสวรรค์ไป ดังนั้นท้าวอมรินทร์จึงกราบ ทูลให้พระองค์ทรงแสดงพระสัจธรรมเทศนาอันจะเป็นที่พึ่งแก่สัตว์โลก ช่วยชีวิตเทพบุตรองค์นี้ไว้ไม่ให้ตายลงภายใน 7 วันนี้ สมเด็จพระบรมศาสดาจึงตรัสเทศนาคาถาอุณหิสสวิชัย เทวเต ดูกรเทวดาทั้งหลาย พระธรรมนี้ชื่อว่าอุณหิสสวิชัย เป็นยอดแห่งพระธรรมทั้งหลายเป็นประโยชน์แก่สัตว์ทั้งมวล ท่านจงเอาพระธรรมนี้เป็นที่พึ่ง อุตสาห์สวดบ่นสาธยายทุกเช้าค่ำ ย่อมห้ามเสียซึ่งภัยทั้งปวง อันจะเกิดขึ้นจากผีปิศาจหมู่พยัคฆะงูใหญ่น้อย และพญาเสนาอำมาตย์ทั้งหลายจะไม่ ตาย ผู้ใดได้เขียนไว้ก็ดี ได้ฟังก็ดี ได้สวดมนต์ภาวนาอยู่ทุกวันก็ดี จะมีอายุยืน เทวเต ดูกรเทวดา ทั้งหลายท่านจงมีความสุขเถิด

RBR004-008พระอุปคุต

หนังสือพระอุปคุต

RBR004-009พระอุปคุต

หนังสือพระอุปคุต

CMRU-AP-LA-D-0002พระอุปคุตเถระ

เรื่อง พระอุปคุตเถระ (เป็นหนังสือประกอบเรื่องเวสสันดรชาดก)

CMRU-CM-06-A-019พลสังขยา

(1) อาจารย์หนานแก้ว (2) พระอินชัย วัดป่าทึง (4) สะเด็จแล้วยามกินงานแล้ว ข้าอาจารย์หนานแก้ว ลิกขิตตะพลสังขยาผูกถ้วน 4 ปลีร้วงไส้ เดือน 12 ลง 3 ฅ่ำ วัน 1 พุทธสักราช 2484 แล ฯ .....(อักษรโรมัน ภาษาไทย ?) (5) สระเด็จยามแตรเที่ยง ชะดาบิดกินทอนแล จุฬสักราชได้ 1203 ตัว พุทธสักราชได้ 2484 ตัว ปลีร้วงไส้ เข้ามาในเดือน 12 แรม 10 ฅ่ำ ภ่ำว่าได้วันจัน ไทรืกส์ได้ 8 ตั ข้าแล ฯ ตัวข้าบ่พอดี ขอพิจจรณาไปพร่อง ข้าบ่เคยสะนานหลายแล ฯ ตัวข้าชื่อว่าพระอินชัยภิกขุ ลิกขิตตะตนเองเดียว ขอหื้อบุญค้ำชูตนตัวแห่งข้าตั้งแต่ภวชาตินี้แลชาติหน้า ด้วยอันได้เขียนผูกนี้นั้นจุ่งจักมีเที่ยงแท้ดีหลีแลเทอะ ฯ สุตินํ วต เม ทานํ นิพฺพานํ ปรมํ สุกฺขํ แลเทอะ ฯ

