เอากระดูกเข้าบัว

เอากระดูกเข้าบัว เอากระดูกขึ้นพนม ก็ว่า เป็นประเพณีอย่างหนึ่งของชาวไทยพุทธที่แสดงออกซึ่งความกตัญญและคารวธรรม โดยนำอัฐิของบุคคลซึ่งเป็นที่เคารพบูชาบรรจุไว้ใน "บัว" อันเป็นอนุสรณ์สถานที่สร้างขึ้นสำหรับบรรจุอัฐิของผู้นั้นโดยเฉพาะ 

เมื่อบุพการีถึงแก่กรรมและได้ประชุมเพลิงเรียบร้อยแล้ว ลูกหลานที่ใกล้ชิดจะเก็บอัฐิห่อผ้าขาวเก็บไว้ที่บ้านหรือวัดจากนั้นลูกหลานที่พอจะมีฐานะและตระหนักว่าผู้ตายที่ได้เก็บอัฐิไว้นั้นเป็นผู้ที่ควรจะมีอนุสรณ์สถานเป็นการเฉพาะเพื่อบรรจุอัฐิให้ลูกหลานได้เคารพบูชาสืบไป ก็จะรวบรวมปัจจัยสร้าง "บัว"ขึ้นภายในวัด แต่บางที่สร้างไว้บริเวณบ้านก็มี แล้วกำหนดวันทำพิธีบรรจุอัฐิหรือที่ทางภาคใต้เรียกว่า "เอากระดูกเข้าบัว"ซึ่งส่วนมากนิยมเลือกจัดพิธีในหน้าแล้งในช่วงที่ว่างจากการงานเพราะรวมญาติมิตรได้ง่าย ก่อนวันบรรจุอัฐิ ๑ วัน ลูกหลานจะเอาอัฐิที่เก็บไว้มาประพรมน้ำมัน จันทน์หอม ทาแป้งแล้วบรรจุโกศขนาดเล็ก ตกแต่งโกศอย่างเดียวกับโลงศพ ตกกลางคืนมีการสวดพระอภิธรรม แสดงพระธรรมเทศนาแผ่ส่วนกุศลให้ผู้ตาย และอาจมีมหรสพให้ชมตลอดคืนด้วย ครั้นรุ่งขึ้นจะมีการแห่โกศจากบ้านไปวัด (ในกรณีจัดงานตอนกลางคืนที่บ้าน)ทำบุญเลี้ยงพระเพลแล้วพระจะสวดมาติกาบังสุกุล พอสวดเสร็จลูกหลานก็เคลื่อนย้ายโกศไปบรรจุไว้ในบัว ขณะที่บรรจุโกศเข้าบัวนั้นพระจะสวดชยันโต จบแล้วก็เป็นอันเสร็จพิธีรูปแบบของบัวเปลี่ยนแปลงไปอย่างหลากหลายบัวบรรจุอัฐิ ที่วัดแจ้ง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ในบางท้องถิ่น การ "เอากระดูกเข้าบัว" จะทำพร้อมกันปีละครั้ง เช่น ที่อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส จะทำในช่วงเดือน 5 ถึงเข้าพรรษา จัดเป็นงานใหญ่ คนในหมู่บ้านได้มีโอกาสมาพบปะกันหมดครั้งหนึ่ง เป็นการเสริมสร้างสามัคคีธรรมได้อย่างดี

สำหรับอัฐิที่บรรจุบัวแล้ว ลูกหลานทั้งหมดจะทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ผู้ตายพร้อมกันปีละครั้ง เรียกการอุทิศส่วนกุศลนี้ว่า "บังสุกุลบัว" ในท้องถิ่นที่จัดพิธีเอากระดูกเข้าบัวพร้อมกันปีละคราว นิยมจัดพิธีบังสุกุลบัวพร้อมกับเอากระดูกเข้าบัว พิธีจึงใหญ่โตเป็นพิเศษ (อุดม หนูทอง)

 

รูปแบบของบัวเปลี่ยนแปลงไปอย่างหลากหลาย

 

 

 

บัวบรรจุอัฐิ ที่วัดแจ้ง จังหวัดนครศรีธรรมราช