851. รหัส : MM-1-18-104

ชนกลุ่มน้อย

| 22 ก.ค. 1960 ผู้ใหญ่บ้านกับแสงคุยกันถึงเรื่องที่ตอนนี้มีการปะทะกันระหว่างชาวแม้วกับรัฐบาลลาว ผู้นำแม้วบังคับให้ผู้ชายทุกคนเข้าร่วมรบ หากไม่ปฎิบัติตามจะถูกฆ่าและยึดทรัพย์ 23 ก.ค. 1960 คนขายยาสูบจาก อ.เชียงคำเล่าให้ฟังถึงความสถานการณ์ที่หมู่บ้านทุ่งขบ (?) ชาวเย้า ชาวแม้ว และชาวขมุร่วมมือกันต่อสู้กับรัฐบาลลาว หมู่บ้านทางฝั่งลาวหลายแห่งถูกปล้นสะดมโดยคนกลุ่มนี้ สาเหตุสำคัญที่คนกลุ่มนี้ลุกขึ้นต่อสู้กับรัฐบาลลาว เพราะต้องการก่อตั้งประเทศของตนเองขึ้น | บัตรบันทึกแบบเจาะ

852. รหัส : MM-1-18-105

ลำไพ่

| ต้นเดือน ก.ค. 1960 ลำไพ่ คือ ของขวัญที่พ่อแม่จะมอบให้คู่บ่าวสาวที่เพิ่งแต่งงานเก็บไว้เป็นทุนในการตั้งตัว (อาจเป็นความผิดพลาดในการสื่อสารระหว่างมอร์แมนกับผู้ให้ข้อมูล เพราะลำไพ่หมายถึงรายได้พิเศษ หรือเงินพิเศษที่ได้จากการทำงานนอกเวลางาน-ผู้แปล) | บัตรบันทึกแบบเจาะ

853. รหัส : MM-1-18-106

กะลามะพร้าวและสากดิน

| ต้นเดือน ก.ค. 1960 ค่าใช้จ่ายในการสีข้าวสามารถจ่ายเป็นกะลามะพร้าว (?) ส่วน “สากดิน” เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการขุดหลุม หากพื้นที่เพาะปลูกดินแข็งจนเกินไป | บัตรบันทึกแบบเจาะ

854. รหัส : MM-1-18-107

อุปนิสัยในการใช้จ่ายของคนจีน คนอินเดีย และคนไทย

| 10 ม.ค. 1961อุปนิสัยในการใช้จ่ายที่แตกต่างกันของคน 3 เชื้อชาติ คือ คนจีน คนอินเดีย และคนไทย ตัวอย่างเช่น คนไทยมีเงินเท่าไรก็ใช้จนหมด คนจีนจะชอบบริจาคเงินให้การกุศล แต่คนอินเดียจะเก็บเงินไว้ในธนาคารทั้งหมด | บัตรบันทึกแบบเจาะ

855. รหัส : MM-1-18-108

ลักษณะนิสัยของคนอินเดีย คนจีน และคนไทย

| คนไทยไม่ชอบคนอินเดีย เพราะคนอินเดียมักจะอยู่รวมกลุ่มกันเอง ผิดกับคนจีนที่มักนิยมเกี่ยวดองกับคนไทยด้วยการแต่งงาน เจ้าหน้าที่ชาวอเมริกันที่ทำงานในสำนักข่าวสารอเมริกัน (United States Information Services-ผู้แปล) มีความคิดเห็นว่า คนไทยมีลักษณะนิสัยชอบถนอมน้ำใจคนอื่น และไม่ควรที่จะพูดโผงผาง หรือเป็นทางการกับคนไทย เพราะจะทำให้ไม่เป็นกันเอง | บัตรบันทึกแบบเจาะ

