พ.ศ.2501-2504

ขอบเขตและเนื้อหา :

ปี พ.ศ. 2501-2504 เอกสารชุดนี้เป็นเอกสารที่บันทึกในช่วงที่ ศ.มอร์แมน เข้ามาทำงานภาคสนามครั้งแรกในประเทศไทย โดยใช้เวลา 2 ปี อาศัยอยู่ในบ้านแพด เพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับสังคม วัฒนธรรม และความเป็นอยู่ของชาวไทลื้อในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา เอกสาร 3295 ระเบียน ประกอบด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

คลังเก็บเอกสาร : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

ขอบเขตและสื่อ : เอกสารจำนวน 3295 ระเบียน ประกอบไปด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

แหล่งที่มาของเอกสาร : บริจาคโดย ไมเคิล มอร์แมน, ปี พ.ศ. 2548

การจัดเรียงเอกสาร : เอกสารจำแนกตามปีที่เข้ามาศึกษา

เงื่อนไขการเข้าถึง ทำซ้ำและดัดแปลงข้อมูล : เอกสารบางส่วนจำกัดการเข้าใช้ ผู้ที่สนใจเอกสารชุดดังกล่าว สามารถติดต่อโดยตรงได้ที่โครงการจดหมายเหตุฯ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ : Attribution-NonCommercial-NoDerivs (CC BY-NC-ND)

ข้อกำหนดการใช้ข้อมูลภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม : Traditional Knowledge Attribution Non-Commercial (TK A-NC)

ภาษา : อังกฤษ/ไทย

อักษร : อังกฤษ/ไทย

ระบบในการจัดเรียงเอกสาร : อ้างอิงระบบ ISAD(G) ในการอธิบายชุดเอกสาร

1111. รหัส : MM-1-18-304

ความคิดเห็นของผู้ใหญ่บ้านที่มีต่อหน้าที่ของตน

| 16 ก.ค. 1960 ผู้ใหญ่บ้านมองว่า ตนเองมีหน้าที่ที่จะต้องดูแลลูกบ้านอย่างใกล้ชิด เวลามีปัญหาเกิดขึ้น ผู้ใหญ่บ้านจะช่วยเจรจาไกล่เกลี่ย หรือตัดสินคดีความในเบื้องต้นก่อน หากยังตกลงกันไม่ได้ เรื่องจึงจะถูกส่งไปให้ทางการตัดสิน มีเพียงเรื่องเดียวที่ชาวบ้านสามารถติดต่อกับทางการได้โดยตรง คือ การซื้อขายที่ดิน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1112. รหัส : MM-1-18-305

ความนิยมของชาวบ้านที่มีต่อผู้ใหญ่บ้าน

| 27 ม.ค. 1961 ผู้ใหญ่บ้านมิได้รับความนิยมเท่าใดนักในหมู่ผู้คนที่มีฐานะของหมู่บ้าน หลายคนพยายามผลักดันให้แก้วขึ้นเป็นผู้ใหญ่บ้านแทน คำปิงตั้งใจที่จะลาออกจากตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านเร็วๆ นี้ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1113. รหัส : MM-1-18-306

การคัดเลือกผู้ใหญ่บ้าน

| 8 ส.ค. 1960 ในการคัดเลือกผู้ใหญ่บ้าน ชาวบ้านจะเสนอชื่อบุคคลที่ตนเองพอใจออกมา 3 คน จากนั้น ชาวบ้านจะพูดถึงข้อดีและข้อเสียของแต่ละคน แล้วจึงออกเสียงเลือกคนที่ตัวเองพอใจ 12 ส.ค. 1960 พ่อใหม่หน่อเล่าให้มอร์แมนฟังว่า ในอดีตหากชาวบ้านไม่พอใจการทำงานของผู้ใหญ่บ้าน เจ้าหน้าที่ทางการจะเป็นผู้เข้ามาจัดประชุมและทำการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านคนใหม่ โดยสอบถามชื่อบุคคลที่เหมาะสมจากบรรดาผู้อาวุโสในหมู่บ้าน จากนั้น จึงจัดการเลือกตั้งให้ชาวบ้านมาลงคะแนนเลือกผู้ใหญ่บ้านคนใหม่ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1114. รหัส : MM-1-18-307

มาตรฐานการทำงานของผู้ใหญ่บ้าน

| 3 ส.ค. 1960 แม้จะได้เงินเดือนหลายพันบาท แต่เมืองก็ไม่อยากที่จะเป็นผู้ใหญ่บ้าน เพราะเป็นเรื่องยากในการที่จะทำตามกฎหมายโดยไม่หักหาญน้ำใจคนอื่น 12 ส.ค. 1960 พ่อใหม่หน่อเล่าว่า ผู้ใหญ่บ้านแอบขโมยเงินที่ชาวบ้านบริจาคเพื่อใช้ในกิจกรรมชุมชนไปใช้ส่วนตัว จนกระทั่งไม่มีชาวบ้านคนใดยอมบริจาคเงินให้กับทางโรงเรียนอีกแล้ว จนกว่าจะมีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านคนใหม่ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1115. รหัส : MM-1-18-308

