พ.ศ.2501-2504

ขอบเขตและเนื้อหา :

ปี พ.ศ. 2501-2504 เอกสารชุดนี้เป็นเอกสารที่บันทึกในช่วงที่ ศ.มอร์แมน เข้ามาทำงานภาคสนามครั้งแรกในประเทศไทย โดยใช้เวลา 2 ปี อาศัยอยู่ในบ้านแพด เพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับสังคม วัฒนธรรม และความเป็นอยู่ของชาวไทลื้อในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา เอกสาร 3295 ระเบียน ประกอบด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

คลังเก็บเอกสาร : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

ขอบเขตและสื่อ : เอกสารจำนวน 3295 ระเบียน ประกอบไปด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

แหล่งที่มาของเอกสาร : บริจาคโดย ไมเคิล มอร์แมน, ปี พ.ศ. 2548

การจัดเรียงเอกสาร : เอกสารจำแนกตามปีที่เข้ามาศึกษา

เงื่อนไขการเข้าถึง ทำซ้ำและดัดแปลงข้อมูล : เอกสารบางส่วนจำกัดการเข้าใช้ ผู้ที่สนใจเอกสารชุดดังกล่าว สามารถติดต่อโดยตรงได้ที่โครงการจดหมายเหตุฯ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ : Attribution-NonCommercial-NoDerivs (CC BY-NC-ND)

ข้อกำหนดการใช้ข้อมูลภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม : Traditional Knowledge Attribution Non-Commercial (TK A-NC)

ภาษา : อังกฤษ/ไทย

อักษร : อังกฤษ/ไทย

ระบบในการจัดเรียงเอกสาร : อ้างอิงระบบ ISAD(G) ในการอธิบายชุดเอกสาร

730

สไลด์

41

ภาพถ่าย

2433

บัตรบันทึกแบบเจาะ

51

จดหมาย

38

สมุดบันทึกและกระดาษบันทึก

1

เอกสาร/รายงาน

1

แผนที่

2261. รหัส : MM-1-21-575

ปัญหาเรื่องการจัดการทรัพยากรน้ำที่ อ.สารภี

| 25 มี.ค. 1969 เกิดปัญหาชาวบ้านแย่งกันใช้น้ำจนถึงขั้นมีการขู่ฆ่ากันที่ อ.สารภี นายอำเภอจึงต้องลงพื้นที่เพื่อจัดการปัญหาที่เกิดขึ้น | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2262. รหัส : MM-1-21-576

ปัญหาเรื่องการแย่งที่ทำกิน

| 22-23 ก.พ. 1969 ในอดีตพื้นที่บริเวณบ้านสันต้นดู่ (?) กิ่งอำเภอแม่อาย (ปัจจุบันได้ยกฐานะเป็นอำเภอแล้ว-ข้อมูลโดยผู้แปล) จ.เชียงใหม่ มีประชากรอาศัยเพียงไม่กี่หลังคาเรือน ต่อมา ชาวละหู่ประมาณ 70 ครัวเรือนอพยพเข้ามาบุกเบิกพื้นที่ทำกินแถบนี้ มีการขุดคลองชลประทานเพื่อการเกษตร และสร้างโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนขึ้น อย่างไรก็ดี ภายหลังบรรดาคนเมืองได้อพยพเข้ามาในพื้นที่แถบนี้เช่นเดียวกัน จนก่อให้เกิดปัญหากระทบกระทั่งกับชาวละหู่ ทั้งในเรื่องการแย่งที่ดินทำกินและการแย่งน้ำเพื่อใช้ในการเพาะปลูก บดินทร์และครูประสิทธิ์พยายามช่วยยุติข้อขัดแย้งระหว่างกลุ่มคนทั้งสอง นอกจากปัญหาความขัดแย้งระหว่างกลุ่มคนทั้งสองนี้แล้ว ปัญหาที่จะตามมาเร็วๆ นี้ คือ ทางการตัดสินใจที่จะสร้างเขื่อนเหนือพื้นที่บริเวณดังกล่าว ซึ่งจะทำให้พื้นที่บางส่วนน้ำท่วม | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2263. รหัส : MM-1-21-577

