เอกสารโบราณในประเทศไทย

CMRU-CT-11-B-142อานิสงส์วิจจกุตติ

หน้าทับพายเคล้า วิจจกุตติ อานิสงส์ ผูกนี้ สัทธาผู้ข้าอุแก้ว นางกองแก้วเปนเคล้า ฟ้อมกับด้วยอุสาม ภริยานางบัว อุทิพพ์ นางฅำรุ่งเชียงลาน ถวายทานหยาดน้ำหมายทานในปีรายสี 1338 ตัว เดือน 6 ออก 5 ฅ่ำ วันนั้นข้าแล ขอพ้นทุกข์ถึงสุข ตราบถึงนิพพานข้าแด่ ถวายทานกับวัดฟ้าางข้าแล ฯ แล้วยามตาวันตกข้าแล เจตนาสัทธาข้าอุแก้วเปนเคล้า ภริยาชื่อว่านางกองแก้ว แลอุสาม ภริยาชื่อนางบัวแล มาส้างทานยังธัมม์วิจจกุตติถวายเปนทานแก้วเจ้า ๓ ประการ ขอหื้อเปนผละนาบุญค้ำชูข้าทังหลายมวล ขอหื้อพ้นทุกข์ถึงสุข ขอหื้อถึงเวียงแก้วยอดเนรัพพาน ขอหื้อค้าอิ่งขายหมาน ขอหื้อได้สืบกินสืบทานไพพายหน้า ขอหื้อมีทีฆะอายุหมั้นแก่นยืนยาว ข้าแด่ สาธุ สาธุ ข้าแด่บุญเหิย ฯ

RBR003-345อานิสงส์เวสสันตระ

หน้าต้น เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “อานิสงส์” และสีแดง “เวสันตะระ” หน้ารองหน้าต้น 1 ระบุ “หน้าทับต้นอ[า]นิสงส์มห[า]เวสสันตระแล  นาตํนอะนิสํงม่หาเวษสันต่ระแลทารเอย ฯ ” (ตัวเอียง จารอักษรไทย) / เขียนอักษรไทย ด้วยดินสอ “ นาตน” หน้ารองหน้าต้น 2 ระบุ “ไมงามเลยทารเอย ไมดีเลยทารเอย ” (ตัวเอียง จารอักษรไทย) ท้ายลาน ระบุ “สํวณฺณนาอานิสงฺสมหาเวสฺสนฺตรกณฺเฑสกฺเข แต่กริยาอันกล่าว อ[า]นิสงฺสผล อันได้บูชา มหาเวสฺสนฺตรชาตก ก็บรมวลควรแก่กาลเท่านี้ก่อนแล ฯฯ๛” หน้าปลาย ระบุ “ส่วนกุศลบุญอันข้าได้เขียน ขอหื้อนำเอาตนตัวข้าไปเกิดในดวงแก้วที่ข้ามานั้นเทอะ ๛ / หน้าทับอานิสงส์มหาเวสสันตรแล ๛”

RBR003-344อานิสงส์เวสสันตระ

หน้าต้น เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีแดง “อานิสงส์เวสันตะระ” หน้ารอง หน้าต้น ระบุ “หน้าต้น หนังสืออานิสงส์มหาเวสสันตระ อาวหนานฅำ สร้างไว้ในศาสนาพระโคตมเจ้า ตราบต่อเท่าเข้าสู่พระนิพพา[น]” ท้ายลาน ระบุ “สํวณฺณนา ก็กล่าวยังอ[า]นิสงส์ มหาเวสฺสนฺตรกณฺเฑสกฺเข แต่กริยาอัน อานิสงฺสผล อันได้บูชา มหาเวสฺสนฺตรชาตก ก็บรมวลควรแก่กาลเท่านี้ก่อนแล ฯฯ” หน้าปลาย เขียนอักษรไทย ด้วยดินสอ “นายอยู่เรียนแล้ว”