RBR004-265พลสังขยา ผูก 2

CMRU-CT-02-B-0002พหูสุตตะ

ตัวข้าผู้ลิกขิตแต้มพับลูกนี้ ค็ขอเป็นผลอานิสงส์ค้ำชูตนตัวผู้ข้า หื้อได้พ้นจากทุกข์ ถึงสุขข้าแด่ สาธุ ฯ ปี 1352 ตัว เดือนยี่ ออก 8 ฅ่ำ แต้มแล้วแล ฯ ลิกขิตแต้มพระภิกขุไส่ทาน สัทธัมมรังสี วัดฟ้ากาง ข้าแล ฯ ขอหื้อเป็นกุสลผลบุญแก่ผู้ข้าแต้มภ่องแด่ ฯ ปุพพังคเจตนาสัทธาผู้ข้า นางฅำ ฟ้ากาง บ้านหนองไคร้ ด้าววัดอินท์ เป็นเคล้า.... มาถวายเป็นทานกับวัดอินท์ เมื่อปีร้วงเม็ด จุฬสกราชได้ 1353 ตัว พุทธสักราชได้ 2535 วัสสา คริสสกราชได้ 1991 แม่นกับเดือน 7 ออก 11 ฅ่ำ เม็งวันภ่ำได้วันพุธ ไทยวันกาบไจ้.. 24-4-91 เป็นวันหยาดน้ำหมายทาน ข้าแด่ ฯ

CMRU-CT-02-B-0003พหูสุตตะ

พับธัมม์สูตต์ลูกนี้ เป็นเจตนาสัทธาผู้ข้า อุดวงแสง เป็นเคล้า ภริยาชื่อนางบัวฅำ ลูกเต้าหานเหลนพี่น้องวงสาทังหลายมวล ได้มาส้างทานธัมม์พหูสุตต์น้ำอ้อย แลผ้ากฐิน ปริขารสามเครื่อง โรงกัมมัฏฐานสองห้องเป็นทาน เมื่อปีร้วงเร้า สักราช 1343 ตัว เดือนเจียง ขึ้น 9 ฅ่ำ ขึ้นวัดสูตต์ธัมม์น้ำอ้อย เมื่อ 10 ฅ่ำ ได้ทานผ้ากฐินสามเครื่อง เครื่องนึ่งถวายปูชาทานพระพุทธเจ้า เครื่องนึ่งถวายทานพระครูบาเจ้าวัดจอมทอง และเครื่องนึ่งถวายทานพระสวามีเจ้าวัดหัวข่วง...

NPH001-005พะทำมะสาด (คดีวิวาท) ร.ศ. 1263

ทะเบียนของหอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติ คือ (23) สบ. 23.1.4/5 นายทองอ่อน สิทธิไกรพงษ์ได้มอบให้หอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติเก็บรักษา

CMRU-CM-06-A-050-3พาหุง

CMRU-CM-06-A-050-4พาหุง

(1) อหํ นาม เชยฺยเสนาภิกฺขุ ริกฺขิตฺต ธมฺมํ ยังธัมม์พาหุง โชฏกะสาสนา พุทธสักราช ปางเมื่อเปนอธิการวัดแลคณะหมวด เดือน 6 ขึ้น 7 ฅ่ำ ได้ทานโรง 11 เปนวันแล้ว เดือน 8 ออก 5 ฅ่ำ จิ่งได้ขึ้นโรง บวชชอม ๓ ตนแล ตั้งขึ้นอยู่โรงใหม่มาได้ ๓ เดือนปลาย ๒ วัน ได้มาส้างธัมม์พาหุงเปนต้นแล เมื่ออายุได้ 59 ปี วัสสาได้ ๓๖ วัสสา ได้ไปอยิบเอาธัมม์พาหุงกับวัดดอนพิน ธุเจ้ายารังสีเป็นมิตสหายกันมาส้างไว้ยังที่วัดน้ำชำ ธัมม์พาหุงผูกต้นแล (2) อัฏฐกถาแล้วแล กรียาอันเทสนายังพุทธเชยยมังคละ ฎีกาพาหุง ผูกถ้วนสองก็บังคมสมเร็จสระเด็จแล้วเท่านี้ก่อนแล ฯ สระเด็จแล้วยามกองแลง ข้าแล จุฬสักกราชได้ 1289 ตัว ปลีเมืองเหม้า เข้ามาในเดือน ๑๒ ออก 8 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วัน 7 ไทยข้าแล ฯ หนานสรีวิชัยเขียนไว้ค้ำชูสาสนา 5000 พระวัสสาตามเขตอายุลาน ขอนาบุญค้ำชูตนตัวข้าพ่อแม่พี่น้องชู่ฅนแด่เทอะ

