ความสัมพันธ์ระหว่างชาวเขากับคนพื้นราบ

ชาวเขาไม่กลัวคนพื้นราบแต่คนพื้นราบมักกลัวชาวเขา ทางราชการพยายามให้ชาวเขาลงมาตั้งรกรากที่แน่นอนบนพื้นราบ การพูดคุยสนทนากับชาวเขาเรื่องความเชื่อและวิถีชีวิต

ความสัมพันธ์ระหว่างไทลื้อกับคนเมือง

เด็กที่มีแม่เป็นคนเมืองส่วนพ่อเป็นคนไทลื้อนั้นเด็กจะพูดคำเมือง(ภาษาถิ่นเหนือ) เพราะอยู่ในสังคมที่พูดคำเมือง

ความสัมพันธ์ระหว่างคนไทยกับคนจีน

คนจีนที่อาศัยในเชียงคำกินอาหารเหมือนชาวบ้านทั่วไป เราแยกคนไทยกับคนจีนได้ด้วยภาษาที่ใช้

ความสัมพันธ์ระหว่างคนภาคเหนือกับคนไทยภาคกลาง

แรงงานภาคกลางถูกจ้างด้วยเงินไม่ใช่การแลกเปลี่ยนแรงงานเหมือนที่เชียงคำ ทัศนคติคนลื้อที่มีต่อคนไทยภาคกลาง

ภาษาไทลื้อ

การเรียนรู้ภาษาไทลื้อต้องใช้เวลาอย่างน้อย 2-3 เดือนถึง 1 ปี สำหรับคนที่พูดคำเมืองอยู่แล้วในชีวิตประจำวัน ในหมู่บ้านของคนไทลื้อมักจะไม่มีคนพูดคำเมือง บางคนสามารถเปลี่ยนภาษาในการสนทนาได้ทั้งไทยกลาง คำเมืองและไทลื้อ

ลักษณะของคนไทลื้อ

คนไทลื้อเมื่อออกไปทำงานนอกพื้นที่เช่นที่เชียงราย เชียงใหม่ จะทำตัวเหมือนเป็นคนเมืองทั่วไป แต่เมื่อกลับมาอยู่ในเชียงคำก็จะเป็นคนไทลื้อเหมือนเดิม

การใช้สรรพนามในการสื่อสาร

อาจารย์ไกรสีห์และน้องชายโกรธข้าราชการใหม่ที่ใช้สรรพนามไม่สุภาพในที่สาธารณะ การใช้สรรพนามเรียกผู้อื่นอย่างสุภาพ

โรคเรื้อนที่บ้านสบแวน

โรคเรื้อนที่พบที่บ้านสบแวนมี 2 ชนิด คือที่ผิวหนังและที่เส้นประสาท การใช้ยารักษาโรค การดูแลผู้ป่วย การทำความสะอาดเครื่องมือแพทย์ โรคอื่นที่มีการระบาดคือวัณโรคกับมาลาเรีย

การจัดงานแต่งงานแบบประเพณีล้านนา

ประวัติการแต่งงานของสามีของจรูญ จำนวนครั้งที่ชายและหญิงสามารถแต่งงานได้ การจดทะเบียน การหย่า การดูแลส่งเสียบุตรของภรรยาเก่า การแต่งงานแบบดั้งเดิม ความเป็นอยู่ของจรูญหลังจากสามีเสียชีวิต