CMRU-CM-01-A-0010อานิสงส์เวสสันตระ

CMRU-CT-01-A-0010อานิสงส์เวสสันตระ

เวสสันตระฅ่าวนี้ ชายดวงแสง นางหลวง ฟ้ากางหนองไคร้ พ่อชื่ออุสาม แม่นางบัว ทานปีรายไจ้ 1358 ตัว เดือน 4 ออก 14 ฅ่ำ หยาดน้ำหมายทานกับวัดอินท์

SKN001-075อานิสงส์สงกรานต์

อานิสงส์ เป็นผลผลิตจากการประกอบความดีต่างๆ ตามคติที่ว่า ทำดีได้ดี หมายความว่าเมื่อทำความดี ความดีย่อมให้อานิสงส์เป็นคุณความดีก่อน ลำดับต่อมาคุณงามความดีนั้นจึงให้ผลที่น่าชื่นใจไหลออกมาสนองผู้ทำในรูปแบบต่างๆ ตามเหตุปัจจัยที่ทำ

CMRU-CT-11-B-117อานิสงส์ส่งเข้า

21-2-1986 ลิกขิตตะ หนานยี่บุญ ยางควง เขต 4 เวียง ขอหื้อเปนผลบุญด้วยแด่ ฯ ธัมม์ผูกนี้ เปนเจตนาสัทธาผู้ข้าชื่อว่า อุหง ภริยาชื่อนางแดง บ้านฟ้ากาง เมืองเชียงตุง มายอถวายเปนทานชอมปุตตาคือลูกชายแห่งผู้ข้า อันชื่อว่าชายน้อย อันได้อนิจจกัมม์ไพสู่ปรโลกพายหน้านั้น ขอหื้อกุสละนาบุญคุณทานทังหลายมวนฝูงหมู่นี้ หื้อได้ไพช่วยเตื่อมแถมยังสมพาร หื้อได้พ้นเสยังที่ยาก ฟากเสยังที่ทก ยกหื้อถึงสุขสามประการ มีมหาเนรัพพานเจ้าเปนยอด อย่าคาดอย่าคาเสคำด้วยแด่ ปี 1348 จีง เดทอย 7 ออก 14 ฅ่ำ เปนวันหยาดน้ำหมายทานกับวัดฟ้ากางข้าแด่ นิพฺพานํ ยาจามิ สาธุ สาธุ ฯ

RBR003-347อานิสงส์สรรพทาน

หน้าต้น ระบุ “๚ หน้าทับเค้า อานิสงส์สรรพทานต่างๆ มีผูกเดียวแลนายเหย ฯฯ” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “อานิสงส์สัพพทาน” ท้ายลาน ระบุ “สพฺพทานํ นิฏฺฐิตํ กริยาอันกล่าวยังผลอานิสงส์อันได้หื้อทานยังสรรพวััตถุทั้งหลายเป็นทานนั้น ก็บังคมสมเร็จเสด็จแล้วเท่านี้ก่อนแล ฯฯ๛ จารแล้ววันที่ ๑๘ เดือนยี่ กงกันกับวันเสาร์ พ.ศ. ๒๔๗๘ ๚ มี ๔๕ ลานแล รัสสภิกขุไหว เป็นผู้จารหื้อโยมสุกข พร้อมไปด้วยลูกเต้า เพื่อว่าจักทานไปหาโยมเพศ (เพชร?) ผู้อันตายไปสู่ปรโลกภายหน้า ขอส่วนกุศลนาบุญอันนี้ จุ่งจักไปรอดไปเถิงโยมเพศ (เพชร?) คันว่าได้ไปสู่ทุคติแล้ว ขอหื้อได้พ้นจากทุกข์ ได้เถิงสุข ๓ ประการนั้นแด่เทอะ ด้วยอำนาจผลทานอันนี้ ขอหื้อได้เป็นนิสัยประจัยไปในภายภาคหน้านั้นเทอญ ฯฯ๛”