NPT010-022พิจารณาคดี

CMRU-AP-LA-D-0001พื้นขุนบรมราชาธิราช

CMRU-AP-LA-D-0005พื้นท้าวกำพร้าเต็นด่อน

ชำระเสร็จ เมื่อวันที่ ๒๔ ***อ๑๙๖๖ โดย มหาจูม จินตาพด

CMRU-MY-01-A-0001พื้นเมืองยอง

๏ พับปละหวัดพื้นเมืองยองหน่วยนี้ เป็นของผู้ข้าหนานกันไชย บ้านทุ้งน้ำ เมืองยอง ผู้ข้าได้จ้าง พ่อเสี่ยวแสนไชเสียน บ้านคอม ได้แต้มเผียกก่ายไว้ตามแต่ในปลีรวายเสด จุฬสักกราชาะได้ 1368 ตัว แต้มเผียกก่ายไว้ต่อลูกสืบหลานได้รู้หัน ไว้เป็นพหูสูตต์ไพพายหน้าข้าแล จ้างเพิ่นแต้ม (25000) เจ้ ฯ

CMRU-CM-01-D-0007พื้นเมืองแลมหลวงหอคำ

CMRU-CM-06-A-034พุทธคุณ

(1) สักราชได้ 1266 ตัว ปีกาบสี เดือน 11 ออก 10 ฅ่ำ พร่ำว่่าได้วัน 3 ฯ (2) สระเด็จแล้วยามกองแลง ตาวันตกต่ำ พระหน้อยพระน้อยเมือกินเข้าแลง สระเด็จแล้วยามตาวันแลงแก่ข้าแล ฯ ข้าขอสุข ๓ ประการ มีนิพพานเจ้าเป็นยอดแท้ดีหลี ธุวํ ธุวํ นิ(พพา)นํ ปรมํ สุขํ ฯ ข้าชื่อว่าพรหมจักก์สามเณร จุฬสักราชได้ 1266 ตัว ปีกาบสีแล ฯ สระเด็จแล้วเม็งวัน 1 ไทกดสี ข้าแล ปางเมื่อข้าได้ริรางส้างธัมม์พุทธคุณ ดวงถ้วน ๒ ข้าขอสุข ๓ ประการ มีนิพพานเจ้าเป็นยอดแด่เทอะ ฯ (3) หน้าธับปายพุทธคุณด้วงถ้วน ๓ ข้าแด่แลนายที่ไหว้เอย ตัวข้าเฝิกใหม่ บ่ได้แต้มสักผูกเทื่อแล พี่ทุพี่ภะตนใดได้เล่า ก็ผ่อหื้อถี่ๆ เนอ ไม้ดาบ่เปนตัวแล ข้าชื่อว่าสามเณร ข้าอยู่เมืองเธิงแลนายเหย ฯ..จุลสักกราชได้ 1266 ตัว ปีกาบสี เดือนยี่ ขึ้น 12 ฅ่ำ พร่ำว่าได้เมงวัน 6 ไทยเมิงเปล้า สระเด็จแล้วยามกินทอนข้าแล ฯ มังคลวุฑฒิคถา โชตก วรพุทธสาสนา สุปฏิปนฺตาทิคุณา โท อยํ อุปสมฺปทา อยํ จิณฺฑาสมเณร ลิกฺขิตฺต ตนผู้เดียวแล ขอจุ่งหื้อเปนปรมโมปักกตุอุปนิไส ปัจจัยค้ำชูวรพุทธสาสนาพระพุทธเจ้าเปนเคล้า ชื่อว่าสมเณรตนหน้อย ชื่อพระสุยา แลนายเหย ตัวข้าบ่งามสักหน้อย ตัวหน้อยก็เท่าตาไก่ ตัวใหย่... ข้าเขียนปางเมื่อมาอยู่ปฏิบัติธุเจ้าไชยยเสนา วัดน้ำชำ วันนั้นแล ฯ (4) พรหมเทพา ปางเมื่อยู่วัดน้ำชำ (5) พระสุยา (6) พันสองร้อย 6 สิบ 6 ตัว ปีกาบสี เข้ามาในเดือนเกียง ออก 2 ฅ่ำ วันอังคาร (7) แล้วยามแตรเที่ยงบิดเบี่ยงกินทอน ตัวข้าหน้อยชื่อว่าพระอริยะ ปางเมื่อปฏิบัติครูบาเจ้าไชยเสนา (9) จุฬสักราชได้ 1266 ตัว ปีกาบสี เดือน 1 ออก 9 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วัน 3 ฯ (หน้าทับ) หน้าทับธัมม์เคล้าพุทธคุณดวงถ้วน 9 แล ข้าเขียนปลางเมื่ออยู่วัดน้ำชำแก้วกว้างนางเหลียวฅนผ่อ วันนั้นแล ฯ 3 เณรชื่อว่าภมมิน ฯ (10) 1266 ตัว ปีกาบสี เดือน 1 ขึ้น 5 ฅ่ำ วัน 2 ไทร้วงเหม้า ฯ พระโมะ

