พิธีเลี้ยงผีปู่ย่า

ขอบเขตและเนื้อหา :

ภาพถ่ายจำนวน 301 ระเบียน ชุดนี้ ถ่ายเมื่อครั้ง ศ.ดร.อานันท์ลงพื้นที่เพื่อศึกษาพิธีเลี้ยงผีปู่ย่าในจังหวัดแพร่และจังหวัดลำปาง ประกอบด้วยภาพถ่ายจากพิธีเลี้ยงผีมดของกลุ่มตระกูลเชื้อสายเจ้าเมืองแพร่ จ.แพร่ ในปี พ.ศ. 2529 จำนวน 196 ระเบียน และภาพถ่ายจากพิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง ในปี พ.ศ. 2530 จำนวน 105 ระเบียน ภาพถ่ายทั้งหมดแสดงให้เห็นขั้นตอนในการประกอบพิธีกรรม ผู้ร่วมพิธีกรรม สิ่งที่ใช้ในการประกอบพิธีเซ่นไหว้ รวมไปถึงความเชื่อที่แฝงอยู่ในพิธีกรรม

คลังเก็บเอกสาร : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)

ขอบเขตและสื่อ : ภาพถ่าย 301 ระเบียน

แหล่งที่มาของเอกสาร : บริจาคโดย ศ.ดร.อานันท์ กาญจนพันธุ์ , ปี พ.ศ. 2551

การจัดเรียงเอกสาร : ชุดเอกสารจำแนกตามประเด็นในการศึกษา

เงื่อนไขการเข้าถึง ทำซ้ำและดัดแปลงข้อมูล : ไม่มีข้อจำกัดในการใช้

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ : Attribution (CC BY)

ข้อกำหนดการใช้ข้อมูลภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม : Traditional Knowledge Attribution (TK A)

ภาษา : อังกฤษ/ไทย

อักษร : อังกฤษ/ไทย

ระบบในการจัดเรียงเอกสาร : อ้างอิงระบบ ISAD(G) ในการอธิบายชุดเอกสาร

211. รหัส : AG-1-1/2-227

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) วันเตรียมงาน (วันดา) เป็นการเตรียมเครื่องบูชาในการทำพิธีไปไว้ที่หิ้งบูชาซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตก | สไลด์

212. รหัส : AG-1-1/2-228

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) วันเตรียมงาน (วันดา) เป็นการเตรียมเครื่องบูชาในการทำพิธีไปไว้ที่หิ้งบูชาซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตก | สไลด์

213. รหัส : AG-1-1/2-229

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) วันเตรียมงาน (วันดา) เครื่องบูชาบนหิ้งบูชาซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตก มีผลไม้ หมาก ดอกไม้ ธูป เทียนหลวง กองข้าวสาร กองข้าวสารเป็นสัญลักษณ์แทนพระธาตุชเวดากอง เนื่องจากคนกลุ่มนี้สืบเชื้อสายมาจากมอญ | สไลด์

214. รหัส : AG-1-1/2-230

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) วันเตรียมงาน (วันดา) เครื่องบูชาบนหิ้งบูชาซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตก มีผลไม้ หมาก ดอกไม้ ธูป เทียนหลวง กองข้าวสาร กองข้าวสารเป็นสัญลักษณ์แทนพระธาตุชเวดากอง เนื่องจากคนกลุ่มนี้สืบเชื้อสายมาจากมอญ | สไลด์

215. รหัส : AG-1-1/2-231

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) ผู้หญิงที่มีอาวุโสในตระกูลคนอื่นๆ จะรับหน้าที่ต่างๆ ในพิธี ที่สำคัญคือ ในภาพคือแม่เตากำหรือแม่เตาไฟ ทำหน้าที่ปรุงอาหารและขนม เพื่อเซ่นผีที่มาในพิธี จะนั่งอยู่ด้านตะวันออกเฉียงใต้หรือมุมซ้ายด้านหน้าติดกับประตูผาม | สไลด์

216. รหัส : AG-1-1/2-232

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) บริเวณต้นหว้าที่อยู่หน้าผาม ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของผีเม็ง เป็นจุดที่ทำพิธีฆ่าสัตว์เพื่อเซ่นสังเวย โดยสมมุติว่าเป็นป่า ถือว่าต้นหว้าผลิดอกออกผลมากมายในเดือนที่ทำพิธี ซึ่งเชื่อว่าช่วยให้ตระกูลแพร่หลานได้เช่นลูกหว้า บ้างก็เชื่อว่าที่ใช้ต้นหว้าเพราได้ซื้อผีมาจากชาวไทใหญ่ที่ใต้ต้นหว้า แต่ในแง่สัญลักษณ์แล้วแสดงความผูกพันระหว่างมนุษย์กับป่า ที่เสมือนแหล่งให้กำเนิดชีวิต เฉกเช่นเป็นที่สิงสถิตย์ของผีบรรพบุรุษ ส่วนคนที่จะเข้าไปในผามต้องมาชำระล้างร่างกายให้สะอาดก่อนบริเวณต้นหว้า | สไลด์

217. รหัส : AG-1-1/2-233

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) บริเวณต้นหว้าที่อยู่หน้าผาม ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของผีเม็ง เป็นจุดที่ทำพิธีฆ่าสัตว์เพื่อเซ่นสังเวย โดยสมมุติว่าเป็นป่า ถือว่าต้นหว้าผลิดอกออกผลมากมายในเดือนที่ทำพิธี ซึ่งเชื่อว่าช่วยให้ตระกูลแพร่หลานได้เช่นลูกหว้า บ้างก็เชื่อว่าที่ใช้ต้นหว้าเพราได้ซื้อผีมาจากชาวไทใหญ่ที่ใต้ต้นหว้า แต่ในแง่สัญลักษณ์แล้วแสดงความผูกพันระหว่างมนุษย์กับป่า ที่เสมือนแหล่งให้กำเนิดชีวิต เฉกเช่นเป็นที่สิงสถิตย์ของผีบรรพบุรุษ ส่วนคนที่จะเข้าไปในผามต้องมาชำระล้างร่างกายให้สะอาดก่อนบริเวณต้นหว้า | สไลด์

218. รหัส : AG-1-1/2-234

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) บริเวณต้นหว้าที่อยู่หน้าผาม ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของผีเม็ง เป็นจุดที่ทำพิธีฆ่าสัตว์เพื่อเซ่นสังเวย โดยสมมุติว่าเป็นป่า ถือว่าต้นหว้าผลิดอกออกผลมากมายในเดือนที่ทำพิธี ซึ่งเชื่อว่าช่วยให้ตระกูลแพร่หลานได้เช่นลูกหว้า บ้างก็เชื่อว่าที่ใช้ต้นหว้าเพราได้ซื้อผีมาจากชาวไทใหญ่ที่ใต้ต้นหว้า แต่ในแง่สัญลักษณ์แล้วแสดงความผูกพันระหว่างมนุษย์กับป่า ที่เสมือนแหล่งให้กำเนิดชีวิต เฉกเช่นเป็นที่สิงสถิตย์ของผีบรรพบุรุษ ส่วนคนที่จะเข้าไปในผามต้องมาชำระล้างร่างกายให้สะอาดก่อนบริเวณต้นหว้า | สไลด์

219. รหัส : AG-1-1/2-235

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) บริเวณต้นหว้าที่อยู่หน้าผาม ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของผีเม็ง เป็นจุดที่ทำพิธีฆ่าสัตว์เพื่อเซ่นสังเวย โดยสมมุติว่าเป็นป่า ถือว่าต้นหว้าผลิดอกออกผลมากมายในเดือนที่ทำพิธี ซึ่งเชื่อว่าช่วยให้ตระกูลแพร่หลานได้เช่นลูกหว้า บ้างก็เชื่อว่าที่ใช้ต้นหว้าเพราได้ซื้อผีมาจากชาวไทใหญ่ที่ใต้ต้นหว้า แต่ในแง่สัญลักษณ์แล้วแสดงความผูกพันระหว่างมนุษย์กับป่า ที่เสมือนแหล่งให้กำเนิดชีวิต เฉกเช่นเป็นที่สิงสถิตย์ของผีบรรพบุรุษ ส่วนคนที่จะเข้าไปในผามต้องมาชำระล้างร่างกายให้สะอาดก่อนบริเวณต้นหว้า | สไลด์

220. รหัส : AG-1-1/2-236

พิธีเลี้ยงผีเม็ง จ.ลำปาง

| วันที่ 14-16 มีนาคม 2530 – พิธีเลี้ยงผีปู่ย่าเพื่อแก้บนของคนในตระกูล (ลูกของคนทรงผีเจ้าขุนศึก) บริเวณต้นหว้าที่อยู่หน้าผาม ถือเป็นต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ของผีเม็ง เป็นจุดที่ทำพิธีฆ่าสัตว์เพื่อเซ่นสังเวย โดยสมมุติว่าเป็นป่า ถือว่าต้นหว้าผลิดอกออกผลมากมายในเดือนที่ทำพิธี ซึ่งเชื่อว่าช่วยให้ตระกูลแพร่หลานได้เช่นลูกหว้า บ้างก็เชื่อว่าที่ใช้ต้นหว้าเพราได้ซื้อผีมาจากชาวไทใหญ่ที่ใต้ต้นหว้า แต่ในแง่สัญลักษณ์แล้วแสดงความผูกพันระหว่างมนุษย์กับป่า ที่เสมือนแหล่งให้กำเนิดชีวิต เฉกเช่นเป็นที่สิงสถิตย์ของผีบรรพบุรุษ ส่วนคนที่จะเข้าไปในผามต้องมาชำระล้างร่างกายให้สะอาดก่อนบริเวณต้นหว้า | สไลด์