ศัพทานุกรมจารึก

The Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre

ศัพทานุกรมจารึก

ผลลัพท์การค้นหา

	คำศัพท์	คำจารึก	ชนิด	ความหมาย	ภาษา
3025	ศักราช 1228 (1)	ศักราช 1228	น.	จุลศักราช 1228 ตรงกับพุทธศักราช 2409	ท.
3026	ฉ้อฟ้า (1)	ฉ้อฟ้า	น.	ช่อฟ้า เป็นองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมในพุทธศาสนา อยู่ในส่วนปลายสุดของหลังคาทั้ง 2 ด้าน รูร่างคล้ายนก คือ มีจงอยปากตรงส่วนกลาง ตรงปลายเป็นรูปเรียวโค้ง ปลายสะบัด	ท.
3027	ใบรกา (1)	ใบรกา	น.	ใบระกา มีลักษณะเป็นครีบเรียวโค้ง แหลมเหมือนปลายมีด เรียงประดับอยู่ระหว่างช่อฟ้าและหางหงส์บนสันด้านบนตลอดแนวของตัวลำยอง	ท.
3028	ไตรจีวร (2)	ไตรยจีวร	น.	ไตรจีวร หมายถึง ผ้า 3 ผืนของพระภิกษุ ได้แก่ อันตรวาสก (สบง) อุตราสงฆ์ (จีวร) และ สังฆาฏิ (ผ้าทาบ)	ท.
3029	ตาด (2)	ตาด	น.	ตาดเป็นผ้าที่ทอด้วยไหมควบกับเงินแล่งหรือทองแล่ง (เงิน/ทองที่รีดเป็นเส้นบางๆ) จำนวนเท่ากัน	ท.
3030	ครุย (1)	ครุย	น.	ชายผ้าที่ทำเป็นเส้นๆ	ท.
3031	แพรศรีทับทิม (1)	แพรศรีทับทิม	น.	แพรสีทับทิม (สีแดง) แพรเป็นผ้าที่มีเนื้อลื่น เรียบเป็นมัน ทอด้วยใยไหม	ท.
3032	คฤหัฐ (1)	คฤหัฐ	น.	คฤหัสถ์ หมายถึง ผู้ครองเรือน, ผู้ที่ไม่ใช่นักบวช	ป.
3033	พระพุทธชินราช (2)	พระพุทธชินราช	น.	พระพุทธรูปปางมารวิชัยขนาดใหญ่ หล่อด้วยทองสำริด สูง 7 ศอก ศิลปะสุโขทัย ประดิษฐานในพระวิหารด้านทิศตะวันตก	ท.
3034	บิณฑิบาตร (1)	บิณฑิบาตร	น.	บิณฑบาต หมายถึง อาหาร	ป.
3035	โคกชี (1)	โคกชี	น.	ชุกชี	ท.
3036	เครื่องบน (2)	เครีองบ่น	น.	ส่วนที่เป็นหลังคา เช่น ขื่อ แป เป็นต้น	ท.
3037	เถึง (1)	เถึง	ก.	ถึง	ท.
3038	นภศูล (1)	นพสุญ	น.	องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมอย่างหนึ่งของพระปรางค์ อยู่บนส่วนยอดสุด หล่อจากโลหะ มีลักษณะเป็น 4 แฉกซ้อนกัน 2 - 3 ชั้น ตรงกลางเป็นแกนที่มีรูปร่างคล้ายปลายหอก	ป.
3039	ปัญจมาส (1)	ปัญจมาศ	น.	เดือน 5	ป.
3040	ศก 121 (1)	ศก 121	น.	รัตนโกสินทร์ 121 ตรงกับพุทธศักราช 2445	ท.
3041	รากษส (1)	รากษส	น.	เทพชั้นต่ำ มีนิสัยดุร้าย เพื่อนมอดม้วยด้วยมือทุรชน	ป.
3042	รัตนโกสินทรศก (1)	รัตนโกสินทรศก	น.	รัตนโกสินทร์ศกอายุน้อยกว่าพุทธศักราช 2324 ปี ปีที่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ (พ.ศ. 2324) คือ ร.ศ. 1	ท.
3043	นั่งปรก (1)	นั่งปรก	ก.	นั่งสมาธิกำกับพระสงฆ์อีก 4 รูปที่สวดในพิธี	ท.
3044	ชลมารควิถี (1)	ชลมารควิถี	น.	ทางน้ำ	ท.
3045	ภาวนามัย (1)	ภาวนามัย	น.	บุญที่สำเร็จด้วยการเจริญภาวนา	ท.
3046	พระยายืนชิงช้า (1)	พระยายืนชิงช้า	น.	ผู้ที่ได้รับการสมมติว่าเป็นพระอิศวรในพิธีตรียัมปวาย (โล้ชิงช้า) ของศาสนาพราหมณ์ โดยมีความเชื่อว่า พระอิศวรจะเสด็จมาเยี่ยมโลกปีละครั้ง มีกำหนด 10 วัน คือ วันขึ้น 7 ค่ำ ถึง วันแรม 1 ค่ำ เดือนยี่ ในระหว่างที่ทรงอยู่บนโลกจึงทำพิธีต้อนรับ มีการอ่านโศลกสรรเสริญและถวายข้าวตอกดอกไม้ เป็นต้น	ท.
3047	พระสยมภู (1)	พระสยมภู	น.	พระนามหนึ่งของพระอิศวร/ศิวะ เทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ (สยมภู/สวยมภู หมายถึง กำเนิดขึ้นเอง)	ท.
3048	พระมหากัจจานะ (3)	มหากจฺจาโน	น.	บุตรของปุโรหิตเมืองอุชเชนี แคว้นอวันตี ครั้งหนึ่งท่านได้แสดง “ภัทเทกรัตตสูตร” ที่พระพุทธเจ้าตรัสโดยย่อให้พระสมิทธิฟังอย่างละเอียด ทำให้เกิดความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้ง พระพุทธองค์จึงทรงยกย่องว่า เป็นผู้เลิศกว่าผู้อื่นในทางขยายความแห่งภาษิตโดยพิสดาร	ป.