อภิธานศัพท์


| | ฃ | | ฅ | ฆ | | | | | | ฌ | ญ | ฎ | ฏ | ฐ | ฑ | ฒ | ณ | ด | | | | | | | | | | | | | | | | ฤ | | ฦ | | | ษ | | | ฬ | | | ทั้งหมด

แสดง 161 ถึง 180 จาก 181 ผลลัพธ์

เสมา

(1) เครื่องหมายที่ปักแสดงขอบเขตแห่งสีมา หรือเครื่องหมายบอกหรือแสดงขอบเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของโบสถ์ ในวัฒนธรรมไทยนิยมใช้แผ่นหินหรือศิลาเป็นวัสดุ เรียก ใบเสมา ใบสีมา หรือใบพัทธสีมา [ดู สีมา]

(2) เรียกสิ่งท

... อ่านเพิ่มเติม

หน้ากาล

(Kala face, Kala)

(1) รูปหน้าสัตว์ในเทพนิทาน มองเห็นทางด้านหน้า บางครั้งเรียกว่า “เกียรติมุข” บ้างก็เรียกว่า “สิงหมุข” เพราะดูคล้ายสิงห์ มักทำประดับเหนือประตูทางเข้าอาคารหรือคูหา มีนัยว่าเพื่อปกป้องรั

... อ่านเพิ่มเติม

หน้าตัดข้างของดิน

(soil profile)

ชั้นดินที่มีลักษณะปรากฏให้เห็นเรียงตามลำดับเป็นช่วงชั้นจากชั้นบนสุดจนถึงชั้นล่างสุด ว่าแต่ละช่วงชั้นมีลักษณะอย่างไร หากขุดเป็นหลุมใหญ่ลึกลงไปในดินที่อยู่ตามธรรมชาติ จะสามารถแลเห็นหน้าตั

... อ่านเพิ่มเติม

หลักฐานทางโบราณคดี

archaeological evidence, archaeological record

หลักฐานที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ในอดีต ทั้งหลักฐานที่มนุษย์ทำขึ้น หรือหลักฐานที่เป็นธรรมชาติซึ่งเกี่ยวข้องกับมนุษย์ในอดีต หลักฐานเหล่านี้ใช้ในการวิเ

... อ่านเพิ่มเติม

หลักฐานในตำแหน่งเดิม

(in situ evidence)

หลักฐานทางโบราณคดีที่มิได้ถูกเคลื่อนย้าย พบอยู่ในตำแหน่งเดิม

อ่านเพิ่มเติม

หลุมขุดค้น

excavation unit

หลุมที่เกิดจากการขุดศึกษาอย่างเป็นระบบตามหลักหรือขั้นตอนทางโบราณคดี อาจเป็นได้ทั้งหลุมขนาดเล็กและขนาดใหญ่ รูปทรงของหลุมขุดค้นมีได้หลากหลายลักษณะ เช่น หลุมสี่เหลี่ยมจัตุรัส สี่เหลี่ยมผื

... อ่านเพิ่มเติม

หลุมเสา

post hole

ร่องรอยของหลุมซึ่งเคยมีเสาปักอยู่ พบในชั้นดินทางโบราณคดี ถึงแม้จะไม่มีตัวเสาแล้ว แต่ก็สามารถบอกได้ว่าเคยมีเสาปักอยู่ โดยสังเกตจากสีดินและเนื้อดินในหลุมเสากับนอกหลุมเสา

 

หลุมเสาโบราณที่ขุดค

... อ่านเพิ่มเติม

หัวบิเนียน (วัฒนธรรม)

Hoabinhian culture

วัฒนธรรมยุคก่อนประวัติศาสตร์ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในช่วงสมัยไพลสโตซีนตอนปลายจนถึงโฮโลซีนตอนต้น ที่ใช้เครื่องมือแกนหินที่ทำขึ้นจากหินกรวดแม่น้ำและมีลักษณะของเครื่องมือเฉพาะตัว เช่

... อ่านเพิ่มเติม

หินดุ

clay anvil

อุปกรณ์ในการขึ้นรูปภาชนะดินเผา ทำด้วยดินเผาหรือวัสดุอื่น โดยใช้ดุนภายในภาชนะขณะตีขึ้นรูปด้วยไม้ตีจากภายนอก ส่วนใหญ่มีรูปทรงคล้ายดอกเห็ด มีด้ามจับ

 

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งโบราณคดี

archaeological site

สถานที่ที่ก่อสร้างขึ้นโดยฝีมือมนุษย์ หรือสถานที่ที่พบร่องรอยของกิจกรรมของมนุษย์ในอดีตที่มีคุณค่าในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งประวัติศาสตร์

historic site

สถานที่เกิดเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ เช่น สถานที่ประทับทอดพระเนตรสุริยุปราคาที่หว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ค่ายบางระจัน จังหวัดสิงห์บุรี เป็นต้น 

อ่านเพิ่มเติม

อนุรักษ์โบราณสถาน (การ)

conservation

การดูแลรักษาเพื่อให้คงคุณค่าไว้ และให้หมายรวมถึงการคุ้มครองป้องกัน การบำรุงรักษาการบูรณะ การสงวนรักษา การเสริมความมั่นคง และการปฏิสังขรณ์ด้วย ซึ่งการอนุรักษ์โบราณสถานแต่ละแหล่งนั้น อาจมีว

... อ่านเพิ่มเติม

อาทิพุทธ

Adi - Buddha

พระพุทธเจ้าซึ่งเป็นต้นกำเนิดของพระพุทธเจ้าทั้งปวง ตามความเชื่อของพุทธศาสนานิกายมหายาน คัมภีร์ทั่วไปกล่าวว่า พระอาทิพุทธไม่มีรูปร่างที่เป็นสาระ แต่คัมภีร์คุณการัณฑวยูหะ กล่าวว่า เมื่อครั้ง

... อ่านเพิ่มเติม

อิฐดิบ, อิฐดินดิบ

adobe brick, mudbrick, dried brick, sun-dried brick

ก้อนดินตากแห้ง ลักษณะเป็นอิฐหรือก้อนอิฐที่ไม่ได้ผ่านกระบวนการทางความร้อนหรือเผา ใช้เป็นวัสดุก่อสร้าง อาจมีการผสมวัตถุต่างๆลงไปในเนื้อดิน เช่น น้ำ ฟา

... อ่านเพิ่มเติม

อุทยานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย

ความหมายของอุทยานประวัติศาสตร์

อุทยานประวัติศาสตร์ หมายถึง บริเวณสถานที่ ซึ่งมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และโบราณคดี ที่มีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ คือ

1. อาคารสถาปัตยกรรม ซากโบราณสถาน ที่อยู่อาศัย วัด

... อ่านเพิ่มเติม

อุเทสิกเจดีย์, อุเทสิกะเจดีย์

(object stupa)

(1) "อุเทสิกเจดีย์" คือสิ่งที่สร้างขึ้นโดยเจตนาอุทิศแก่พระพุทธเจ้าหรือแทนองค์พระพุทธเจ้า เช่น เจดีย์ บัลลังก์ รอยพระพุทธบาท พระพุทธรูป พระพิมพ์ เป็นต้น

(2) “อุเทสิกะเจดีย์” คือสิ่งที่สร

... อ่านเพิ่มเติม