มาตรฐานการทำงานของผู้ใหญ่บ้าน

| 4 ส.ค. 1960 ไม่มีชาวบ้านคนใดอยากเป็นผู้ใหญ่บ้าน เพราะต้องคอยรับคำสั่งจากเจ้าหน้าที่ทางการมาบอกกับชาวบ้าน แต่ชาวบ้านมักไม่ค่อยปฏิบัติตาม 11 ส.ค. 1960 ถึงแม้ว่าชาวบ้านหลายคนไม่พอใจการทำงานของผู้ใหญ่บ้าน และต้องการให้เขาลาออกจากตำแหน่ง แต่ก็ยังไม่มีใครอาสาเข้ามารับหน้าที่แทน 12 ส.ค. 1960 พ่อใหม่หน่อเล่าถึงความยากลำบากในการดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านในสมัยของตนให้มอร์แมนฟัง เพราะเป็นเรื่องยากมากในการที่จะรับฟังคำสั่งทั้งจากเจ้านายและจากชาวบ้านพร้อมกัน เพราะแต่ละฝ่ายต่างมีความคิดเห็นแตกต่างกัน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1116. รหัส : MM-1-18-309

มาตรฐานการทำงานของผู้ใหญ่บ้าน

| 14 ก.ย. 1960 ชาวบ้านที่ทุ่งหมอกรวมตัวกันต่อต้านและเลิกรับฟังคำสั่งต่างๆ จากผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งทำให้นายอำเภอและกำนันต้องไปสอบถามถึงข้อเท็จจริงต่างๆ ที่เกิดขึ้น 15 ก.ย. 1960 ปลัดอำเภอมองว่า แม้คำปิงจะดื่มเหล้าและเล่นการพนัน แต่ชาวบ้านก็ยังเชื่อฟังเขาอยู่บ้าง | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1117. รหัส : MM-1-18-310

คำนำหน้าชื่อเรียกต่างๆ

| 16, 18, 21, 23, 25, 28 มิ.ย. 1965 มอร์แมนทำการเก็บข้อมูลคำนำหน้าชื่อเรียกต่างๆ และลักษณะการใช้คำในแต่ละโอกาส เช่น คำว่า “อ้าย” ใช้เรียกนำหน้าชื่อผู้อื่นเวลาที่ต้องการใช้งาน (ใช้ในลักษณะเชิงสั่งงาน หรือขอร้อง-ผู้แปล) คำว่า “เปิ้น” ใช้เรียกแทนชื่อของตนเวลาพูดคุยกับคนอื่น คำว่า “ละอ่อน” ใช้เรียกเด็กทารกที่เพิ่งเกิดใหม่ ฯลฯ (ส่วนใหญ่แล้วคำว่า “เปิ้น” มักใช้ในการเรียกแทนผู้อื่นมากกว่าใช้เรียกแทนตนเอง-ผู้แปล) | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1118. รหัส : MM-1-18-311

การบันทึกข้อมูลโดยสังเกตการตอบสนองการสนทนาของแต่ละคน

| 13 มิ.ย. 1965 นายอำเภอบอกกับมอร์แมนว่างานยุ่งจนไม่มีเวลาไปที่บ้านแพด แต่วันนี้เขากลับเห็นนายอำเภอแอบนอนหลับตอนกลางวัน 15 มิ.ย. 1965 เวลาที่หมออ่านนิตยสารเพลงให้ชาวบ้านฟัง ชาวบ้านทุกคนจะเงียบและฟังหมอ 18-19 มิ.ย. 1965 มอร์แมนทำการบันทึกข้อมูลโดยสังเกตเวลาในการตอบสนอง และพฤติกรรมต่างๆ ที่แสดงออกมาในระหว่างการสนทนา | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1119. รหัส : MM-1-18-312

ความคิดเห็นของเจ้าของโรงสีที่มีต่อ อ.เชียงคำ

| 9 มี.ค. 1960 มอร์แมนทำการสัมภาษณ์เจ้าของโรงสีขนาดเล็กใน อ.เชียงคำ เขาเกิดที่กรุงเทพฯ แต่ย้ายมาทำงานที่ จ.พะเยา ก่อนจะย้ายมาปักหลักที่ อ.เชียงคำ เจ้าของโรงสีชอบที่จะอาศัยอยู่ใน อ.เชียงคำ เพราะค่าใช้จ่ายในการดำรงชีพไม่สูง และความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินมีมากกว่าที่กรุงเทพฯ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

1120. รหัส : MM-1-1/1-3

การทอผ้า

| ธ.ค. 2503 แม่จันแต่งกายด้วยชุดดั้งเดิมของชาวไทลื้อ กำลังนั่งทอผ้าอยู่ใต้ถุนบ้าน | สไลด์