จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

ชุดคำค้น 17 คำ

อายุ-จารึก พ.ศ. 2078, อายุ-จารึกพุทธศตวรรษที่ 21, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง, ยุคสมัย-จารึกสมัยอาณาจักรล้านช้าง-พระเจ้าโพธิศาละราช, ลักษณะ-จารึกบนใบเสมา, วัตถุ-จารึกบนหิน, ศาสนา-จารึกในพระพุทธศาสนา, ที่อยู่ปัจจุบัน-จารึกวัดปัจจันตบุรี หนองคาย, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายข้าพระ, เรื่อง-การบริจาคและการทำบุญ-ถวายที่ดิน, เรื่อง-การปกครองสงฆ์, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ, เรื่อง-พิธีกรรมตามความเชื่อ-สาปแช่ง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรล้านช้าง, บุคคล-กษัตริย์และผู้ครองอาณาจักรล้านช้าง-พระเจ้าโพธิศาละราช, บุคคล-พระเจ้าโพธิศาละราช,

จารึกวัดแดนเมือง ๒ (จารึกวัดปัจจันตบุรี)

จารึก

จารึกวัดแดนเมือง ๒ (จารึกวัดปัจจันตบุรี)

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกวัดแดนเมือง ๒ (จารึกวัดปัจจันตบุรี)

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ศิลาจารึก ซึ่งได้มาจากวัดแดนเมือง อ. โพนพิสัย จ. หนองคาย อักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา, หลักที่ ๘๘ ศิลาจารึกวัดแดนเมือง, ศิลาจารึกวัดแดนเมือง ด. ๒, จารึกวัดแดนเมือง ๒

อักษรที่มีในจารึก

ไทยน้อย

ศักราช

พุทธศักราช ๒๐๗๘

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๘ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

รูปใบเสมา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๗๒ ซม. สูง ๑๓๘ ซม. หนา ๑๒ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “นค. ๒”
๒) ในวารสาร ศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๖) กำหนดเป็น “ศิลาจารึก ซึ่งได้มาจากวัดแดนเมือง อ. โพนพิสัย จ. หนองคาย อักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๘๘ ศิลาจารึกวัดแดนเมือง”
๔) ในวิทยานิพนธ์ อักษรไทยน้อย (มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๒) กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดแดนเมือง ด. ๒”
๕) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ กำหนดเป็น “จารึกวัดแดนเมือง ๒”
๖) ในหนังสือ ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว กำหนดเป็น “ศิลาจารึกวัดแดนเมือง ๒”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดปัจจันตบุรี ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดปัจจันตบุรี ตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

พิมพ์เผยแพร่

๑) วารสารศิลปากร ปีที่ ๗ ฉบับที่ ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๖) : ๔๓-๔๗.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๒๒-๒๕.
๓) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๒๗-๓๓๐.
๔) ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๓๖-๒๔๐.

ประวัติ

ศิลาจารึกวัดแดนเมืองนี้ มี ๒ หลัก จารึกด้วยรูปอักษรไทยอีสานซึ่งเก่าแก่ที่สุดเท่าที่สำรวจพบในปัจจุบัน วัดแดนเมืองนี้ ปัจจุบันเรียกว่า วัดปัจจันตบุรี อยู่ในเขตตำบลวัดหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย

เนื้อหาโดยสังเขป

เป็นพระบรมราชโองการของสมเด็จพระโพธิสาลราชแห่งล้านช้าง ได้ประกาศให้ท้าวพระยาทั้งปวงช่วยกันฟื้นฟูพุทธศาสนาในวัด อารามต่างๆ ในเมืองจันทบุรี (เวียงจันทน์) และสอดส่องสมณชีพราหมณ์ให้เคร่งครัดในพระวินัย พร้อมทั้งให้ดูแลวิสุงคามสีมา เรือกสวนไร่นา ข้าโอกาสของวัดวาอาราม ตอนท้ายสาปแช่งผู้ที่ทำลายกุศลเจตนาของผู้อุทิศอีกด้วย

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกบรรทัดที่ ๑ ระบุ จ.ศ. ๘๙๗ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๐๗๘ อันเป็นสมัยที่พระโพธิสารราชเจ้าปกครองราชอาณาจักรล้านช้าง (พ.ศ. ๒๐๖๓-๒๐๙๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๙, จาก :
๑) ธวัช ปุณโณทก, “ศิลาจารึกวัดแดนเมือง ๒,” ใน ศิลาจารึกอีสานสมัยไทย-ลาว : ศึกษาทางด้านอักขรวิทยาและประวัติศาสตร์อีสาน (กรุงเทพฯ : คุณพินอักษรกิจ, ๒๕๓๐), ๒๓๖-๒๔๐.
๒) ประสาร บุญประคอง, “คำอ่านศิลาจารึก ซึ่งได้มาจากวัดแดนเมือง อ. โพนพิสัย จ. หนองคาย อักษรไทย ภาษาไทย สมัยอยุธยา,” ศิลปากร ๗, ๒ (กรกฎาคม ๒๕๐๖) : ๔๓-๔๗.
๓) ประสาร บุญประคอง, “จารึกวัดแดนเมือง ๒,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๕ : อักษรธรรมและอักษรไทย พุทธศตวรรษที่ ๑๙-๒๔ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๓๒๗-๓๓๐.
๔) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๘๘ ศิลาจารึกวัดแดนเมือง,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษร และ ภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๒๒-๒๕.
๕) สิลา วีระวงส์, เรียบเรียง ; สมหมาย เปรมจิตต์, แปล, ประวัติศาสตร์ลาว, พิมพ์ครั้งที่ ๓ (กรุงเทพฯ : มติชน, ๒๕๔๐), ๗๖-๘๔.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170