ฐานข้อมูลจดหมายเหตุมานุษยวิทยา

1051. รหัส : MM-1-18-233

ห้วยแก้วคำ

| 15 ก.พ. 1960 มอร์แมนติดตามนายอำเภอและคณะไปตรวจราชการที่ห้วยแก้วคำ หนึ่งในคณะนั้นมีที่ปรึกษาชาวอังกฤษติดตามไปด้วย ทั้งนี้ เพื่อสำรวจดูสถานการณ์ตามแนวชายแดนว่ามีภัยคุกคามจากคอมมิวนิสต์หรือไม่ระหว่างการเดินทางไปตรวจราชการมีเหตุการณ์ต่างๆ ที่น่าสนใจ เช่น 1) คณะเดินทางได้แวะรับหญิงสาวจากข้างทาง หลายคนในคณะพยายามพูดจาเกี้ยวพาราสีและขอมีเพศสัมพันธ์กับเธอ 2) นายอำเภอสั่งให้ร้านค้านำขยะทิ้งใส่ถังให้เป็นระเบียบเพื่อจะได้นำไปเผา 3) นายอำเภอวางแผนที่จะจัดฉายภาพยนตร์ประชาสัมพันธ์การป้องกันอัคคีภัยให้ชาวบ้านได้เรียนรู้ จึงออกตระเวนขอความสนับสนุนจากร้านค้าต่างๆ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1052. รหัส : MM-1-18-234

คำนินทาผู้ใหญ่บ้าน

| 27 ม.ค. 1960 เจ้าของร้านอาหารที่บ้านแพดซึ่งเป็นคนมาจากต่างถิ่นมีทัศนคติที่ไม่ดีนักต่อผู้คนในหมู่บ้านโดยเฉพาะผู้ใหญ่บ้าน ตามความเห็นของเขาผู้ใหญ่บ้านดูจะเป็นตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ขึ้นในหมู่บ้าน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1053. รหัส : MM-1-18-235

ประชุมกำนันและผู้ใหญ่บ้าน

| 15 ก.ย. 1960 การประชุมจัดขึ้นที่ ร.ร.หย่วนโดยมีหัวข้อการประชุมต่างๆ ดังนี้ 1) การจัดตั้งกองทุนเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่บรรดาข้าราชการ (ผู้ใหญ่บ้าน กำนัน) ที่เสียชีวิตในขณะปฏิบัติหน้าที่ 2) การควบคุมจำนวนไม้ที่จะตัดในแต่ละปี และสถานที่ที่ชาวบ้านสามารถเข้าไปตัดไม้ได้ 3) การจัดเก็บภาษีสุราและการฆ่าสัตว์ไม่เป็นไปตามเป้า นายอำเภอขอให้กำนันและผู้ใหญ่บ้านควบคุมดูแลการจัดเก็บภาษีในส่วนนี้ให้ดี 4) ใครที่ยังไม่ได้บริจาคข้าวให้กับทางอำเภอให้รีบนำมาบริจาค เพื่อที่ทางอำเภอจะได้ออกใบเสร็จให้ และหากไม่มีใครคัดค้านเร็วๆ นี้ทางอำเภอจะขายข้าวที่ได้รับบริจาคเพื่อนำเงินไปสร้าง ร.พ.แห่งใหม่ 5) ก่อนจะถึงฤดูฝนปีนี้ นายอำเภอขอให้ชาวบ้านแต่ละหมู่บ้านมาช่วยกันซ่อมแซมถนนด้วย | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1054. รหัส : MM-1-18-236

การประชุมผู้ใหญ่บ้านประจำเดือน พ.ย.

| 7 พ.ย. 1960 ในการประชุมผู้ใหญ่บ้านประจำเดือนมีหัวข้อการประชุมต่างๆ ที่สำคัญ เช่น 1) นายอำเภอขอความร่วมมือจากผู้ใหญ่บ้านในการจัดเตรียมงานประชุมระดับจังหวัดที่กำลังจะจัดขึ้น 2) นายอำเภอให้ผู้ใหญ่บ้านไปสอบถามชาวบ้านถึงจำนวนเครื่องพ่นยาฆ่าแมลงที่ต้องการใช้ แล้วให้มารายงานกับทางอำเภอ 3) กรมการข้าว (?) ต้องการให้แต่ละหมู่บ้านส่งตัวอย่างข้าวเจ้าและข้าวเหนียวที่ดีที่สุดของตนให้ทางกรมฯ นำไปพัฒนาสายพันธุ์ 4) ชาวบ้านต้องช่วยกันรักษาความสะอาดของถนน เพื่อที่เวลาเจ้านายมาตรวจจะได้ประทับใจ และจะได้จัดสรรงบประมาณให้ทางอำเภอมากขึ้น ฯลฯ นอกจากนี้ ทางจังหวัดต้องการให้แต่ละหมู่บ้านทำการสำรวจสำมะโนประชากรชาวม้งที่อาศัยอยู่ภายในหมู่บ้านของตนอย่างละเอียด โดยเฉพาะกลุ่มชาวแม้วที่มาจากลาว | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1055. รหัส : MM-1-18-237

การประชุมผู้ใหญ่บ้านประจำเดือน ก.พ.