RBR003-319พุทธโฆษะเถระ ผูก 2

หน้าต้น ระบุ “๚ พุทธโฆสกเถร ผูกถ้วน ๒ แลนายเหย ıı ข้อยเขียนลางตัวก็ใหญ่เท่ากินค่อย (กิ่งก้อย?) ลางตัวก็น้อยเท่าหัวแม่มือ แลนายเหย” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “๒” หน้าแรก หัวลาน ระบุ “พุทธโฆสเถร ผูก ๒ แลนายเหย อ้ายน้อยธัศ” ท้ายลาน ระบุ “กริยาอันมากล่าวยังพุทธโฆสเถร ผูกถ้วน ก็สมเร็จเสด็จ ıı ıı บัวระมวล กาลก็ควรแล้วเท่านี้ก่อนแลฯฯะ๛”

RBR003-320พุทธโฆษะเถระ ผูก 3

หน้าต้น ระบุ “๚ พุทธโฆสเถร ผูกถ้วน ๓ แล นายเอ๋ย ” (ตัวเอียงจารอักษรไทย) / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “๓” ลานแรก หัวลาน ระบุ “พุทธโฆสเถร ıı ผูก ๓ แล ıı” ท้ายลาน ระบุ “พุทฺธโฆสเถร นิฏฺฐิตํ กริยา อั[น]สังวรรณนายังพุทธโฆสเถร ผูกถ้วน ๓ ก็สมเร็จเสด็จบัวระมวลควรกาลเท่านี้แล ฯ๛”

RBR003-321พุทธโฆษะเถระ ผูก 4

ใบแรก เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีแดง “พุทธโฆ ผูก ๔” หน้าต้น ระบุ “ ๏ı หน้าเค้า พุทธโฆสเถร ผูกถ้วน ๔ แลนายเหย” / “หน้าต้น หน้าเค้า หน้าปลาย หน้ายอด ชื่อว่า พุทธโฆสเถร แลนายเหย นายฅรวะ เขียนเมื่ออยู่วัดแดงจอน แลนายเหย” ลานแรก หัวลาน ระบุ “พุทธโฆสเถร ıı ผูกถ้วน ๔ แล ıı” ท้ายลาน ระบุ “ปริเจทธรรมเทศนาอันถ้วน ๔ ก็สมเร็จเสด็จบัวระมวลกาลเท่านี้ก่อนแล ฯฯ๛”

RBR003-322พุทธโฆษะเถระ ผูก 5

หน้าต้น ระบุ “พุทธโฆสเถร ผูกถ้วน ๕” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “ประวัติพระพุทธโฆสะ ผูก ๕” ท้ายลาน ระบุ “พุทฺธโฆสเถรํ นิฏฺฐิตํ กล่าวยังนิทานแห่งเจ้าพุทธโฆสเถร ไปม้างสิงหลภาษาหื้อเป็นมคธภาษาทั้งมวลแล้วก็นำมาตั้งไว้ในชมพูทวีป ก็สมเร็จเสด็จบัวระมวลกาลเท่านี้ก่อนแล ๛๛ จุลศักราชได้ ๑๑๗๗ ตัว ปีดับใค้ เดือน ๑๐ ข้า ข้าเขียนยามเมื่ออยู่สติ (สถิต) สำราญวัดราชภิ ปากล่องหางเกาะ วันนั้นแล บัญญัติว่า กัญจนรัสสภิกขุ ıı๏ เหมือนยุงตีกันแล ะ๛ อักขระบ่สม แลบล้วนเลิงหลายพอแลนา ตัวปลายอยู่ถ้อยเถิงนั้นแล ๛ ” (ตัวเอียงจารขึ้นทีหลัง / ตัวขีดเส้นใต้ ไม่ทราบความหมาย)