RBR004-214อานิสงส์สร้างพระไตรปิฎก

อานิสงส์การสร้างและถวายพระไตรปิฎก

CMRU-CM-08-A-0001อานิสงส์สร้างพระพุทธรูป

จุฬสักกราชะได้ 1288 ตัว ปลีรวายยี เดือน 4 ลง 6 ฅ่ำ เมงวันอทิต ค็บัวรมวลแล้วแล ข้าปู่หนานอภิไชอาจารย์ เขียนค้ำชูทุเจ้าสุวัน วัดสันพะทองวันนั้นแล ฯ นิพพานํ ปรมํ สุกฺขํ ข้าขอเอานิพพานเจ้าเปนที่แล้วจิ่มเทิอะ ฯ

RBR004-160อานิสงส์สร้างระฆัง

อานิสงส์สร้างระฆังฉบับนี้กล่าวถึง พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมด้วยการยกนิทานขึ้นมาเล่าให้แก่พุทธบริษัทได้ฟัง ความว่า อดีตกาลนั้นนานมาแล้ว พระเจ้าปัสเสนทิโกศลทรงแสดงธรรมว่าด้วยเรื่องอานิสงส์ของการสร้างระฆัง เหตุการณ์เริ่มขึ้นเมื่อบุรุษเข็ญใจผู้หนึ่งที่พึ่งพาพระภิกษุและขออาหารประทังชีวิตมาตลอด ได้พบมหาโจรกลุ่มหนึ่งหมายเอาชีวิต เขาต้องการเอาตัวรอดจึงพาโจรไปยังอารามของพระภิกษุและสามเณรเพื่อให้โจรฆ่าพระภิกษุแทนตัวเอง เมื่อไปถึงไม่พบใครจึงตีระฆัง เหล่าพระภิกษุและสามเณรทั้งหลายที่ได้ยินเสียงระฆังจึงปรากฏตัว สามเณรวัย ๗ ปี ชื่อ สํกิจจํ อาสาเสียสละตนเองเพื่อช่วยชีวิตคนที่เหลือ แต่ความอัศจรรย์เกิดขึ้นจังหวะที่ดาบฟาดลงที่คอดาบก็แตกหักกระจัดกระจาย เหล่าโจรเห็นดังนั้นก็เกิดความเลื่อมใสจึงปวารณาตนของบวช และหมั่นเพียรฝึกกรรมฐาน เรื่องราวทั้งหมดเกิดขึ้นเพราะระฆังจึงเป็นปฐมเหตุ เสียงระฆังเป็นเสียงมงคล และเป็นที่ตั้งของพุทธศาสนา ผู้ใดบริจาคทรัพย์สร้างระฆัง ผู้นั้นจะมีอานิสงส์มาก มีเสียงอันไพเราะ และเป็นที่เชื่อถือของคนทั่วไป ครั้นสิ้นชีวิตจะได้ไปอยู่ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เสวยสมบัติอันมาก และมีเสียงไพเราะกว่าเทวดาทั้งปวง ครั้นได้ลงมาเกิดในโลกมนุษย์ก็จะมีชีวิตสุขสบาย ทรัพย์สมบัติมหาศาล

CMRU-CM-04-A-0029อานิสงส์สลากภัต

ตัวข้าภิกขุตนหน้อย ครูบาใส่ส้อยชื่อว่าธนัญเชยย์เขียนแล ฯ จุฬสักกราชาได้ 1283 ตัว ปลีกัดเล้า เดือนเจียง ขึ้น 5 ฅ่ำ พร่ำว่าได้วัน 6 แลเจ้าเหิย ฯ

NPT004-089อานิสงส์สังขยาธรรม

เนื้อเรื่องของ อานิสงส์สังขยาธรรม ในช่วงที่เขียนด้วยอักษรขอมหวัดนั้น กล่าวถึงเรื่อง “พรหมชาลสูตร” พรหมชาลสูตรเป็นพระสูตรแรกในทีฆนิกาย สีลขันธวรรค พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่บรรดาพระสาวกที่พระราชอุทยานอัมพลัฏฐิกา ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างกรุงราชคฤห์และเมืองนาลันทา ส่วนเนื้อเรื่องในช่วงที่เขียนด้วยอักษรขอมไทยบรรจง กล่าวถึงเรื่อง อานิสงส์สังขยาธรรม หรืออานิสงส์การสังคายนาพระไตรปิฎก โดยมีพระมหากัสสปะเป็นประธานแก่พระอริยะสงฆ์ทั้ง 500 จัดตั้งการสังคายนา

