ค้นหา
ประณีตศิลป์
(Thai minor arts, Pranit Silpa Thai)
การช่างฝีมือที่ประดิดประดอยขึ้นด้วยความละเอียดอ่อน พิถีพิถัน ตั้งอกตั้งใจ มุ่งเน้นคุณค่าทางความงาม ให้ความสำคัญกับการสร้างสิ่งสวยงาม มีคุณค่า ควรชมยิ่งกว่าประโยชน์ใช้สอย ผลที่ได้จึงเป็นงานศิลปะภัณฑ์ที่มีความวิจิตรบรรจงงดงามอย่างยอดเยี่ยม
อ่านเพิ่มเติมประภามณฑล
(prabhāmanฺdaฺla, halo)
(1) รัศมีที่ปรากฏอยู่รอบพระเศียรของพระพุทธเจ้า หรือเศียรของบุคคลอื่นๆ นอกเหนือจากพระพุทธเจ้า เช่น พระโพธิสัตว์ เทพ เทพี บุคคลชั้นสูง หรือบุคคลอันประเสริฐ อันแสดงถึงปัญญาหรืออำนาจที่แผ่กระจายออกมา ในงานศิลปกรรมมักทำเป็นแผ่นกลบรอบเศียรหรือบางครั้งทำเป็นรูปเปลวไฟหรือบัวบาน
(2) ตามพระพุทธประวัติกล่าวไว้ว่า ประภามณฑล หรือ ศิรประภา เปล่งออกมาจากพระวรกายเป็นรัศมี 6 ประการ (พระฉัพพรรณรังสี) คือ
1.นีล เขียวเหมือนดอกอัญชัน
... อ่านเพิ่มเติมประภาวลี
(prabhāvali)
รัศมีหรือแสงที่ปรากฏกายของพระพุทธเจ้าหรือบุคคลอื่นๆ นอกเหนือจากพระพุทธเจ้า เช่น พระโพธิสัตว์ เทพ เทพี บุคคลชั้นสูง หรือบุคคลอันประเสริฐ อันแสดงถึงทิพยอำนาจที่เปล่งรัศมีออกมาโดยรอบร่างกาย ในการสร้างงานศิลปกรรมนิยมทำเป็นกรอบวงโค้งหรือเรือนแก้วโดยรอบ และภายในกรอบวงโค้งอาจทำรูปสัญลักษณ์หรือเทพศาสตราวุธขององค์เทพประดับไว้ด้วย [ดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน ประภามณฑล]
เครื่องถม
(niello wares, niellowares)
(1) ภาชนะหรือเครื่องประดับที่ทำโดยใช้ผงยาถมผสมน้ำประสานทอง ถมลงบนลวดลายที่แกะสลักบนภาชนะหรือเครื่องประดับนั้น แล้วขัดผิวให้เงางาม
(2) ภาชนะหรือเครื่องประดับที่ทำด้วยโลหะ แกะสลักลวดลาย ถมด้วยยา ซึ่งทำด้วยโลหะผสมสีดำผสมกับน้ำยาประสานทอง แทรกลงในร่องลายให้เต็ม แล้วขัดผิวให้เงางาม เครื่องถมไทยแบ่งได้เป็นหลายประเภท คือ ถมเงิน อ่านเพิ่มเติม
ถมเงิน
(silver nielloware)
(1) เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ถมดำ” เป็นเครื่องถมที่เก่าแก่ที่สุด ลักษณะเป็นการถมน้ำยาบนภาชนะทำด้วยเงิน ซึ่งได้แกะสลักลวดลายไว้เป็นร่อง เนื้อถมเป็นสีดำมันจะขับลวดลายโลหะสีเงินให้เด่นงดงาม
(2) เครื่องถมที่ทำด้วยเงิน
ถมดำ
(black nielloware)
(1) [ดู ถมเงิน]
(2) ใช้น้ำยาเคมีใส่ลงในพื้นที่เป็นร่องระหว่างลวดลายในเครื่องเงิน แล้วใช้ความร้อนอบให้น้ำยาติดและให้เป็นพื้นสีดำ (บางครั้งเรียกว่า ถม ถมยา ลงถม หรือถมยาดำ)
อ่านเพิ่มเติมถมทอง
(gold nielloware)
(1) เครื่องถมดำหรือถมเงินที่ใช้กรรมวิธีตะทองหรือเปียกทองลงบนพื้นผิวลาย โดยใช้ทองคำบริสุทธิ์ผสมกับปรอทเขียนทับลงบนลวดลายสีเงิน แล้วใช้ความร้อนเผาไล่ปรอทจากทอง ทองจะติดแน่นบนพื้นผิว ลวดลายที่ได้เป็นสีทองแวววาวตัดกับน้ำยาถมสีดำ
(2) เครื่องถมที่ทำด้วยทองคำ
