ศัพทานุกรมจารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre

ศัพทานุกรมจารึก

ผลลัพท์การค้นหา

	คำศัพท์	คำจารึก	ชนิด	ความหมาย	ภาษา
313	กาบยี (1)	กาบญี	น.	ชื่อวันไทยแบบโบราณ รอบหนึ่งมี 60 วัน	ท.
314	รอดจอดเถิง (1)	รอดจอดเถิง	ว.	ถึง	ท.
315	เนรพาน (1)	เนรพาน	น.	นิพพาน, ความดับ, ความสิ้นกิเสส	ท.
316	อบายทั้ง 4 (7)	อบายทัง 4, อบับายทัง 4	น.	อบายทั้ง 4 ได้แก่ นรก, เปรต, อสุรกาย, เดรัจฉาน	ท.
317	กุมภระวายสี (1)	กุมฺภรฺวายสี	น.	ราศีกุมภ์	ป.
318	ผลคุนี (2)	ผฺลคุณี	น.	ชื่อดาวนักษัตรมี 4 ดวง เรียกว่า ดาวเพดาน เมื่อแยกเพียง 2 ดวงหน้า เรียกว่า บุรพผลคุนี เป็นดาวฤกษ์ที่ 11 คือ ดาววัวตัวผู้ หรือ ดาวงูเมีย, อีก 2 ดวงหลังเรียกว่า อุตรผลคุนี เป็นดาวฤกษ์ที่ 12 คือ ดาวเพดาน หรือ ดาววัวตัวเมีย	ป.
319	ชัยนันทรัฐบุรี (1)	ชยฺยนนฺรฏฺฐบูรี	น.	ชื่อเมืองโบราณ ปัจจุบันคือ จังหวัดน่าน	ท.
320	อัตถวรราช (1)	อฒวรราช	น.	เจ้าอัตถวรปัญโญ เจ้าเมืองน่าน (ระหว่าง พ.ศ. 2329 - 2353) ในช่วงเวลาที่ขึ้นกับกรุงรัตนโกสินทร์ ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 1	ท.
321	ไวยาวัจกร (3)	เวยฺยาวจํงกร	น.	ผู้ทำหน้าที่แทนสงฆ์เกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงิน	ป.
322	คามโภชกา (1)	คามโภชกา	น.	นายบ้าน	ป.
323	ริสนา (2)	ริส̅สฺนา	ก.	ริสนา คือ รจนา หมายถึง แต่ง, สร้าง	ท.
324	สร้างแปลง (3)	ส้างแปง	ก.	สร้าง	ท.
325	ปัญจวัสสาสหัสสา (1)	บญฺจวส̅สาสหส̅สา	น.	ห้าพันปี	ป.
326	มหากุฏ (1)	มหากุฏ	น.	มหากุฏนี้พบทั่วไปมีใช้ กุฏาคาร หรือ มหากุฏาคาร แปลว่า เรือนยอดหลังใหญ่	ป.
327	สตฺตโมชฺชงฺโค (1)	สตฺตเมาชฺชงเคา	น.	สตฺตโมชฺชงฺโค ที่ถูกน่าจะเป็น “สตฺตโพชฺฌงฺโค” คือ โพชฌงค์ 7 ได้แก่ สติ, ธรรมวิจยะ, วิริยะ, ปีติ, ปัสสัทธิ, สมาธิ และอุเบกขา	ป.
328	โอฆภาวสงสาร (1)	โอฆภว(สฺ)งสาฺร	น.	การเวียนว่ายตายเกิด	ป.
329	ขง (2)	ขฺรง	น.	“ขง” คือ กรง ในที่นี้หมายถึง วงดวงชะตา (ขงชาตา)	ท.
330	จุลศักราชได้ 1195 ตัว (1)	จุฬสกฺราชไฑ้ 1195 ตัว	น.	ปีจุลศักราช ตรงกับ พ.ศ. 2376 ในสมัยเจ้ามหายศ แห่งราชวงศ์หลวงติ๋นมหาวงศ์ครองเมืองน่าน	ท.
331	ปีกาไส้ (1)	ปีกาไส้	น.	ชื่อปีไทยแบบโบราณ ตรงกับปีมะเส็ง เบญจศก ตามจุลศักราช	ท.
332	เค้า (15)	เคฺลั้า, เคัา	น.	หัวหน้า, ประธาน, เป็นใหญ่	ท.
333	ปัจฉิมทิศ (1)	บฺจฉิมฺมทิส̅ส	น.	ทิศตะวันตก	ท.
334	เจ้าเมืองน่าน (1)	เจั้าเมฺิองนาฺน	น.	น่าจะหมายถึง เจ้ามหายศ (ครองเมืองน่านระหว่าง พ.ศ. 2368 - 2378)	ท.
335	โชตก (1)	โชฏก	น.	ผู้รุ่งเรือง, ผู้สว่าง	ป.
336	จุลศักราชได้ 1199 ตัว (2)	จุฬสกฺราฺชไฑ้ 1199 ติว	น.	ปีจุลศักราช ตรงกับ พ.ศ. 2380	ท.