| ตัวอย่าง | ปรากฏใน | ด/บ | จังหวัด | ผู้ให้ความหมาย |
|---|---|---|---|---|
| ข้าทูลอองทุลีพระบาทสัปรุษทายกรับไปบุณะไว้ในพระอารามอื่น แลการถาปะนาพระอารามเจดปีห้าเดือนญี่ สิบแปดวันจึ่งสำเรจ์ | จารึกเรื่องทรงสร้างวัดพระเชตุพน ครั้งรัชกาลที่ 1 | 1/17 | กรุงเทพมหานคร | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้ถือธุดงควัตรที่ยอดเยี่ยม คือ ท่านพระมหากัสสปะ ดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพนั้น เป็นยอดแห่งภิกษุผู้ถือธุดงค์ ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้อันสัตบุรุษที่ดี จงระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระมหากัสสปะ 1 | 1/6 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้ใคร่ศึกษาที่ยอดเยี่ยม คือท่านพระราหุล ดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพนั้น เป็นยอดแห่งภิกษุผู้ใคร่ศึกษาทั้งหลาย ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้ อันสัตบุรุษที่ดีย่อมระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระราหุล 1 | 1/6 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้ฟังได้มาก มีคติ มีสติ มีธิติ เป็นอุปัฏฐากที่ยอดเยี่ยม คือ ท่านพระอานนท์ดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพ นั้น เป็นยอดแห่งภิกษุผู้ฟังได้มาก มีคติ มีสติ มีธิติ เป็นอุปัฏฐาก ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้ อันสัตบุรุษที่ดีจงระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระอานนท์ 1 | 1/8 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ...ท่านซึ่งเปนสัประรุษก่อส้าง พระบาระมีเปนพุทธพูม ป้จเจกพูม สาวกพูม จะรื้อตนให้พ้นทุกข์จากไภยในวัตสงสาร ส่วนพระราชกุศลอันนี้ ะ | จารึกที่ผนังพระอุโบสถวัดรังษีสุทธาวาส | 1/16 | กรุงเทพมหานคร | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ผู้ที่ได้บันลุมรรคผลทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพาน ก็ด้วยวิปัสนาปัญญานี้อย่างเดียว เหตุนั้นขอเชิญท่านผู้เปนสัปรุศย์ จงอุส่าห์เจริญวิปัสนานี้เถิด | จารึกอนุสาวรีย์พระเจ้าลูกเธอ พระองค์เจ้าประไพพรรณพิลาศ 7 | 1/37 | กรุงเทพมหานคร | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้มีฤทธิ์ที่ยอดเยี่ยม คือ ท่านพระโมคคัลลานะ ดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพ นั้น เป็นยอดแห่งภิกษุทั้งหลาย ผู้มีฤทธิ์ทั้งหลาย ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้ อันสัตบุรุษ ที่ดีจงระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระมหาโมคคัลลานะ 1 | 1/6 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
|
๏ พระสังฆเถรผู้เถ้าเจ้าอธิการ พระภิกขุสงฆองคใดก็ดี สัปรุษผู้มีสทาช่วยซ่อมแซมอย่าให้ฝาผนังหลังคาแตกร้าวชำรุดรั่วจะได้ถาวอรไปห้าพันปี ฯ |
จารึกที่อุโบสถวัดหน้าพระเมรุ 2 | 1/11 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ขุนอินอาญานายช่างขุนรองแพงผูจายของทำการเบจเสจสัปรุส หญิงชายพร้อมกันเปนการสาธารณะ เดิมพระอุโบสถชำรุดทรุดโทรมหักพังผนังหลังคาทำลายยับเยินครำคร้าช้านาน หามีพระภิษุสงฆอยู่จำพระวะษาไม่ จึ่งนิมนพระมหาสังฆเถรผู้ใหญ่เปนเจ้าอธิการ กับพระสงฆอันดับ 20 รูปอยู่สำหรับพระอาราม ณ วันเดือน 12 | จารึกที่อุโบสถวัดหน้าพระเมรุ 1 | 1/3 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้ประกอบด้วยปัญญา ที่ยอดเยี่ยม คือท่านพระสารีบุตรดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพนั้น เป็นยอดแห่งภิกษุผู้ประกอบด้วยปัญญา ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้ อันสัตบุรุษที่ดีจงระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระสารีบุตร 1 | 1/6 