การสังเกตการณ์ที่ อ.สารภี

| 21 มี.ค. 1969 มอร์แมนไปสังเกตการณ์การเก็บค่าเช่าที่นาที่ อ.สารภี มีประเด็นต่างๆ ที่น่าสนใจ เช่น 1) มีการนำระบบนายกองนาจากภาคกลางมาใช้ในการเก็บค่าเช่าที่นา 2) ส่วนใหญ่แล้วผู้ใหญ่บ้านและกำนันจะรับหน้าที่เป็นนายกองนา 3) ชาวนาที่อยู่เหนือคลองและใต้คลองมักทะเลาะกันเรื่องจำนวนวันในการเปิดน้ำเข้าที่นา 4) นายอำเภอพยายามแนะนำให้ชาวบ้านปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อย เช่น ถั่วฝักยาว ถั่วเขียว ถั่วลันเตา เป็นต้น | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2264. รหัส : MM-1-21-578

การพิจารณาคดี

| 26 มี.ค. 1969 ประดิษฐ์เป็นเพื่อนกับพ่อของบดินทร์ เขาเป็นคนมีเส้นสายทั้งในศาล และสถานีตำรวจหลายแห่ง 27 มี.ค. 1969 ประดิษฐ์ให้คำแนะนำต่างๆ กับบดินทร์ถึงช่องทางในการหลีกเลี่ยงกฎหมาย 28 มี.ค. 1969 ขั้นตอนการทุจริตในการพิจารณาคดีความซึ่งทำให้คดีความผิดร้ายแรง กลายเป็นคดีความผิดเล็กน้อย การทำงานในลักษณะนี้ต้องมีการร่วมมือกันอย่างดีตั้งแต่ศาล เสมียนศาล ตำรวจ และสำนักงานทนายความ ตัวอย่างของวิธีการทุจริตเพื่อช่วยผู้ต้องหา เช่น การเขียนสำนวนคำฟ้องของตำรวจจากคดีเจตนาฆาตกรรมเป็นคดีฆาตกรรมโดยไม่เจตนา หรืออัยการไม่ส่งคำฟ้องของตำรวจเข้าสู่การพิจารณาคดีในชั้นศาล ซึ่งทำให้คดีความดังกล่าวหมดอายุไป | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2265. รหัส : MM-1-21-579

การสังเกตการณ์ที่ อ.สารภี

| 25-26 มี.ค. 1969 มอร์แมนไปสังเกตการณ์การทำงานของเจ้าหน้าที่ประจำ อ.สารภี มีประเด็นต่างๆ ที่น่าสนใจ เช่น 1) ชายคนหนึ่งมาเสียภาษีที่ดินให้ตนเองและเพื่อนบ้าน แต่เขาไม่รู้นามสกุลของเพื่อนบ้าน เจ้าหน้าที่จึงช่วยค้นนามสกุลให้ 2) เด็ก 2 คนมาขอค้นเอกสารสำมะโนครัวเพื่อนำไปเป็นหลักฐานในการศึกษาต่อ 3) มีจดหมายไม่ลงชื่อส่งถึงนายอำเภอแจ้งเรื่องโจรขโมยไก่ 4) ชาวบ้านมาแจ้งกับนายอำเภอว่ามีคนขโมยเครื่องสูบน้ำไป นายอำเภอจึงรีบไปดูที่เกิดเหตุ 5) เจ้าหน้าที่ในอำเภอส่วนใหญ่พูดภาษาเหนือกันทุกคน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2266. รหัส : MM-1-21-580

ปฏิกิริยาของชาวบ้านที่มีต่อเจ้าหน้าที่ทางการ

| 20 มี.ค. 1969 แม้จะเป็นเพียงนักศึกษาฝึกงานที่อำเภอ แต่หญิงวัยกลางคนที่มาติดต่อธุระที่อำเภอและเด็กหนุ่มร้านขายข้าวต่างปฏิบัติตนกับหมางคมอย่างนอบน้อม | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2267. รหัส : MM-1-21-581

