จารึกใบเสมาบ้านพันนา

จารึก

จารึกใบเสมาบ้านพันนา

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 4 ก.ย. 2550 11:49:33 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกใบเสมาบ้านพันนา

อักษรที่มีในจารึก

หลังปัลลวะ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๔-๑๕

ภาษา

มอญโบราณ

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา ประเภทหินทรายสีแดง

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา หรือทรงกลีบบัว

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๐ ซม. สูง ๗๕ ซม. หนา ๑๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “สน. ๑๐”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๒ (มีนาคม-เมษายน ๒๕๕๐) กำหนดเป็น “จารึกใบเสมาบ้านพันนา”

ปีที่พบจารึก

พุทธศักราช ๒๕๓๘

สถานที่พบ

บริเวณบ้านเลขที่ ๒๘ หมู่ ๑ บ้านพันนา ตำบลพันนา อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร

ผู้พบ

นายหนาย กินเตียม

ปัจจุบันอยู่ที่

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเชียง อำเภอบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี

พิมพ์เผยแพร่

วารสารศิลปากร ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๒ (มีนาคม-เมษายน ๒๕๕๐) : ๕๒-๕๗.

ประวัติ

นายหนาย กินเตียม ราษฎรบ้านพันนา อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร ได้ขุดพบจารึกใบเสมาบ้านพันนานี้ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๘ ในที่ดินบริเวณหลังบ้าน ลึกลงไปจากผิวดินประมาณ ๖๐ เซนติเมตร ขณะปลูกสร้างห้องส้วม ต่อมา เมื่อประมาณเดือนสิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๐ เจ้าหน้าที่ฝ่ายวิชาการ สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ ๗ ขอนแก่น ได้ออกปฏิบัติการสำรวจแหล่งโบราณคดี และโบราณสถาน ในเขตอำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร ได้ทราบเรื่องการพบแผ่นศิลาจารึกดังกล่าวข้างต้น คณะเจ้าหน้าที่ฝ่ายวิชาการฯ จึงได้ขอความอนุเคราะห์จากเจ้าหน้าที่อำเภอสว่างแดนดิน ให้ช่วยเจรจากับเจ้าของและราษฎรในพื้นที่ เพื่อให้เข้าใจและเห็นความสำคัญของโบราณวัตถุอันเป็นมรดกวัฒนธรรมของชาติ ซึ่งนับว่าเป็นโชคดีที่ทางเจ้าหน้าที่ของอำเภอสว่างแดนดิน และราษฎรบ้านพันนา อำเภอสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร มีความเข้าใจและเห็นคุณค่าของศิลาจารึกใบเสมาบ้านพันนา ยินดีมอบให้ราชการ ซึ่งได้นำไปมอบให้แก่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ บ้านเชียง อำเภอบ้านเชียง จังหวัดอุดรธานี เมื่อวันที่ ๒๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๔๐ เมื่อวันที่ ๑๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๔๖ คณะทำงานโครงการสำรวจจารึกในประเทศไทย สำนักหอสมุดแห่งชาติ ได้เดินทางไปสำรวจจัดทำสำเนาจารึกที่พบใหม่นี้ และได้ลงทะเบียนเป็นจารึกใบเสมาบ้านพันนา ทะเบียนประจำวัตถุ สน. ๑๐

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความจารึกระบุถึงผู้อยู่ในตระกูลมิปสุรยะว่าได้ร่วมกันสร้างดาลประตูหน้าต่างวิหาร (วัด) นี้

ผู้สร้าง

คนในตระกูลมิปสุรยะ

การกำหนดอายุ

อาจารย์ก่องแก้ว วีระประจักษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาโบราณ สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร ได้ศึกษาวิเคราะห์ลักษณะรูปอักษร ภาษา และข้อความที่ปรากฏในจารึกโดยละเอียดแล้ว สรุปได้ว่า เป็นจารึกอักษรหลังปัลลวะ ภาษามอญโบราณ สร้างขึ้นเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๔-๑๕

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๕๐, จาก :
ก่องแก้ว วีระประจักษ์, “จารึกใบเสมาบ้านพันนา,” ศิลปากร ๕๐, ๒ (มีนาคม-เมษายน ๒๕๕๐) : ๕๒-๕๗.

ภาพประกอบ

ภาพสำเนาจารึกและภาพคัดจำลองอักษรจารึกจาก : วารสารศิลปากร ปีที่ ๕๐ ฉบับที่ ๒ (มีนาคม-เมษายน ๒๕๕๐)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170