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| บรรดาภิกษุสาวกของพระผู้มีพระภาค ผู้ขยายความแห่งพุทธภาษิตโดยย่อ ให้พิสดารที่ยอดเยี่ยม คือ ท่านพระมหากัจจานะดีแล้ว คุณของท่านพระอรหันต์ขีณาสพนั้น เป็นยอดแห่งภิกษุทั้งหลาย ผู้ขยายความแห่งพุทธภาษิตโดยย่อให้พิสดาร ยังรู้กันดีตลอดถึงทุกวันนี้ อันสัตบุรุษที่ดีจงระลึกถึง แม้ท่านปรินิพพานช้านานแล้ว เขายังบูชาอยู่ในบัดนี้ ก็เป็นอันบูชาดีแล้วเหมือนกัน ฯ | จารึกคำนมัสการพระมหากัจจายนะ 1 | 1/7 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| แต่ดานน้าคางหล้งย้งหารอพ่ไมสัปรูด เชาบ่กเชาเรือเข้าก่บุณะที่พระพุทธรูปลงร้กปิดทองพระระเบยีง | จารึกบนแผ่นไม้สักที่พิพิธภัณฑ์ฯ พิษณุโลก | 1/10 | พิษณุโลก | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| เวลานมัศการเจดียสฐานที่เรียกว่าพระพุทธบาท ด้วยทรงพระเมตตาภิธยาไสย ในพระภิกษุสงฆ์สามเณรแลคฤหัฐสัปรุษ ชาย หญิง ทั้งปวงสิ้น | จารึกบนแผ่นหินอ่อน ในพิพิธภัณฑ์พระพุทธบาท 1 | 1/6 | สระบุรี | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ด้วยทรงพระราชสัธาเมตาแกพระภิกษุสงฆสามเณรสัปรุษ แลเทพบุตอันสถิตอยู่ในหวยล่หารหินแลพริกสาสินทังปวงสิ้น | จารึกถ้ำวิมานจักรี | 1/6 | สระบุรี | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
|
เวลา 5 ทุ่ม พร้อมด้วยสัปปุรุษ เชิญเสด็จพระราชโอรสาทรงพระผนวชกรมขุนสุเรนทราพิทักษ์ กรมขุนอนุรักษ์มนตรี พระมงคลเทพเป็นประธาน ชุมนุมพระสงฆ์ 30 รูป เป็นคณะปรกผูกพัทธเสมา |
จารึกวัดใหม่ศรีโพธิ์ 1 | 1/9 | พระนครศรีอยุธยา | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| (ในเมืองสุพรรณ ชาตะ) ในวัน 4 11ฯ 3 …(ปี) ชวดฉศก พุทธศักราชได้ 2228 ปี กับ 8 (เดือน) วันแล สัปปุรุษทั้งปวงช่วยทองปิด(พระ)พุทธเจ้า | จารึกวัดมหาธาตุ กรุงเทพฯ | 1/6 | สุพรรณบุรี | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| พระเจ้าขัตติยประเทศราชฐานพระนคร แลเจ้ากรมฝ่ายในราชเทวะได้ชักชวนสัปรุสทายก เรี่ยไรได้ทองชั่งเศษ หุ้มลงมาถึงบัวได้รอบหนึ่งวงลวดอกไก่บัวรอบหนึ่ง เป็นสองรอบพลอยด้วยหัวแหวน | จารึกแผ่นทองหุ้มปลียอดพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช 14 (จ. 15) | 1/3 | นครศรีธรรมราช | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| วัดหน้าพระลาน แล พระคงทอง วัดอรัญญิก เป็นอธิการแลสัปปุรุษ หญิง ชาย ทั้งปวงแลมหานราย เกิดโสมนัสศรัทธารับแผ่นทองขึ้นประดิษฐานในยอดอัคคมหาเจดีย์ | จารึกแผ่นทองหุ้มปลียอดพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช 5 (จ. 38) | 1/2 | นครศรีธรรมราช | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ข้าพระพุทธพุทธเจ้า ออกพระสวย ข้าพระพุทธเจ้า ออกหลวงเทวเสนา ข้าพระพุทธเจ้าออกหลวงพิบูลย์สมบัติ เศรษฐี พุทธเจ้าหลวงไชยปัญญาบดี แลสัปปุรุษ ทั้งหลายเรี่ยไรเข้าด้วยกันเป็นสุวรรณหกตำลึง | จารึกแผ่นทองหุ้มปลียอดพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช 6 (จ. 41) | 1/2 | นครศรีธรรมราช | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
|
พุทธศัก 0 ราช 2192 พระพรรษา เศษสังขยา 10 เดือน สัปปุรุษ ทั้งปวงศรัทธาเอาทองขึ้นเป็น 20 |
จารึกแผ่นทองหุ้มปลียอดพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช 4 (จ. 46) | 1/3 | นครศรีธรรมราช | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
| ๏ พระมหาศรีราชปรีชญา เอาทองห้าตำลึงแล ๏ ญาติอีกด้วย สัปปุรุษทั้งหลายช่วยอนุโมทนา ๏ เป็นทองหกตำลึง สามบาท สามสลึง ตีเป็นแผ่น สรวม ๏ พระธาตุเจ้าในขณะ ออกญาพัทลุง มาเป็นพระยา ๏ นครแล | จารึกแผ่นทองหุ้มปลียอดพระบรมธาตุเจดีย์ นครศรีธรรมราช 1 (จ. 48) | 1/2 | นครศรีธรรมราช | พันธุ์ทิพย์ ธีระเนตร |