856. รหัส : MM-1-18-109

คนจีน-คนไทย

| ม.ค. 1960 ที่ดอยสุเทพ คนจีนไม่ถอดรองเท้าเมื่อเข้าวัด ทำให้คนไทยไม่ค่อยพอใจ 7 ธ.ค. 1960 ศรีชัยเล่าให้ฟังว่าถึงเรื่องราวในอดีตที่แสดงให้เห็นว่าคนจีนมีความสามารถทางการค้าขายมากกว่าคนไทลื้อ ทุกวันนี้คนจีนสบาย แต่คนไทลื้อยังต้องใช้แรงงานทำงานหนัก | บัตรบันทึกแบบเจาะ

857. รหัส : MM-1-18-110

ความจริงใจของคนเหนือ

| 28 ธ.ค. 1959 กงสุล John Murnaine มองว่าคนเหนือดูเป็นคนจริงใจ และตรงไปตรงมามากกว่าคนกรุงเทพฯ โดยเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างคนเหนือกับผู้คนในรัฐฉานของพม่าซึ่งมีความสัมพันธ์อันดีต่อกัน ผิดกับคนไทยในภาคกลางที่มองว่า ผู้คนในรัฐฉานมิใช่พวกเดียวกับตน ส่วนผู้คนในรัฐฉานเองก็ถือว่าตนเองเป็น “คนไทยแท้” (pure Thai) ไม่เหมือนคนที่ราบภาคกลางที่ผสมปนเปกันไปมา | บัตรบันทึกแบบเจาะ

858. รหัส : MM-1-18-111

ครูจากภาคกลางทำการสัมภาษณ์ชาวแม้ว

| ม.ค. 1960 ที่ดอยสุเทพ ครูสัมภาษณ์ชาวแม้วด้วยท่าทีที่สุภาพจนมอร์แมนแปลกใจ คำถามส่วนใหญ่เกี่ยวกับการประกอบอาชีพ เมื่อถูกขอถ่ายรูป ชาวแม้วทำการปฏิเสธเพราะกลัวเสียหน้า | บัตรบันทึกแบบเจาะ

859. รหัส : MM-1-18-112

สายลับชาวต่างชาติ และศาสนา

| 27 และ 29 ธ.ค. 1959 ทวีเล่าให้มอร์แมนฟังว่า Gerd Barcowski พ่อค้าขายภาพวาดชาวเยอรมันตะวันออก กำลังถูกตำรวจจับตาดูอยู่ว่าอาจเป็นสายลับ นอกจากนี้ เขายังแต่งงานกับหญิงขายบริการซึ่งทำให้คนทั้งเมืองหลีกเลี่ยงที่จะยุ่งเกี่ยวกับเขา ส่วนตัวทวีเองเข้ารีตมาได้ 4-5 ปีแล้ว ก่อนหน้านี้เขาเคยนับถือศาสนาพุทธและรู้เรื่องราวหลักธรรม ข้อปฏิบัติต่างๆ ค่อนข้างดี นอกจากนี้ เขายังตั้งข้อสังเกตที่น่าสนใจเกี่ยวกับการบวชในปัจจุบันว่าเป็นไปเพราะความศรัทธา หรือต้องการแสวงหาทรัพย์สินที่ได้รับจากการบริจาคในขณะที่เป็นบรรพชิต | บัตรบันทึกแบบเจาะ

860. รหัส : MM-1-18-113

ต.สระกระเทียม จ.นครปฐม

| 16 ธ.ค. 1959 มอร์แมนออกเก็บข้อมูลภาคสนามที่ ต.สระกระเทียม จ.นครปฐม ซึ่งมีกลุ่มคนลาวโซ่งประมาณ 50 ครัวเรือนอาศัยอยู่ นายอำเภอพยายามพัฒนา ต.สระกระเทียมให้เจริญก้าวหน้า เพื่อหวังผลประโยชน์ในหน้าที่การงานของตน ชาวบ้านที่นี่ยังมีความเชื่อเรื่องลึกลับและยังจัดพิธีเลี้ยงผีกันอยู่ | บัตรบันทึกแบบเจาะ