CMRU-CM-06-A-091พุทธโฆสเกร

RBR003-341พุทธโฆโส

ท้ายลาน ระบุ “พุทธโฆโสผูกเดียวแลแล ๚ แล้วยามบ่ายสองโมงแล พร่ำอังคารแล ทุพี่เหย ๚ ขออย่าลายมือกับศาสนาพระตถ[า]คต พร่องแด่เทอะ ข้อขอกุศ[ล]นา[บุญ] อันไป[รอด]บิดามารดา ข้าจิ่มเทอะ ขอหื้อไปรอดญาติกาครูบาอาจารย์ข้าแด่ ธุวํ ธุวํ แก่ข้าแด่เทอะ ข้อขอสุข ๓ ประการ มีนิพพานเป็นที่แล้วแด่เทอะ ปุญฺญกฺเขตฺตํ ปิตฺตกตยํ นิพฺพาน ปจฺจโย อหํ สาสเน เมตฺเตยฺยสฺสสุนาติธมฺมํ นิจฺจํ นิจฺจํ ı นิพฺพาเนติ ฯฯ ” / “หน้าทับเค้า หนังสือพุทธโฆโส รัสสภิกขุมากดำมอย บ้านแจงดอน ทุพี่องค์ใดเราขอใส่จิ่มเนอ ทุพี่เหยเพราะบ่เคยกำเหล็กจาคำเทื่อ” หน้าปลาย เขียนอักษรไทย “พุทธะโฆโสผูกเดียว”

CMRU-CM-06-A-071-2พุทธจารีต

CMRU-CM-06-A-082-6พุทธจารีต

พส.2498 สัทธาน้อยทับ นางผัน บ้านน้ำชำ วัดน้ำชำแก้วกว้าง เป็นที่ใฝ่อ้างนักสีลนักบุญ

CMRU-CT-11-B-220พุทธชาติ

ข้าผู้ลิกขิตตชื่ออาจารย์หนานอินบุญ บ้านเลือน แต้ม ค็ขอหือ้ได้พ้นกาบ 3 พานี้เที่ยงแท้ข้าแด่ สัทธามันชื่อน้อยสาม บ้านซาว 8 แล แต้มเมื่อ 1342 ตัว เดือน 9 ทุติยะ แรม 11 ฅ่ำ ข้าแด่

RBR003-337พุทธตำนาน

RBR_003_337 อยู่ใน “เลขที่ ๑๔๑ ตำนานพญาอินทร์, พระแก้วดอนเต้า, พญาจิตราช อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ, ล่องชาด, ลานดิบ ๙ ผูก” ท้ายลาน ระบุ “สมเร็จเสด็จบรมวลกาลควรเท่านี้ก่อนแล ๛ เขียนเดือน ๗ แล้วเดือนแปด ขึ้น ๑๕ ค่ำ ซ้ำใช้ปลาย่างไปนอนกับแมว ซ้ำใช้ลูกไก่นอนกับแหลว ซ้ำใช้แมวไปนอนกับหมา ใช้ลูกกาไปนอนกับไก่ ใช้หน่อไม้ไปนอนในในหม้อ ใช้ปลาก่อไปนอนในเขียง เขียงครัวปลา ใช้อีหล้าไปนอนในเรือน ใช้เดือนไปนอนกับตาวัน ใช้มดแดงคันไฟนอนในหม้อตาล ฯ๏ฯ” จบแต่เท่านี้แล ๚ นายเหย หน้าต้น หน้าปลาย ระบุ “หน้าทับเค้า พุทธตำนาน ข้อยเขียนบ่ช่างสักหน้อย ปัน (ปาน) หนึ่งปูยาดคันนา ปัน (ปาน) หนึ่งปลาบ้วนอยู่ในน้ำเป็นพวกเป็นฝูงแลนายเหย ภิกขุแก้วปางเมื่ออยู่วัดดอนแจงแลนายเหย ข้าเขียนบ่ดีสักน้อย ข้าขอกุศลไปไปรอดฮอดพ่อฮอดแม่ ข้าจิ่มตัวข้าจิ่มเนอ”