การสังเกตการณ์ที่ อ.สารภี

| 21 มี.ค. 1969 มอร์แมนไปสังเกตการณ์การทำงานของเจ้าหน้าที่ประจำ อ.สารภี มีประเด็นต่างๆ ที่น่าสนใจ เช่น 1) ผู้ใหญ่บ้านมาร้องเรียนกับปลัดอำเภอเรื่องที่น้ำบาดาลไม่ไหล เขาต้องการให้ทางอำเภอขุดบ่อน้ำบาดาลเพื่อเติมแต่ปลัดอำเภอแจ้งว่าทางการยังไม่มีงบประมาณในส่วนนี้ 2) ชาวบ้านมาร้องเรียนกับนายอำเภอเรื่องที่เขื่อนแม่แตงไม่ยอมเปิดประตูกั้นน้ำทำให้พื้นที่ อ.สารภีขาดแคลนน้ำ นายอำเภอให้คำตอบว่าไม่สามารถช่วยเหลือในเรื่องนี้ได้เพราะอยู่นอกเหนืออำนาจหน้าที่ 3) กำนันมาชำระภาษีที่ดินที่อำเภอ และบ่นกับเจ้าหน้าที่ว่าภาษีที่ดินที่ต้องชำระต่อจำนวนไร่แพงเกินไป | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2268. รหัส : MM-1-21-582

นายอำเภอประคอง

| 10 มี.ค. 1969 ประคองดำรงตำแหน่งนายอำเภอแม่แตง เขาได้พูดคุยกับมอร์แมนเกี่ยวกับเรื่องราวต่างๆ ที่เกิดขึ้นภายในอำเภอที่เขารับผิดชอบ เช่น เกิดการบุกรุกที่ดินของผู้อื่นโดยมิได้รับอนุญาต ซึ่งเรื่องนี้ต้องรายงานให้ตำรวจทราบด้วย หรือคดีเด็กหนุ่มทำผู้หญิงท้องแล้วไม่ยอมรับผิดชอบ ซึ่งเขาต้องไปช่วยเจรจาเรียกค่าเสียหายให้กับฝ่ายหญิง | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2269. รหัส : MM-1-21-583

คดีหย่า

| พลทหารคนหนึ่งปรึกษากับบดินทร์เรื่องการหย่าขาดจากภรรยา แม้ว่าทั้งคู่จะยังรักกันแต่เนื่องจากพ่อแม่ฝ่ายหญิงไม่ชอบพลทหารคนนี้ เขาจึงจำเป็นต้องหย่าขาดจากภรรยา อย่างไรก็ดี บดินทร์แนะนำว่าการหย่าจำเป็นต้องมีเหตุผลต่างๆ เช่น ภรรยาคบชู้ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

2270. รหัส : MM-1-21-584

อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ถูกชน

| 31 ก.ค. 1969 พลทหารสองคนถูกรถยนต์ชนขณะกำลังขี่รถจักรยานยนต์ ทั้งคู่ได้รับบาดเจ็บจนต้องนำตัวส่งโรงพยาบาล ตำรวจเจ้าของคดีเรียกพลทหารทั้ง 2 คน และคู่กรณีไปเจรจายอมความกันที่สถานีตำรวจ โดยให้พลทหารทั้ง 2 ยอมรับเงินชดเชยค่าเสียหานจากคู่กรณี พลทหารทั้ง 2 ไม่พอใจเป็นอย่างมาก และนำเรื่องที่เกิดขึ้นไปร้องเรียนกับผู้กอง ผู้กองจึงนำเรื่องที่เกิดขึ้นมาปรึกษากับบดินทร์ ผู้กองไม่เห็นด้วยที่ตำรวจเจ้าของคดีไม่ทำการสอบสวนใดๆ แต่ให้พลทหารทั้งคู่รับเงินค่าเสียหายเพื่อยอมความทันที | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน