Total : 61 pages , Total amount : 1,937 Records , Total amount : 2 Resources.
Advance Search
ตอนต้นเป็นตำรายาแก้ไข้สันนิบาต และไข้สัมประชวนต่างๆ มีเรื่อง ธาตุกำเริบ ตำราเลือดท้น ต่อมาเป็นเรื่องเกี่ยวกับการคลอดบุตร ยาลูกตายในท้อง ยาแก้ประสูติลูก แก้อยู่ไฟไม่ได้ ยาแก้ออกลูกเลือดมิตก แก้เลือดตีขึ้น เป็นต้น ตอนท้ายเป็นคติความเชื่อเรื่องผู้หญิงมีครรภ์แต่ละเดือน การเสกแป้งเพื่อใช้คลึงครรภ์ การปั้นหุ่นรูปคนไปไว้ตามทิศต่างๆ
ตำรายาแก้โรคลมต่างๆ เช่น ยาแก้ลม 15 ประการ ยาแก้ลม 16 จำพวก ยาแก้ลมอัมพฤก อัมพาต เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีตำรับยาแก้โรคอื่นๆ เช่น ยาต้มตัดไข้ ยาต้มแก้ไข้เหนือ ไข้สันนิบาต ตำรายาพระเจ้าหงสา ยาเหลืองใหญ่ ยาแดงใหญ่ ยาต้มกระทุ้งธาตุทั้ง 4 ยาขับเลือด ยาละลายเลือด ฯลฯ
คัมภีร์ใบลานขนาดสั้น จำนวน 1 ผูก (8 หน้าลาน)
(ปกหน้า) หน้าทับพายเคล้า พับตำรายาข้าแล ขันตั้งมันร้อย ๑ แล เข้าในธาตุทัง 4 บ่ผิดแล ตำรายาสล่านิ ฯ
กล่าวถึงโรคสันนิบาตทั้ง 7 จำพวก ยาแก้สันนิบาตต่างๆ มีทั้งยาหม้อ(ยาต้ม) ยาผง ยานัตถุ์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงกำเนิดสันนิบาต ในตอนท้ายมีสูตรยาเกร็ด ยาหม้อตำรับหมอทอง ยาธาตุตัดปลายไข้ตำรับหมอสวน
ตำรายแก้ไข้สันนิบาตต่างๆ เช่น ไข้เหนือ ไข้อีดำอีแดง ยาแก้ฝีดาษ ยาพอกฝี เป็นต้น ท้ายเรื่องมีชื่อตำรับยาว่าเป็นของ “ตาครูจัน”
ตํารายาฉบับนี้จากการสํารวจเบื้องต้นอยู่ในสภาพสมบูรณ์ตัวอักษรชัดเจน มีจุดลบเลือนบางเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ไม่ทราบอายุของเอกสาร เพราะไม่ปรากฏวัน เดือน ปีที่แต่งหรือคัดลอก และไม่ปรากฏชื่อผู้แต่งแต่อย่างใด ได้แต่เพียงสันนิษฐานว่าเอกสารชิ้นนี้น่าจะเป็นเอกสารที่หมอเหเป็นผู้เขียนขึ้นเพื่อจดบันทึกความรู้ที่ร่ําเรียนและศึกษามา ซึ่งจดบันทึกยารักษาโรคต่างๆและตัวยาสมุนไพรที่ใช้ทํายา เช่น ยาแก้สารพัดโรคเพื่อบํารุงร่างกาย ยากวาด ยามะเร็ง ยาลม ยาแก้หืดแก้ไอ ยาแก้โรคริดสีดวง ยาแก้บิด ยาทาทวาร ยาแก้โรคสันนิบาต เป็นต้น
ตำรายาเล่มนี้บันทึกไว้หลายลายมือ มีสูตรยาสมุนไพรแก้โรคต่างๆ เช่น ยาแก้ไข้พิษไข้กาฬ ซึ่งอยู่ในคัมภีร์ตักกะศิลา ได้แก่ ยาแก้ไข้สังวาลย์พระอินทร์ ไข้กระดานหิน ไข้สายฟ้าฟาด ไข้รากสาด ไข้อีดำอีแดง, ไข้ไฟเดือนห้า, ไข้ดาวเรือง, ไข้จันทรสูตร เป็นต้น ตอนท้ายกล่าวถึงการวางยาถอนพิษของกุมารแพทย์ไว้อีกด้วย