RBR003-338พุทธตำนาน

RBR_003_338 อยู่ใน “เลขที่ ๑๔๑ ตำนานพญาอินทร์, พระแก้วดอนเต้า, พญาจิตราช อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ, ล่องชาด, ลานดิบ ๙ ผูก” หน้าต้น ระบุ “พุทธตำนาน หนังสือวัดท่งต้นตาล” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีแดง “พุทธตำนาน” และสีน้ำเงิน “เขียนเมื่อ พ.ศ.๒๔๔๙” ท้ายลาน ระบุ “ก็บังคมสมเร็จเสด็จบรมวลควรแก่กาลเท่านี้ก่อนแล ๛ เสด็จแล้วเดือน ๗ ขึ้น ๓ ค่ำ พร่ำว่าได้วัน ๖ จุลศักราชได้ ๒ พัน ๔๐๐ ๔ สิบ ๙ พระวัสสา ตนข้าน้อยผู้ชื่อว่า รัสสภิกขุ อาริยะพุทธะอัตติ เขียนบ่งามสักหยาด เหมือนปูยาดคันนา ข้าขออย่านินทาขวัญข้าจิ่มเทอะ นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ ๛” หน้าปลาย “หนังสือตำนานพระยาอินทา หนานภิว สร้างไว้ค้ำชูศาสนาพระโคตมเจ้านี้ ข้า [ขอ] สุข ๓ ประการ มีนิพพานเจ้าเป็นยอดเขาะขอดเสี้ยงทุกอันแด่เทอะ”

RBR003-340พุทธตำนาน

หน้าต้น ด้านหลัง ระบุ “กาส” ลานแรก หัวลาน ระบุ “พุทธตำนานแล ฯฯ:๛” ท้ายลาน ระบุ “พุทธตำนาน นิฏฺฐิตํ กริยาอันกล่าวยัง ๚ พุทธตำนานปริเฉทคำสอนอันเป็นเขตคำสอนก็แล้วเท่านี้ก่อนแล ฯฯ”

RBR003-336พุทธตำนาน

RBR_003_336 อยู่ใน “เลขที่ ๑๔๑ ตำนานพญาอินทร์, พระแก้วดอนเต้า, พญาจิตราช อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับทองทึบ, ล่องชาด, ลานดิบ ๙ ผูก” หน้าต้น ระบุ “หน้าทับ พุทธตำนานแลนายเหย บ่านาค น้องพี่อร อ้ายน้อยยอด” หน้ารอง หน้าต้น ระบุ “หน้าทับเค้า พุทธตำนานเหย” / หน้าหลัง เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “ตำนานพญาอินทร์” ท้ายลาน ระบุ “เสด็จแล้ววันศุกร์ แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑ แรม ๒ ค่ำ วันศุกร์ ข้าเขียนพุทธตำนานนี้ ข้าขอส่วนกุศลนาบุญอันี้ไปรอดไปเถิงพ่อแม่พี่น้องวงศาทั้งมวลนั้นเทอะ ธุวํ ธุวํ แก่ข้าเทอะ ข้าขอพระปัญญามาปันหื้อข้าพร่องแด่เทอะ หน้าทับเค้าพุทธตำ[นาน]แล เขียนตัวบ่ดีไปด่าข้าเนอ อยากใคร่ได้บุญเต็มทีแลนายเฮย ข้อยรัสสภิกขุ อิ ดอนซาด ปางเมื่ออยู่วัดดอนแจงแลนายเหย ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐”