จารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre
  • images

คำอ่าน-แปล

จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๒

จารึก

จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๒

QR-code edit Share on Facebook print

เวลาที่โพส โพสต์เมื่อวันที่ 13 ก.พ. 2550 13:59:58 ( อัพเดทเมื่อวันที่ 24 ก.ค. 2562 20:44:00 )

ชื่อจารึก

จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๒

อักษรที่มีในจารึก

ไทยธนบุรี-รัตนโกสินทร์

ศักราช

พุทธศักราช ๒๔๒๑

ภาษา

ไทย

ด้าน/บรรทัด

จำนวนด้าน ๑ ด้าน มี ๒๒ บรรทัด

วัตถุจารึก

หินอ่อน สีขาว

ลักษณะวัตถุ

แผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ขนาดวัตถุ

กว้าง ๑๓๒.๕ ซม. สูง ๗๓ ซม. หนา ๓ ซม.

บัญชี/ทะเบียนวัตถุ

๑) กองหอสมุดแห่งชาติ กำหนดเป็น “อย. ๔๘ จารึกหินอ่อน”
๒) ในหนังสือ ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ กำหนดเป็น “หลักที่ ๑๘๖ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ”

ปีที่พบจารึก

ไม่ปรากฏหลักฐาน

สถานที่พบ

วัดนิเวศธรรมประวัติ ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้พบ

ไม่ปรากฏหลักฐาน

ปัจจุบันอยู่ที่

ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ตำบลบ้านเลน อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พิมพ์เผยแพร่

ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ (กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๑๑๐-๑๑๔.

ประวัติ

จารึกหลักนี้ นายประสาร บุญประคอง เป็นผู้อ่าน โดยมีการตีพิมพ์ลงใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ ใน พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเรียกว่า “หลักที่ ๑๘๖ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ” อนึ่ง จารึกหลักนี้มีเนื้อความต่อเนื่องมาจากจารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ ๑ (อย. ๐๔๗/หลักที่ ๑๘๐)

เนื้อหาโดยสังเขป

(๑) ระบุวันเวลาที่เริ่มสร้างวัดใน พ.ศ. ๒๔๑๙ และวันเวลาที่สร้างเสร็จใน พ.ศ. ๒๔๒๑
(๒) การหล่อพระพุทธนฤมลธรรโมภาสเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๔๒๐, การสร้างรูปพระมหาสาวก, การสร้างพระไตรปิฎกและการเชิญมาจากกรุงเทพ พร้อมกับพระสงฆ์วัดราชประดิษฐ์ ๘ รูปโดยเรือกลไฟ
(๓) กล่าวถึงรายละเอียดในพิธีการผูกพัทธสีมาและการเฉลิมฉลอง
(๔) ตอนท้าย รัชกาลที่ ๕ ทรงกล่าวอุทิศพระราชกุศลแด่สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระเจ้าแผ่นดินสยามทุกพระองค์ รวมถึงผู้ที่ได้อ่านจารึกนี้ ทั้งมนุษย์และเทวดา ขอให้ได้ถึงแก่นิพพาน สำหรับพระองค์เองทรงระบุว่า ไม่ทรงปรารถนาเฉพาะพุทธภูมิ แต่ขอให้ได้สรรพสมบัติความบริบูรณ์ด้วยคุณธรรม ที่จะช่วยให้พ้นจากสงสารทุกข์ทั้งปวง

ผู้สร้าง

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี

การกำหนดอายุ

กำหนดจากศักราชล่าสุดที่ปรากฏจารึกว่า “พระพุทธศาสนกาล ๒๔๒๑” ตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร. ๕) แห่งราชวงศ์จักรี (ครองราชย์ พ.ศ. ๒๔๑๑-๒๔๕๓)

ข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงข้อมูลโดย: พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร, โครงการฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย, ศมส., ๒๕๔๘, จาก:
๑) ประสาร บุญประคอง, “หลักที่ ๑๘๖ จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดนิเวศธรรมประวัติ,” ใน ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๖ ตอนที่ ๑ : ประมวลจารึกสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ที่พบในภาคเหนือ ภาคตะวันออก และภาคกลาง (กรุงเทพฯ : คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๗), ๑๑๐-๑๑๔.
๒) สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก, นำเที่ยววัดบวรนิเวศวิหาร (กรุงเทพฯ : วัดบวรนิเวศวิหาร, ๒๕๓๖).
๓) ธีระชัย ธนาเศรษฐ, กรุงศรีอยุธยา (กรุงเทพฯ : ธีรกิจ, ๒๕๓๗), ๑๖๖-๑๖๘.
๔) ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, บรรณาธิการ, อยุธยา (กรุงเทพฯ : มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย, ๒๕๔๖).
๕) ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ (กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่น, ๒๕๔๖).

เบอร์โทร

+66 2 8809429

อีเมล

webmaster@sac.or.th

แฟกซ์

+66 2 8809332

ที่อยู่

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) เลขที่ 20 ถนนบรมราชชนนี เขตตลิ่งชัน กรุงเทพฯ 10170