| 7 ก.พ. 1961 ในการประชุมผู้ใหญ่บ้านประจำเดือนมีหัวข้อการประชุมต่างๆ ที่สำคัญ เช่น 1) จะมีการจัดฝึกอบรมพัฒนาการขึ้น กำนันทุกคนต้องเข้าร่วมการฝึกอบรมในครั้งนี้ 2) ชาวบ้านต้องช่วยกันระมัดระวังไฟไหม้ที่อาจเกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ 3) ร้านค้าในหมู่บ้านต้องติดราคาสินค้าให้ชัดเจน และห้ามขายเกินกว่าราคาที่กำหนด 4) ผู้ที่ขายบุหรี่โดยไม่มีใบอนุญาตต้องเสียค่าปรับเป็นเงิน 200 บาท 5) สถานการณ์ทางชายแดนในช่วงนี้ค่อนข้างน่าเป็นห่วง หากชาวบ้านพบคนต่างถิ่นที่น่าสงสัยต้องรีบแจ้งทางการทันที โดยเฉพาะคนลาวและคนเวียดนาม ทางการต้องการให้ชาวบ้านช่วยเป็นหูเป็นตาสอดส่องดูแลความสงบเรียบร้อยภายในหมู่บ้านของตน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1056. รหัส : MM-1-18-238

ภาษา

| 19 ก.ย. 1960 กองแสงและกานเป็นคนลื้อ ทั้งคู่ไม่สามารถพูดภาษากะหล่อม (ภาษาไทยภาคกลาง?-ผู้แปล) ได้ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1057. รหัส : MM-1-18-239

คนไทลื้อและคนเมือง

| 13 ม.ค. 1959 คนไทลื้อกล่าวหาว่าคนเมือง (คนเหนือ-ผู้แปล) เป็นพวกขี้เกียจ ส่วนพวกคนเมืองกล่าวหาว่าคนไทลื้อเป็นพวกขี้เหนียว | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1058. รหัส : MM-1-18-240

สถานการณ์ทางการเมืองในลาว

| ก.ค.-พ.ย. 1960 สถานการณ์ทางการเมืองของลาวในช่วงนี้อยู่ในภาวะตึงเครียด ชาวลาวจำนวนมากอพยพเข้ามาที่ อ.เชียงคำ ค่ายเสรีนิยม (อเมริกา) และค่ายคอมมิวนิสต์ (รัสเซีย จีน เวียดนาม) ต่างเข้ามาแทรกแซงภาวะความวุ่นวายที่เกิดขึ้นภายในลาว ชาวแม้วจำนวนมากจากฝั่งไทย ข้ามไปช่วยชาวแม้วในฝั่งลาวต่อสู้กับทหารรัฐบาล และทหารแม้วเองก็พยายามจะชักชวนชาวเย้าที่อยู่ในฝั่งไทยเข้าร่วมต่อสู้ด้วย ส่วนทางฝ่ายไทยก็เตรียมพร้อมรับมือการบุกข้ามแนวชายแดนของทหารแม้ว ทางการให้ชาวบ้านช่วยกันสอดส่องตามแนวชายแดน และให้รีบรายงานให้ทางอำเภอทราบทันทีหากพบเหตุการณ์ผิดสังเกต 3 ธ.ค. 1960 ผู้ใหญ่บ้านได้รับแจ้งข่าวให้เตรียมพร้อมรับมือ เพราะวันนี้ทหารแม้วอาจจะบุกเข้ามาที่ อ.เชียงคำ ผู้ใหญ่บ้านจึงเรียกประชุมชาวบ้านเพื่อหาทางรับมือ ชาวบ้านหลายคนตื่นตระหนกเก็บข้าวของหนีไปอยู่ตามทุ่งนา อย่างไรก็ดี ไม่มีทหารแม้วบุกข้ามมาฝั่งไทยแต่อย่างใด แต่ตลอดเดือน ธ.ค. ยังคงมีข่าวลือว่าทหารแม้วจะบุกข้ามมาฝั่งไทยตลอดเวลา ในช่วงเวลาที่เหลือของเดือนนี้ มอร์แมนทำการออกสำรวจดูพฤติกรรมของชาวบ้านต่อข่าวการบุกรุกของทหารแม้ว ส่วนใหญ่แล้วชาวบ้านจะตื่นตระหนก และเตรียมพร้อมที่จะอพยพหนีอยู่ตลอดเวลา นาข้าวที่ถึงฤดูเก็บเกี่ยวถูกปล่อยทิ้งร้าง เพราะชาวบ้านยังไม่แน่ใจในความปลอดภัย | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1059. รหัส : MM-1-18-241

ทหารกั๋วหมินตั่ง

| 7 มี.ค. 1961 หน่อและครูจันคุยกันว่าทหารจีน 1,000 นาย (ทหารกั๋วหมินตั่ง?) กำลังเดินทางมาที่นี่ผ่านทางทุ่งลอ และกำลังจะยกทัพบุกข้ามไปยังฝั่งลาว โดยได้รับการสนับสนุนอาวุธยุทโธปกรณ์จากอเมริกา ส่วนนายปรีดี พนมยงค์ซึ่งลี้ภัยอยู่ต่างประเทศกำลังวางแผนที่จะกลับมาปกครองประเทศไทยอีกครั้ง | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1060. รหัส : MM-1-18-243