จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี

จารึก

จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

ชม. ๒ จารึกหลังพระพุทธรูปวัดเชียงมั่น, หลักที่ ๑๓๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี, ๒๕๔ วัดเชียงมั่น, ชม. ๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี พ.ศ. ๒๓๓๓, ๑.๒.๒.๑ วัดเชียงมั่น พ.ศ. ๒๓๓๔

อักษรที่มีในจารึก

ธรรมล้านนา

ศักราช

พุทธศักราช ๒๓๓๓

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๘ บรรทัด

วัตถุจารึก

ไม้สัก

ลักษณะวัตถุ

กรอบไม้สักด้านพระปฤษฎางค์พระพุทธรูปศิลา

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๒๓.๕ สูง ๓๘.๕ ซม. หนา ๔ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ชม. ๒ จารึกหลังพระพุทธรูปวัดเชียงมั่น”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๓๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี”
๓) ในหนังสือ คำจารึกที่ฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่ กำหนดเป็น “๒๕๔ วัดเชียงมั่น”
๔) ในหนังสือ จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ กำหนดเป็น “ชม. ๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี พ.ศ. ๒๓๓๓”
๕) ในหนังสือ ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๒ กำหนดเป็น “๑.๒.๒.๑ วัดเชียงมั่น พ.ศ. ๒๓๓๔”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดเชียงมั่น ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

วัดเชียงมั่น ตำบลศรีภูมิ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

พิมพ์เผยแพร่

๑) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๖-๑๐.
๒) คำจารึกที่ฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๙), ๒๑๓-๒๑๘.
๓) ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๒ (เชียงใหม่ : คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๔๑), ๑๕-๓๔.

ประวัติ

-

เนื้อหาโดยสังเขป

ใน พ.ศ. ๒๓๓๓ มังราวิเชียรปราการเจ้า, อัครราชชายานางพระยาหลวง และมเหสีเวสิยาเรือนหลวง พร้อมด้วยบรรดาขุนนางราชปุโรหิตทั้งหลายได้ร่วมกันปฏิสังขรณ์พระพุทธรูป โดยหวังผลจากบุญกุศลนี้ ๓ ประการ ประการแรก คือ ได้ถึงซึ่งนิพพาน ประการที่สอง คือ หากได้เกิดมาอีกในชาติหน้า ขอให้พรั่งพร้อมอยู่ในตระกูลอันดี แวดล้อมด้วยญาติบริวารและทรัพย์ และประการสุดท้าย คือ ขอให้ส่วนกุศลเหล่านี้แผ่ไปถึงบรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้วและสรรพสัตว์ทั้งมวล

ผู้สร้าง

มังราวิเชียรปราการเจ้า, อัครราชชายานางพระยาหลวง และมเหสีเวสิยาเรือนหลวง พร้อมด้วยบรรดาขุนนางราชปุโรหิตทั้งปวง

การกำหนดอายุ

ข้อความจารึกบรรทัดที่ ๑ ระบุ จ.ศ. ๑๑๕๒ ซึ่งตรงกับ พ.ศ. ๒๓๓๓ อันเป็นสมัยที่พระเจ้าบรมราชาธิบดี (กาวิละ) ปกครองเมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. ๒๓๒๔-๒๓๕๘)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก :
๑) กรรณิการ์ วิมลเกษม, อักษรฝักขามที่พบในศิลาจารึกภาคเหนือ (กรุงเทพฯ : ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, ๒๕๒๖), ๑๒.
๒) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “ชม. ๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี พ.ศ. ๒๓๓๓,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), ๑๑-๑๔.
๓) โครงการวิจัย : การปริวรรตและชำระจารึกล้านนา, “บัญชีจารึก จังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน,” ใน จารึกล้านนา ภาค ๒ เล่ม ๑ : จารึกจังหวัดเชียงใหม่ ลำปาง ลำพูน และแม่ฮ่องสอน (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๕๑), (๒๙)-(๕๙).
๔) พระอธิการอินถา อินฺทจกฺโก, พระสมพงษ์ สมจิตฺโต และประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๓๒ จารึกบนหลังกรอบไม้สักด้านปฤษฎางค์ พระศิลาปางทรมานช้างนาราคิรี,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๖-๑๐.
๕) ฮันส์ เพนธ์, “๒๕๔ วัดเชียงมั่น,” ใน คำจารึกที่ฐานพระพุทธรูปในนครเชียงใหม่ (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๙), ๒๑๓-๒๑๘. 
๖) ฮันส์ เพนธ์, “๑.๒.๒.๑ วัดเชียงมั่น พ.ศ. ๒๓๓๔,” ใน ประชุมจารึกล้านนา เล่ม ๒ : จารึกพระเจ้ากาวิละ (เชียงใหม่ : คลังข้อมูลจารึกล้านนา สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ๒๕๔๑), ๑๕-๓๔.

ภาพประกอบ

ภาพถ่ายจารึกจาก : ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗)

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170