| คำศัพท์ | คำจารึก | ชนิด | ความหมาย | ภาษา | |
|---|---|---|---|---|---|
| 3241 | แก้ลมริศดวง (1) | แก้ลมริศดวง | น. | (ริดสีดวง) ท่านั่งพับเพียบโดยใช้ขาไขว้ไปที่เข่าอีกข้างหนึ่ง เหยียดแขนแล้วยกแขนอีกข้างหนึ่งส่งบริเวณข้อศอก | ท. |
| 3242 | แก้แน่นหน้าอก (1) | แก้แน่นหน้าอก | น. | ท่ายืนยกเท้าไขว้ขาข้างหนึ่ง มือทั้งสองยกคางขึ้นแล้วเขย่งเท้า | ท. |
| 3243 | เสียด (1) | เสียด | น. | ขัด, ยอก, จุก | ท. |
| 3244 | แก้กล่อน (1) | แก้กล่อน | น. | ท่าดัดคู่ โดยผู้ถูกดัดนอนคว่ำ พับขาข้างหนึ่ง ผู้ดัดนั่งทับบ่าโดยหันไปทางปลายเท้าแล้วใช้มือดึงขาข้างที่เหยียดตรงของผู้ถูกดัดขึ้นมา | ท. |
| 3245 | วาสุเทพ (1) | วาสุเทพ | น. | พระฤาษีอยู่ที่ดอยอุจลุบรรพตได้สร้างเมืองหริปุญชัย และได้ส่งทูตไปขอพระนางจัมมเทวี (จามเทวี) แห่งเมืองลวปุระมาครอง (ดูจามเทวีวงศ์) | ป. |
| 3246 | แก้ลมจุกเสียด (1) | แก้ลมจุกเสียด | น. | ท่านั่งขัดสมาธิเพชรและกอดอก | ท. |
| 3247 | พุทธชฏิล (1) | พุทธชฏิล | น. | พระฤาษีอยู่ที่ดอยชุหะบรรพตได้ให้คำแนะนะในการสร้างเมืองเขลางนคร แก่เจ้าอินทรวร พระโอรสของพระนางจัมมเทวี (จามเทวี) (ดูจามเทวีวงศ์) | ท. |
| 3248 | สมาธิเพชร (1) | สมาธิ์เพ็ด | น. | ท่านั่งขัดสมาธิในลักษณะที่เห็นฝ่าเท้าทั้งสองข้าง | ท. |
| 3249 | แก้ขา (1) | แก้ขา | น. | ท่านั่งคู้เข่า เท้าไขว้กัน มือทั้งสองข้างยกขาขึ้นจนเท้าลอย | ท. |
| 3250 | สุทธาวาศ (1) | สุทธาวาศ | น. | พระฤาษีผู้เก็บนางอุษาจากดอกบัวมาเลี้ยงไว้ในเรื่องอุณรุท | ป. |
| 3251 | วาตะ (1) | วาตะ | น. | ลม | ส. |
| 3252 | คู้ (2) | คู้ | ก. | งอ, คด, โกง | ท. |
| 3253 | แก้กล่อน (1) | แก้กล่อน | น. | ท่านั่งเหยียดขา มือจับที่ปลายเท้าทั้ง 2 ข้าง | ท. |
| 3254 | นาภี (1) | นาภี | น. | ท้อง, สะดือ แก้กล่อน | ส. |
| 3255 | แก้ปวดท้องแก้สบักจม (1) | แก้ปวดท้องแก้สบักจม | น. | ท่านั่งแบะขาฝ่าเท้าทับกัน กางแขน งอศอกเล็กน้อย และหงายฝ่ามือขึ้น | ท. |
| 3256 | ยามหณุ (1) | ยามหณุ | น. | พระฤาษีหนึ่งในเจ็ดรูปที่ได้ไปบังเกิดในพรหมโลกด้วยการประพฤติพรหมจรรย์ (ดู เนมิราชชาดก อรรถกถาชาดก ลำดับที่ 541) | ป. |
| 3257 | แก้ลมในอก (1) | แก้ลมในอก | น. | ท่านั่งคุกเข่าราบ เหยียดแขน มือทั้งสองข้างยึดเข่าและแอ่นอกพร้อมทั้งแหงนหน้าขึ้น | ท. |
| 3258 | แก้โตภกขัดหาย, ต้นขาขัดหาย (1) | แก้โตภกขัดหาย, ต้นขาขัดหาย | น. | ท่านั่งกางขาทั้งสองข้าง ยกเท้าทั้งสองไปพาดไหล่มือประสานกันข้างหน้า | ท. |
| 3259 | คราก (1) | คราก | ก. | แยกออกจากกัน, ห่างออกไป, แตก, แยกขยายออกแล้วไม่คืนตัว | ท. |
| 3260 | แก้เท้าเหน็บ (1) | แก้เท้าเหน็บ | น. | ท่ายืนยกขาข้างหนึ่ง มือทั้งสองข้างจับที่เท้า ย่อเข่าเล็กน้อย | ท. |
| 3261 | ยุด (1) | ยุด | ก. | ฉุด, ดึงไว้ | ท. |
| 3262 | นักธรรม (1) | นักธรรม์ | น. | ผู้รู้ธรรม ผู้สอบความรู้ธรรมได้ตามหลักสูตรที่กําหนดไว้ มี 3 ชั้น คือ ชั้นตรี ชั้นโท ชั้นเอก, ฤาษี | ท. |
| 3263 | เบญจขันธ์ (1) | เบญจขันธ์ | น. |
ขันธ์ 5 ประกอบด้วยกองรูปธรรม และนามธรรมทั้ง 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ซึ่งสามารถแยกออกเป็น 1 รูป และ 4 นาม ดังต่อไปนี้ 1. รูปขันธ์ หมายถึง กองรูป ส่วนที่เป็นร่างกาย พฤติกรรม คุณสมบัติต่างๆ ของร่างกาย และส่วนประกอบที่เป็นรูปธรรมทั้งหมด 2. เวทนาขันธ์ หมายถึง กองเวทนา ส่วนที่เป็นความรู้สึกทุกข์ สุข ดีใจ พอใจ 3. สัญญาขันธ์ หมายถึง กองสัญญา ส่วนที่เป็นการจำสิ่งที่ได้รับ 4. สังขารขันธ์ หมายถึง กองสังขาร ส่วนที่เป็นการคิดปรุงแต่ง โดยสามารถแยกแยะสิ่งที่รู้สึกหรือจดจำได้ 5. วิญญาณขันธ์ หมายถึง กองวิญญาณ หรือ จิต เป็นการรู้แจ้งถึงสิ่งต่างๆ ผ่านทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ |
ป. |
| 3264 | แก้ปัตคาด แก้ตะคริว (1) | แก้ปัศฆาฏแก้ตะคริว | น. | ท่ายืนโดยใช้มือจับข้อเท้าข้างหนึ่งดึงขึ้นมา มืออีกข้างหนึ่งดันขมับพร้อมทั้งแอ่นอก | ท. |
