+

หน้ากาก: วัตถุทางวัฒนธรรม ตัวอ้น และโรคระบาด


              “หน้ากาก” เป็นวัตถุที่ทุกสังคมรู้จัก มีหน้าที่ป้องกัน ปกปิด ซ่อนเร้น อำพรางใบหน้าให้กับผู้สวมใส่ขณะที่ออกล่าสัตว์ เข้าร่วมงานเลี้ยง หรือแข่งขันกีฬา ยามศึกสงคราม หน้ากากก็มีส่วนสำคัญในการปกป้องนักรบ และม้าศึกจากการโจมตีของข้าศึก ในอดีตหน้ากากจะถูกใช้เพื่อตกแต่ง หรือเป็นส่วนประกอบในพิธีกรรมและการแสดง นิยมใส่บนใบหน้า หรือเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องประดับตามร่างกาย

          ขณะที่บางวัฒนธรรม หน้ากากทำหน้าที่เชิงสัญลักษณ์บอกถึงพวกเดียวกัน ทั้งเรื่องศาสนา หรือการเมือง และบ่อยครั้งหน้ากากก็ยกฐานะ ให้อำนาจกับผู้สวมใส่ ทั้งยามที่มีชีวิตอยู่ หรือลาจากโลกนี้ เป็นเครื่องมือในการสื่อสาร ต่อรองกับเทพเจ้า และปกป้องสิ่งชั่วร้ายจากอำนาจที่มองไม่เห็น

หน้ากากยังเป็นตัวแทนของจินตนาการ ความคิด ความรู้สึกของผู้คนในสังคมที่มีต่อสิ่งต่างๆ เช่น เทพเจ้า ปีศาจ ความสวย ความงามตามอุดมคติ ความน่าเกลียด และความหวาดกลัว เป็นต้น ขณะที่วัสดุที่ใช้ทำหน้ากากก็ยังสะท้อนถึงสภาพแวดล้อม หรือทรัพยากรที่สังคมนั้นมี เช่น ไม้ ใบไม้ ผ้า หนังสัตว์ ทองแดง ทองคำ ดินเหนียว หรือแม้แต่กระดูกมนุษย์