จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกวัดเทพจันทร์

จารึก

จารึกวัดเทพจันทร์

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดเทพจันทร์

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา, หลักที่ ๙๑ ศิลาจารึกวัดเทพจันทร์

อักษรที่มีในจารึก

ไทยอยุธยา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๒๗๗

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๐ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินชนวนสีเขียว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๘ ซม. สูง ๖๗ ซม. หนา ๑๔ มม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๓”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๐๗) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกอักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๙๑ ศิลาจารึกวัดเทพจันทร์”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

พระราชวังจันทรเกษม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จันทรเกษม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๕ (มกราคม ๒๕๐๗) : ๗๓-๗๕.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๓๑-๓๖.

ประวัติ

ข้อมูลและคำอ่านจารึกวัดเทพจันทร์ได้รับการพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกใน วารสารศิลปากร ปีที่ ๗ เล่ม ๕ พ.ศ. ๒๕๐๗ ชื่อบทความ “คำอ่านจารึก อักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา” และตีพิมพ์ครั้งที่ ๒ ในประชุมศิลาจารึกภาคที่ ๔ ใน พ.ศ. ๒๕๑๓ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๙๑ ศิลาจารึกวัดเทพจันทร์” ทั้ง ๒ ครั้ง อ่านโดย ประสาร บุญประคอง

เนื้อหาโดยสังเขป

กล่าวถึงการปฏิสังขรณ์พระวิหารวัดเทพจันทร์ เมื่อ พ.ศ. ๒๒๗๗ โดยกรมหลวงราชานุรัตน์และมหาเพชญผู้เป็นเจ้าอาวาส ตอนท้ายสาปแช่งผู้ที่จะทำอันตรายแก่พระพุทธรูปและวิหาร โดยขอให้ตกนรกอเวจี อย่าทันพบพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และกล่าวถึงผู้บูรณะมณฑปพระพุทธบาทคือ พระสงฆ์ นามว่า เหมือน และสมภารวัดเทพจันทร์ การปฏิสังขรณ์ดังกล่าวเสร็จสมบูรณ์ใน พ.ศ. ๒๒๗๙

ผู้สร้าง

กรมหลวงราชานุรัตน์, มหาเพชญ, ภิกษุนามว่า เหมือน และสมภารวัดเทพจันทร์

การกำหนดอายุ

กำหนดอายุจากศักราชท้ายสุดที่ปรากฏในจารึก คือ จุลศักราช ๑๐๙๘ ปีมะโรง อัฐศก ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๐๗๙ ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยา (ครองราชย์ระหว่าง พ.ศ. ๒๒๗๕-๒๓๐๑)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก อักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา ได้มาจากวังจันทรเกษม จังหวัดพระนครศรีอยุธยา,” ศิลปากร ๗, ๕ (มกราคม ๒๕๐๗) : ๕๓-๕๖.
๒) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๙๑ ศิลาจารึกวัดเทพจันทร์,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๓๑-๓๖.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170