ตำรายารักษาโรคต่างๆ เช่น ออกดำออกแดง ไข้สันนิบาต และกล่าวถึงกำเนิดไข้รากสาด
อังกา มี 2 แบบ คือ อักษรไทย ก กา กิ กี กู เก โก ไก และ เลขไทย ๑๓-๑๘ สันนิษฐานว่ามาจากใบลานคนละฉบับ ทะเบียนของหอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติ คือ (23) สบ. 23.1.4/6 นายทองอ่อน สิทธิไกรพงษ์ได้มอบให้หอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติเก็บรักษา
สมุดไทยบันทึกตำรับยาสมุนไพรโบราณ และตำราโหราศาสตร์เกี่ยวกับการทำนายฤกษ์ยาม
ตำรายา พยากรณ์ ฉบับวัดใหม่นครบาล จังหวัดราชบุรี เป็นสมุดไทย เขียนด้วยเส้นหมึกดำและดินสอ อักษรธรรมล้านนา ภาษาไทยถิ่นเหนือ เอกสารสภาพไม่สมบูรณ์ ขอบสมุดไทยเปื่อยยุุ่ยเล็กน้อย หน้าสมุดไทยบางหน้าตัวหนังสือจางหายทำให้อ่านไม่ได้ และชำรุดขาดหายไปบางส่วน เหลือจำนวน 32 หน้า ไม่ปรากฏชื่อผู้สร้าง มีภาพประกอบเป็นภาพลายเส้น เช่น นาคสมพงศ์ เป็นต้น หน้าต้นเป็นตำรายา กล่าวถึงยา เช่น ยาซาง อาการของโรค และยาสำหรับรักษาโรค ส่วนหน้าปลายนั้น กล่าวถึง ตำราดูธาตุชายหญิง ตำราสู่ขวัญ นาคสมพงศ์ เป็นต้น
หน้าแรกเป็นเหมือนสมุดจดหนี้ ว่าวันใดให้ใครยืมเงินไปเท่าไร ต่อมาเป็นคาถาอาคมต่าง เช่น พระยาหงส์ทอง พระคาถาเชิญครู ด้านท้ายเป็นสูตรยาสมุนไพร เช่น ยาฝีมุตกิด ยาแก้ดานเป็นลูกเป็น ยาบำรุงโลหิต เป็นต้น
ตำรายารักษาโรคต่างๆ เช่น แก้ตุ่ม ยาเลือด แก้ไข้ แก้ปวดตีน แก้ชัก แก้เป็นบ้า แก้พิษ ทะเบียนของหอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติ คือ (23) สบ. 23.1.4/7 นายทองอ่อน สิทธิไกรพงษ์ได้มอบให้หอจดหมายเหตุสาธารณสุขแห่งชาติเก็บรักษา
สมุดไทยเล่มนี้เป็นเรื่อง คัมภีร์ปฐมจินดา ว่าตั้งแต่เรื่อง พรมปโรหิต กำเนิดโลหิตระดู จนถึงเรื่องครรภ์รักษา ที่ว่าด้วยการดูแลรักษาครรภ์ของแม่ มียาแก้โรคต่างๆ สำหรับสตรีมีครรภ์ เช่น ยาครรภ์รักษาใหญ่ ยาชักมดลูกเป็นต้น ท้ายเล่มเป็นเรื่อง กำเนิดโรคซางต่างๆ และยารักษา
หน้าต้นกล่าวถึงตำรายากล่อน และตำรารักษาฝี ส่วนหน้าปลายกล่าวถึงกฎหมายชื่อลักษณะต่อการประมาณ 10 หน้าสมุดไทย จากนั้นเป็นตำรายา
หน้าปกใบลาน จารว่า “ตาบรับพกนีเปนยากระไสยทองมารกระไสยกลอนท้ัง ๕ ประการนะทารเอ่ย ตำราคุนทองอะยุงนีโนศุกคังพลัง ฯ” เอกสารโบราณเป็นลานขนาดสั้น เขียนด้วยอักษรไทย และอังกาเป็นอักษรไทย ได้แก่ ก กา ก กิ กี กึ กื กุ กู แก