ลำเพลิน : เพลง

       ลำเพลิน เป็นชื่อเรียกการแสดงหมอลำหมู่ประเภทหนึ่งวิวัฒนาการต่อมาจากลำเรื่อง (ดูเรื่องลำเรื่อง) เพื่อปรับดัวให้เข้ากับความนิยมของมหาชน ที่หันเหไปชมมหรสพสมัยเทคโนโลยีแบบอื่นๆที่แผ่อิทธิพลเข้ามาสู่สังคมพื้นบ้านไทยลาว เช่น ลำเพลินต้องเดินเรื่องอย่างรวดเร็ว ฉับไว แบบภาพยนตร์ เร่งจังหวะลำให้เร้าใจเหมือนเพลงป๊อบหรือเพลงลูกทุ่งไทย สร้างทำนองลำขึ้นมาใหม่ให้มีโมดีฟ และทางเดินทำนองคล้ายเพลงลูกทุ่งไทย และหันเหไปใช้เครื่องดนตรีวงร็อคแทนการใช้แคน นอกจากนั้นผู้แสดงยังต้องแต่งตัวตามสมัยนิยม และโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้แสดงหญิงมักนุ่งน้อยห่มน้อยคล้ายสาวรำวง

       ทำนองลำเพลินมี ๒ ตอน คือ ตอนเกริ่น ซึ่งเรียกว่า "ตอนเปิดผ้ากั้ง" ใช้ทำนองลำเรื่อง (ดูเรื่อง ทำนองลำเรื่อง) กับตอนลำเพลิน ซึ่งเป็นทำนองที่แต่งขึ้นใหม่ ใช้จังหวะเร็วคล้ายเพลงละติน แต่มีกระสวนจังหวะเคาะเฉพาะตัว ดังนี้

/ ตึ้ง / โปง โปง โปง โปง โปง / ตึง /

       ทางเดินทำนองลำเพลินเดินขึ้นลงจากเสียง "ลาต่ำ" ไปถึงเสียง "เรสูง" ในมาตราเพนตะโทนิค (ไม่ใช้เสียง ฟาและ ที) มีรูปร่างของทำนองไม่ซ้ำกันถึง ๖ รูปร่าง ดังโน้ต

ที่มา : สมัย อ่อนวงศ์ ล่ำ, สำเร็จ คำโมง บันทึกโน้ต

    โมตีฟหลักของลายลำเพลินคือ

    วลีหลักๆ ของลายลำเพลินดังนี้

ที่มา : สำเร็จ คำโมง บันทึกจากการลำของหมอลำบานเย็น รากแก่น

       เมื่อนำคำร้องหรือกลอนลำเพลินมาใส่ทำนองลำเพลินผู้ลำสามารถสลับโมตีฟ และทางเดินทำนองของโมดีฟได้ดังตัวอย่างโน้ตด้านบน