พ.ศ.2501-2504

ขอบเขตและเนื้อหา :

ปี พ.ศ. 2501-2504 เอกสารชุดนี้เป็นเอกสารที่บันทึกในช่วงที่ ศ.มอร์แมน เข้ามาทำงานภาคสนามครั้งแรกในประเทศไทย โดยใช้เวลา 2 ปี อาศัยอยู่ในบ้านแพด เพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับสังคม วัฒนธรรม และความเป็นอยู่ของชาวไทลื้อในอำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา เอกสาร 3295 ระเบียน ประกอบด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

คลังเก็บเอกสาร : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

ขอบเขตและสื่อ : เอกสารจำนวน 3295 ระเบียน ประกอบไปด้วย สไลด์ ภาพถ่าย บัตรบันทึก จดหมาย สมุดบันทึก เอกสารพิมพ์ และแผนที

แหล่งที่มาของเอกสาร : บริจาคโดย ไมเคิล มอร์แมน, ปี พ.ศ. 2548

การจัดเรียงเอกสาร : เอกสารจำแนกตามปีที่เข้ามาศึกษา

เงื่อนไขการเข้าถึง ทำซ้ำและดัดแปลงข้อมูล : เอกสารบางส่วนจำกัดการเข้าใช้ ผู้ที่สนใจเอกสารชุดดังกล่าว สามารถติดต่อโดยตรงได้ที่โครงการจดหมายเหตุฯ ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ : Attribution-NonCommercial-NoDerivs (CC BY-NC-ND)

ข้อกำหนดการใช้ข้อมูลภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม : Traditional Knowledge Attribution Non-Commercial (TK A-NC)

ภาษา : อังกฤษ/ไทย

อักษร : อังกฤษ/ไทย

ระบบในการจัดเรียงเอกสาร : อ้างอิงระบบ ISAD(G) ในการอธิบายชุดเอกสาร

730

สไลด์

41

ภาพถ่าย

2433

บัตรบันทึกแบบเจาะ

51

จดหมาย

38

สมุดบันทึกและกระดาษบันทึก

1

เอกสาร/รายงาน

1

แผนที่

1091. รหัส : MM-1-18-284

มาตรการป้องกันการทะเลาะวิวาท

| 28 ก.พ. ระหว่างที่มีขบวนแห่ไปที่วัดอาจเกิดการกระทบกระทั่งระหว่างชาวบ้านได้ จึงจำเป็นต้องมีการคัดเลือกคนคอยดูแลความสงบเรียบร้อย | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1092. รหัส : MM-1-18-285

หน่วยรักษาความปลอดภัยประจำหมู่บ้าน

| 13-17 เม.ย. 1960 ในช่วงเทศกาลสงกรานต์มีการจัดตั้งหน่วยรักษาความปลอดภัยภายในหมู่บ้านขึ้น แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มคอยดูแลความสงบเรียบร้อยเวลากลางวันและกลางคืน ทั้งนี้เพราะในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีคนแปลกหน้าจากหมู่บ้านอื่นแวะเวียนมาที่บ้านแพด ซึ่งอาจมีขโมยแฝงตัวเข้ามาด้วย | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1093. รหัส : MM-1-18-286

กลุ่มบุคคลที่ได้รับการยกเว้นการเกณฑ์แรงงาน

| 28 ก.ย. 1960 คนที่เคยรับราชการทหารมาก่อน หรือคนที่เป็นคณะกรรมการสาธารณสุขและคณะกรรมการวัดได้รับการยกเว้นการเกณฑ์แรงงานมาช่วยสร้างถนน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1094. รหัส : MM-1-18-287

คณะกรรมการสุขอนามัย (?)

| 11 เม.ย. 1960 ผู้ใหญ่ใช้พรไปซื้อเหล้าแต่เช้า มีข่าวลือหนาหูเกี่ยวกับการยักยอกเงินของผู้ใหญ่บ้าน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1095. รหัส : MM-1-18-288

จังหวะการเคาะสัญญาณ

| 9 พ.ย. 1960 จังหวะการเคาะสัญญาณที่ใช้เรียกประชุมชาวบ้านมี 3 ลักษณะ คือ 1) เคาะจากช้าไปเร็ว ใช้เรียกประชุมทั่วไป 2) เคาะเร็วติดต่อกัน ใช้แจ้งเวลามีโจรบุกเข้ามา 3) เคาะเร็วมากติดต่อกัน ใช้แจ้งเวลามีไฟไหม้ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1096. รหัส : MM-1-18-289

ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน

| 27 ส.ค. 1960 ครูแก้วและอินคำได้รับเลือกให้เป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ใหม่บุญและคำเงินได้รับเลือกให้เป็นล่าม คนเหล่านี้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องเกณฑ์แรงงาน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1097. รหัส : MM-1-18-290