CMRU-CT-11-B-139อานิสงส์สัฏฐีส่งซ้าเข้า

ธำผูกนี้เปนสัทธาผู้ช้าอุหนานหลวงยอด ภริยาชื่อว่านางทิพพ์ บ้านคงท่าล้อ ท่าขี้เหล็ก เปนเคล้า ลูกเต้าทังมวลถวายทานชอมมาตาแม่แห่งข้าผู้ชื่อว่านางจามฅำ อันอนิจกัมม์ไพนั้น ขอหื้อได้พ้นจากทุกถึงสุขข้าแด่ นิพฺพานํ ปรมํ สุกฺขํ 8-5-97 1329 ตัว เดือน 7 ขึ้น 2 ฅ่ำ เปนวันหยาดน้ำถวายทานข้าแด่ ทานกับวัดฟ้ากาง

CMRU-CT-11-B-011-2อานิสงส์สัพพทาน

ปลีกปึกสัน 1330 ตัว เดือน 11 ออก 8 ฅ่ำ เปนวันหยาดน้ำหมายทาน สัทธานางแสงชอยเปนเคล้า ลูกเต้าหลานตนทังมวล ส้างถวายเปนทาน ขอเปนผละอานิสงส์ข้าแด่บุญเอิย ฯ

CMRU-CM-06-A-054-2อานิสงส์ส้างธัมม์ฟังธัมม์

RBR003-346อานิสงส์เสียผี

หน้าต้น ระบุ “๏ หนังสืออ[า]นิสงส์เสียผีคัดออกจากขอมแล ฯ๛” ลานแรก หัวลาน ระบุ “หนังสืออ[า]นิสงส์” ท้ายลาน ระบุ “นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ ıı ขอให้เป็นอุปนิสัยติดตามตัวแห่งข้าพเจ้าไปในอนาคตภาคหน้าโน้นเทอญ ธุวํ ธุวํ ะ หนังสืออ[า]นิสงส์เสียผีคัดออกจากขอมเป็นตัวลาว อ่านเป็นไทย ผิดที่ไหนใส่ให้เท่าด้วยหัดเขียนใหม่ตัวบ่ดี” หน้าปลาย ระบุ “หนังสืออ[า]นิสงส์เสียผี ıı ขอให้เป็นอุปนิสัยประจัยไปในอนาคตกาลภาคหน้าโน้นเทอญ ขอให้สุข ๓ ประการ”

SKN001-130อานิสสงส์ สลละติน

CMRU-CT-02-B-0103อ้ายร้อยขอด

ธัมม์ชาดกชื่อว่าเจ้าร้อยขอดข้าแล เจตนาสัทธา.....เปนเคล้า ลูกเต้าพี่น้องวงสาทังมวล มาแต้มทานไว้ค้ำชูสาสนา 5000 วัสสาพระเจ้า ขอหื้อได้ถอบพระอริยเมตไตรยเจ้าตนจักเกิดมาผวดสัตตโลกทังมวล หลอนว่าสมพารข้าเข้าแลยังกล้ายังแก่ ขอหื้อได้ถึงแต่มหารัพพานเที่ยงแท้อย่าคลาดอย่าคลา ขอหื้อพ้นเสยังทุกขเวทนาไจ้ๆ ขอหื้อรอดนิพพาน หลอนว่ากุสสละนาบุญยังไปล่ทันกล้าทันแก่ ยังจักได้ฅืนมาแต่ในวัฏฏสงสารดั่งอั้น ขอหื้อได้ถาบทานปารมี สีลปารมี เตื่อมแถมสมพาร ค้ำชูสาสนาสัพพัญญูพระพุทธเจ้า ขอหื้อได้เข้าสู่นิพพาน ข้ามาส้างทานในปี 1308 ตัว แต้มแล้วเดือน 11 ออก 10 ฅ่ำ ข้าแด่ ฯ นิจํ วตฺต นิพฺพานํ สุกฺขํ วตฺต นิพฺพานํ สารํ วตฺต นิพฺพานํ นิพฺพาน ปจโย โหนฺตุ โน นิจํ ฯ 1308 ฯ

