จารึกปราสาททัพเสียม ๒

จารึก

จารึกปราสาททัพเสียม ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกปราสาททัพเสียม ๒

ชื่อจารึกแบบอื่นๆ

Piédroits de Pràsàt Tẵp Siem (K. 234), หลักที่ ๑๒๕ จารึกบนหลืบประตูที่ปราสาททัพเสียม อำเภออรัญประเทศ จังหวัดปราจีนบุรี

อักษรที่มีในจารึก

ขอมโบราณ

ศักราช

พุทธศตวรรษ ๑๗

ภาษา

สันสกฤต

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๗ บรรทัด

วัตถุจารึก

ศิลา

ลักษณะวัตถุ

หลืบประตูรูปสี่เหลี่ยม

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๔๔ ซม. สูง ๑๐๕ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “ปจ. ๘”
๒) ในหนังสือ Inscriptions du Cambodge vol. VI กำหนดเป็น “Piédroits de Pràsàt Tẵp Siem (K. 234)”
๓) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๒๕ จารึกบนหลืบประตูที่ปราสาททัพเสียม อำเภออรัญประเทศ จังหวัดปราจีนบุรี”
๔) ในหนังสือ จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ กำหนดเป็น “จารึกปราสาททัพเสียม ๒”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

ปราสาททัพเสียม อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

หอพระสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพมหานคร

พิมพ์เผยแพร่

๑) Inscriptions du Cambodge vol. VI (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1954), 234.
๒) ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ (พระนคร : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๒๕๕.
๓) จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ (กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๕๒-๕๘.

ประวัติ

จารึกปราสาททัพเสียมหลักนี้ เป็นจารึกบนหลืบประตูด้านทิศใต้ของปราสาทองค์กลาง จารึกเป็นภาษาสันสกฤต ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ กล่าวรวมกับจารึกหลักเลขที่ ๑๒๕ (ปจ. ๗) สรุปความว่า จารึกนี้เหมือนกับจารึกภาษาสันสกฤตที่ปราสาทสังแกโกง (Saŋkè Koŋ) แต่การใช้ตัวสะกดมักจะผิดพลาดมากกว่าการจารึกอักษรติดต่อกัน แต่ละบรรทัดจะเป็นลักษณะของคำประพันธ์ประเภทร้อยแก้ว แต่ถ้าแยกอักษรข้อความในจารึกแต่ละบรรทัดออกเป็นบาทคาถาแล้ว จะเป็นบทร้อยกรองซี่งประกอบด้วยฉันทลักษณ์ต่างๆ ดังนี้คือ โศลกที่ ๑, ๘ และ ๙ เป็นอุเปนทรวิเชียรฉันท์ โศลกที่ ๒-๕, ๗ และ ๑๑-๑๓ เป็นอินทรวิเชียรฉันท์ โศลกที่ ๖ และ ๑๐ ในอุปชาติฉันท์

เนื้อหาโดยสังเขป

ข้อความในจารึกกล่าวสรรเสริญพระเจ้าสุริยะวรมันที่ ๒ ว่าทรงเป็นกษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่เหนือกษัตริย์ทั้งหลาย พระองค์ทรงสร้างพระศิวลึงค์ เทวรูป (พระศิวะ) และพระเทวีไว้บนภูเขา

ผู้สร้าง

ไม่ปรากฏหลักฐาน

การกำหนดอายุ

จารึกบรรทัดที่ ๑๑ กล่าวถึง พระเจ้าสุริยวรมันที่ ๒ ซึ่งครองราชย์ในช่วง พ.ศ. ๑๖๕๖-๑๖๘๘

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย : นวพรรณ ภัทรมูล, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๗, จาก :
๑) Goerge Cœdès, “Piédroits de Pràsàt Tẵp Siem (K. 234),” in Inscriptions du Cambodge vol. VI (Hanoi : Imprimerie d'Extrême-Orient, 1954), 234.
๒) ชะเอม แก้วคล้าย, “จารึกปราสาททัพเสียม ๒,” ใน จารึกในประเทศไทย เล่ม ๔ : อักษรขอม พุทธศตวรรษที่ ๑๗-๑๘ (กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๒๙), ๕๒-๕๘.
๓) ยอร์ช เซเดส์, “หลักที่ ๑๒๕ จารึกบนหลืบประตูที่ปราสาททัพเสียม อำเภออรัญประเทศ จังหวัดปราจีนบุรี,” แปลโดย ฉ่ำ ทองคำวรรณ จาก Piédroits de Pràsàt Tẵp Siem (K. 234), ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๔ : ประมวลจารึกที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกและภาคกลางของประเทศไทย อันจารึกด้วยอักษรและภาษาไทย, ขอม, มอญ, บาลีสันสกฤต (พระนคร : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๓), ๒๕๕.

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170