หน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในสมัยก่อน

| 7 ธ.ค. 1960 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งศรีชัยเป็นผู้ใหญ่บ้าน เขารับหน้าที่ในการขนส่งอาวุธและสร้างค่ายให้ทหารที่ จ.เชียงราย ศรีชัยเล่าว่า สมัยก่อนเจ้านายจะเป็นคนเลือกผู้ใหญ่บ้านโดยสอบถามจากชาวบ้านแต่ละคนว่าอยากให้ใครเป็นผู้ใหญ่บ้าน คนที่ได้รับการเสนอชื่อมากที่สุดก็จะได้เป็นผู้ใหญ่บ้าน แต่ทั้งนี้ ผู้คนส่วนใหญ่มักไม่มีใครอยากรับตำแหน่ง และหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในสมัยก่อนก็ไม่วุ่นวายเหมือนสมัยนี้ ซึ่งต้องคอยทำงานทุกอย่างตามคำสั่งจากอำเภอ | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1098. รหัส : MM-1-18-291

การจัดการปัญหาต่างๆ ภายในหมู่บ้าน

| 15 ธ.ค. 1960 ใหม่จันเคยเป็นผู้ใหญ่บ้านอยู่ช่วงระยะเวลาสั้นๆ เขาเล่าว่า สมัยก่อนเวลาตำรวจเข้ามาตรวจตราความเรียบร้อยภายในหมู่บ้านมักจะมาสอบถามผู้ใหญ่บ้านโดยตรงว่า มีใครแอบเล่นการพนัน ต้มเหล้าเถื่อน หรือแอบชำแหละเนื้ออย่างผิดกฎหมายหรือไม่ ใหม่จันไม่เคยรายงานความผิดต่างๆ ของชาวบ้านให้ตำรวจทราบ และให้ชาวบ้านรับปากกับตนว่าเรื่องต่างๆ ที่ผิดกฎหมายให้ไปทำนอกหมู่บ้าน ห้ามทำในหมู่บ้าน นอกจากนี้เวลามีปัญหาต่างๆ ส่วนใหญ่ชาวบ้านมักจะจัดการกันเองภายในหมู่บ้าน | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1099. รหัส : MM-1-18-292

การทำงานของผู้ใหญ่บ้านในแต่ละยุค

| 3, 4, 8 ส.ค. และ 30-31 ต.ค. 1960 มอร์แมนออกไปสัมภาษณ์บรรดาผู้ใหญ่บ้านในอดีตถึงการทำงานในแต่ละยุค เช่น เมืองเคยเป็นผู้ใหญ่ในช่วงสงครามต่อต้านอังกฤษ บุญศรีเป็นผู้ใหญ่บ้านด้วยความจำใจ สุดท้ายเขาอ้างกับกำนันว่าไม่สามารถอ่านและเขียนหนังสือได้ กำนันจึงยอมให้เขาลาออก และเลือกใหม่จันเป็นผู้ใหญ่บ้านแทน คำปิงและขาวสามารถอ่านและเขียนได้ ทางการจึงอยากให้ดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านไปนานๆ ในสมัยที่บุญศรีเป็นผู้ใหญ่บ้าน ไม่มีการประชุมผู้ใหญ่บ้านบ่อยขนาดนี้ เพราะไม่มีงานต่างๆ ให้ทำมากนัก เมืองและจันเป็นผู้ใหญ่บ้านในระหว่างสงคราม (สงครามโลกครั้งที่ 2-ผู้แปล) พวกเขาต้องคอยทำหน้าที่ส่งอาหารและเสื้อผ้าให้กับทหารและข้าราชการ เพราะร้านค้าต่างๆ ปิดทำการ อีกทั้งถนนที่ใช้ติดต่อกับโลกภายนอกถูกตัดขาด | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน

1100. รหัส : MM-1-18-293

การค้าขายของกำนัน

| กำนันวางแผนที่จะขายจักรยานคันเก่าและข้าวอีกจำนวนหนึ่ง แล้วนำเงินที่ได้ไปซื้อจักรยานคันใหม่โดยทำการผ่อนชำระเป็นงวดๆ ไป 11 ก.พ. 1960 กำนัน (?) เก็บรวบรวมข้าวจากบรรดาลูกหนี้ที่เขาให้ยืมเงินไปเก็บเกี่ยว ก่อนหน้านั้นเขานำม้าไปขายให้กับชาวเขาและพวกจีนฮ่อบนภูเขา (อาจเป็นฝิ่น?) | บัตรบันทึกแบบเจาะ

โดย : ไมเคิล มอร์แมน