SAC001-025อิติปิโส (คำอธิบาย) 10 เล่มรวม

คำอธิบายพระคาถาอิติปิโส คาถาร้อยกรองภาษาบาลี บรรยายคุณความดีของพระพุทธเจ้า ความยิ่งใหญ่ของพระธรรมวินัย และความดีงามของพระสงฆ์ ซึ่งอธิบายคาถาภาษาบาลีเป็นภาษาพม่า ศักราช จ.ศ. ? (พ.ศ. ?) สภาพของเอกสาร ลานขาดไปหลายหน้า มีไม้ประกับแกะลาย ฉบับปิดทองล่องชาด รหัสเอกสารเดิม อักษรพม่า 27 ที่มาเอกสาร ดร.อนาโตล เป็ลติเยร์มอบให้ บันทึกอื่น ๆ ใบลานมีไม่ครบ ขาดหายไปบางส่วน และเรียงสลับหน้าลาน

CMRU-NN-01-A-0001อินทนิล

จุฬสักขาศได้ 1312 ตัว ปีกฏยี เดือน 11 แรม 3 ฅ่ำ

SKN001-126อิมเมลินวัต

RBR003-361อิสสีสิง

RBR_003_361 อยู่ใน “เลขที่ ๕๘ อิสสิสิง อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับล่องชาด ๒ ผูก” หน้าทับเค้า ระบุ “หน้าทับเค้า อิสฺสีสิง แล” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “อิสสีสิง” ลานแรก หัวลาน ระบุ “อิสิสิง ผูกโทนแล มีผูกเดียว” ท้ายลาน ระบุ “นิฏฺฐิตา กริยาอันกล่าวยัง อิสสีสิง ผูกโทน ก็บรมวล ควรแก่กาลเท่านี้ก่อนแล เสด็จแล้วตาวันบ่ายหน้อย ๑ หั้นแล รัสสภิกขุแก้ว แล นิพฺพาน ปจฺจโย โหตุ เม นิจฺจํ ธุวํ ธุวํ แก่ข้าแด่เทอะ หื้อข้าได้เถิงเนรพานเป็นยอดแด่เทอะ อันข้าได้สร้างหนังสือคำสอนแห่งพระพุทธเจ้านี้เกิดมาภาวะชาติใด พยาธิในตนตัวแห่งข้าอย่าหื้อมีสักภาวะชาติเทอะหื้อตนตัวข้างามยิ่งกว่าในพื้นฟ้าเหนือหน้าแผ่นดิน หาผู้จักเผียบเทียมบ่ได้ ปากต้านเจียรจาอันใดก็เป็นอันม่วนมากนัก ปากก็หอมเหมือนโอชารสดอกไม้อันหอมยิ่งกว่าหอม ” / ด้านหลัง ระบุ “๏ หน้าทับปลาย อิสสีสิง ผูกโทนแล” / “อาวหนานปอ บ้านนาหนองสร้างแล นายเหย นายเหย” หน้าปลาย ระบุ “ศรัทธาอาวหนานปอ พร้อมกับด้วยภริยาชื่อว่า นางอม อยู่บ้านนาหนอง ก็มีใจชมชื่นนินดีในศาสนาแล้ว ก็มาสร้างธรรมพระเจ้าอันชื่อว่า อิสสีสิง นี้ขอหื้อได้เถิงสุข ๓ ประการมีนิพพานเป็นยอดแด่เทอะ ฯ” / ด้านหลัง ระบุ “อิสสีสิง ม่วนสะหน้อยแลนายเอย”

RBR003-362อิสสีสิง

RBR_003_362 อยู่ใน “เลขที่ ๕๘ อิสสิสิง อักษรธรรมล้านนา ภาษาบาลี-ไทยล้านนา ฉบับล่องชาด ๒ ผูก” ลานแรก หัวลาน ระบุ “อิสสีสิง ผูกเดียว” ท้ายลาน ระบุ “นิฏฺฐิตา กริยาอันกล่าวยังอิสสีสิง ผูกโทน ก็บรมวลแก่กาลเท่านี้ก่อนแลนา ı๏ı บริบูรณ์เสด็จแล้วยาวเมื่อเช้า เดือนยี่ ขึ้น ๑๒ ค่ำ วันอาทิตย์แลนายเหย ยังมีทุพี่เหือนเอาใบลานมาหื้อรัสสภิกขุสมบูรณ์ อยู่วัดนาหนองแลนายเหย เขียนบ่ดีสักหน้อย ใจบ่ดี สติบ่ตั้งแลนายเหย นิมนต์ค่อยพิจารณาหื้อถี่เทอะ อย่าไปแช่งด่าผมเนอ ทุพี่เหย ขอบุญสมภาร ผู้สร้างผู้เขียนขอหื้อได้อย่างคำนึกคำปรารถนา ขอหื้อได้บุญหลายๆ แลนายเหย ที่ผู้สร้างผู้เขียนญาติการพี่น้อง ขอบุญหื้อได้เท่ากันแลนายเหย ı มีศรัทธาหนานจันทา อยู่บ้านดอนชาด สร้างไว้ในพระศาสนา ๕ พันพระวัสสา นปจฺจโย โหตุ เม สา ๆ ธุ ๆ ıı แล ๛” หน้าปลาย เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “อิสสีสิง”

RBR003-395อิสีคิลิสูตร

อิสีคิลิสูตร เป็นพระสูตรว่าด้วยพระปัจเจกพุทธเจ้า และที่มาที่ไปของภูเขาอิสีคิลิ นครราชคฤห์

RBR003-360อุณหัสสวิชัย

หน้าต้น ระบุ “หน้าทับเค้า หนังสืออุ[ณ]หัสสวิชัยใหญ่แล” / เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีน้ำเงิน “อุนหะสะวิไส” หน้ารอง หน้าต้น เขียนอักษรไทย ด้วยดินสอ “นายเภิ่มมันฆารบํดี” ท้ายลาน ระบุ “อุณหสฺสวิเชยฺยา นิฏฺฐิตํ กริยาอันกล่าวห้องอุณหัสสวิชัย อันวิเศษก็สมเร็จเสด็จแล้วเท่านี้ก่อนแล ๚ แลแลแล พระสูตร พระวินัย เป็นร่ม หาใจข้าจริงบ่ตายข้าจริงเขียนแล” หน้าปลาย ระบุ “ข้าขอกุศลนาบุญตัวข้านี้ ฟันข้าบ่หื้อหัก เขี้ยวข้าบ่หื้อหล้อนเสียจากกัน เท่าอยู่เช่นเฒ่าเต็มที่พู้นเนอเจ้า บุญค้ำบุญชู ป้องกันตัวบาปไว้หื้อดีแท้ ๆ แลนายเหย เจ็บใจๆ บ่ดีตัวหนังสือมันบ่ดีเหมือนกัน ทุอาวเหยข้าอยากได้บุญเต็มทีจิ่มแล”

CMRU-CT-01-A-0002อุณหัสสวิชัย

ขอเป็นอานิสงส์

CMRU-CT-11-B-129อุณหัสสวิชัย

ลิกขิตพระภิกขุสามกาง? วัดฟ้ากาง แต้ม ขอเปนผละอานิสงส์ข้าแด่.. สัทธาอุทิบ ภริยานางทาน กว่าลูกเต้าทังมวลจั่งชวนกันมาทานชอพ่อข้าชื่อว่าอุ..ผู้อนิจกัมมืไพสู่ปรโลกภายหน้า.

CMRU-CT-11-B-119อุณหัสสวิชัย

1329 ตัว เดือน 11 ออก 13 ฅ่ำ

RBR004-030อุณหิสสวิชัย

RBR004-142อุณหิสสวิไชย

RBR003-393อุบาทว์ 8 ประการ

หน้าปลาย เขียนอักษรไทย ด้วยปากกาลูกลื่นสีแดง “คาถาต่างๆ อุบาทต่างๆ”